اندیشکده «کیتو»: «ناتوی عربی» عملا ممکن نیست/ آمریکا سیاست خاورمیانهای خود را تغییر دهد
اندیشکده «کیتو»، ایجاد «ناتوی عربی» را غیرممکن خواند و به واشنگتن توصیه کرد که به صورت اساسی سیاست خود را در قبال منطقه غرب آسیا تغییر دهد.
«داگلاس باندو» تحلیلگر ارشد اندیشکده «کیتو» سیاست آمریکا در منطقه غرب آسیا را «شکستخورده» خواند و ایجاد «ناتوی عربی» برای مقابله با ایران را هم دمیدن بر سیاست ناکام دهههای اخیر واشنگتن توصیف کرد.
باندو در پایگاه «امریکن کانزروتیو»، به تحرکات دولت «دونالد ترامپ» برای ایجاد طرح موسوم به «ناتوی عربی» اشاره کرد و نوشت: «گزارشها حاکی است که رئیسجمهور امیدوار است ماه اکتبر میزبان نشست شورای همکاری خلیج فارس در واشنگتن باشد و در این نشست، طرح خود را آشکار کند».
به گفته این تحلیلگر آمریکایی، «دولت امیدوار است که این شش کشور (عضو شورای همکاری خلیج فارس) و مصر و اردن را با طرح خود همراه کند. ایده یک ناتوی خاورمیانهای ایده جدیدی نیست اما تاریخی که پشت این ایده وجود دارد، دلیل کمی برای خوشبینی باقی میگذارد. آمریکا در سال ۱۹۵۵ پیمان بغداد را بست که بعدا با خروج عراق از آن به دلیل کودتا علیه نظام پادشاهی این کشور، به سازمان پیمان مرکزی (سنتو) تغییر نام یافت. سنتو رسما تا سال ۱۹۷۹ و قبل از خروج حکومت انقلابی، اسلامی و جدید ایران از آن باقی ماند».
باندو ادامه داد: «شاید همین موضوع تلاش برای احیای ایده ناتو را توضیح دهد اما این واقعیت را نادیده میگیرد که خاورمیانه در سال ۲۰۱۸ اصلا هیچ شباهتی با اروپا در سال ۱۹۴۹ ندارد. واشنگتن ممانعت از تسلط خصمانه (یک کشور بر اروپا) را منفعت حیاتی خود میدانست و همچنین آن را آنقدر با اهمیت میدانست که توجیهگر ورود آمریکا به جنگ جهانی دوم بود. کشورهای اروپای غربی که با بدترین درگیری و جنگ در تاریخ انسانی ویران شده بودند، با یک دولت تمامیتخواهِ از نظر نظامی قویشده مواجه بودند؛ دولتی که نیروهای مسلح پیروزمند آن بخش اعظم بالکان و اروپای شرقی و مرکزی را اشغال کرده بودند. اگر سپر دفاعی آمریکا برای قسمتهای فتحنشده قاره اروپا نبود، تسلط اتحاد شوروی بر اوراسیا محتوم بود».
او در بخشی از این یادداشت، برنامه موشکی ایران را ابزار بازدارنده این کشور در برابر تهدیدات خارجی خواند و نوشت که تهران برخلاف مصر و عربستان سعودی، خریدهای پر هزینه نظامی در دستور کارش نیست.
باندو همچنین نوشت: «چالشهای اصلی که کشورهای خلیج فارس با آن مواجه هستند، از درون این کشورها نشات میگیرد و نه از ایران. در ابتدا باید گفت که هیچ کدام از آنها مشروعیت سیاسی ندارند. چطور هفت کشور پادشاهی که سمبل آنها حکومت اقتدارگرا و تمامیتخواه عربستان سعودی است به اضافه دیکتاتوری در مصر میتواند جوانان عربی را به خود جلب کنند؟ فقط یک سرکوب دستهجمعی این رژیمها را حفظ میکند. خدمت کردن به پادشاهان برای خرید یک قایق تفریحی لوکس یا یک قصر جدید معنا دارد اما اینها دلایل خوبی برای جنگیدن و مُردن نیستند».
اندیشکده کیتو سپس به روابط کشورهای عربی با ایران و تفاوت نگاه آنها در قبال جمهوری اسلامی ایران پرداخت.
تحلیلگر آمریکایی نوشت: «درک کشورهای خلیج (فارس) درباره تهدید ایران، بسیار با هم فرق دارد. عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین قویا و کینهتوزانه مخالف تهران هستند. روابط اردن (با ایران) روابطی سخت است اما مقابله جویانه نیست. رویکرد و موضع مصر در قبال ایران به مرور زمان دچار تغییر بوده است اما هیچگاه ایران را تهدید امنیتی ندیده است. عمان و قطر با تهران همکاری میکنند و کویت تماسهای دوستانه شامل روابط دیپلماتیکش را حفظ کرده است، در نتیجه ترس از ایران، عامل وحدتبخش این هشت کشور نخواهد بود. این موضوع، دفاع مشترک بین آنها را سخت و ناتوی عربی را عملا غیرممکن خواهد کرد».
از نظر داگلاس باندو، عربستان سعودی و امارات در منطقه نشان دادهاند که «اهداف جاهطلبانه» زیادی دارند و این موضوع را با انجام این اقدامات نشان دادهاند: «حمایت کردن از حکمرانی اقتداگرایانه آلخلیفه در بحرین با اعزام نظامیان و ارسال منابع مالی، کمک مالی به دیکتاتوری سرکوبگر السیسی در مصر، تامین مالی تروریست های تکفیری به منظور تلاش جهت سرنگونی حکومت (بشار) اسد در سوریه، ربودن نخستوزیر لبنان به منظور بی ثبات کردن حکومت آن و به راه انداختن یک جنگ مرگبار و خونین علیه یمن».
تحلیلگر اندیشکده کیتو، در ادامه تاکیداتش بر امکان پذیر نبودن ایجاد یک نیرو در میان کشورهای عربی شبیه به ناتو در اروپا اینطور مینویسد: «در اروپا یکپارچگی سیاسی و اقتصادی به تشویق همکاری امنیتی انجامیده است. هیچ یک از کشورهای اروپایی حتی آلمان به رغم مزیتهای اقتصادیش، از منظر ژئوپلیتیکی قادر به تسلط و غلبه بر دیگران نیست».
یادداشت این تحلیلگر آمریکایی اینگونه تمام میشود: «ایجاد یک ناتوی عربی سبب دمیدن در شعله راهبرد شکست خورده واشنگتن در خاورمیانه خواهد شد. دولت ترامپ باید در جهت معکوس حرکت کند و از آنچه که تبدیل به یک درگیری پایانناپذیر و بیهدف شده، اجتناب کند. امروزه حتی یک ناتو هم بسیار زیادی است و ما نمیتوانیم یک ناتوی دیگر را در خاورمیانه تحمل کنیم».
