بیوتروریسم دولتی آمریکا و ویروس ابولا (۱)/ سابقه بیوتروریسم امریکایی
در قسمت اول برنامه بیوتروریسم دولتی آمریکا و ویروس ابولا، به سابقه بیوتروریسم امریکایی خواهیم پرداخت.
بیوتروریسم یکی از شیوه های نسبتاً جدید ترور و کشتار دسته جمعی محسوب می شود. حمله بیوتروریستی، انتشار عمدی انواع میکروب ها مانند ویروس ها و باکتری ها برای ایجاد بیماری یا مرگ در انسان ها و حتی حیوانات یا گیاهان است. این عوامل نوعاً در طبیعت یافت می شوند، اما ممکن است که برای افزایش قابلیتشان برای ایجاد بیماری در گونه هایی از موجودات تغییر ژنتیکی داده شوند. بر این اساس، هرگونه عمل برنامه ریزی شده ای را که به طور مستقیم یا غیر مستقیم سلامتی فردی و بهداشت عمومی شهروندان یک جامعه را در کوتاه مدت یا دراز مدت از طریق تهدید امنیت جسمی، غذایی و زیست محیطی آن جامعه به خطر بیاندازد، نوعی بیوتروریسم تلقی می شود. کارشناسان، بیماری هایی مانند آنفولانزای خوکی، آنفولانزای مرغی، سارس و مرس (MERS)، سیاه زخم و ابولا را در چهارچوب مباحث بیوتروریسم بررسی کرده اند.
آمریکا در برهههای مختلف جهتگیریهای بیوتروریستی ویژهای داشته است که برخی از آنها افشا شده و تحقیقات مفصلی در مورد آنها انجام گرفته است که به چند نمونه از آنها اشاره می شود. در سال 1943 ارتش آمریکا در ایالت یوتا (Utah)، اولین تحقیقات خود برای ساختن بمبهای میکروبی و ویروسی را در مرکز معروف فورت دیتریک (Fort Detrick) آغاز کرد. ارتش آمریکا در 1952 با سازمان سیا (Central Intelligence Agency) وارد همکاری شد و مقدمات آزمایشهای پنهانی عوامل ساخته شده بر روی انسان را فراهم کرد. افراد بینام و نشان و نیز مردم کشورهای مختلف مورد هجوم خاموش ویروسها و باکتریهای ارتش آمریکا قرار گرفت. در دهه 1970 نیز جهتگیری تسلیحات بیولوژیک آمریکا به سمت ویروسهای ترکیبی بود که ویروس ایدز یکی از نتایج این دوره است. پرفسور آنتونی ساتون (Anthony Sutton) از اساتید دانشگاه کالیفرنیا در کتاب خود با عنوان «تأسیسات سری آمریکا: مقدمهای بر نظم جمجمهها و استخوانها» اشاره میکند که ویروس بیماری ایدز در آزمایشگاههای ارتش آمریکا و با پشتوانه بودجه کنگره آمریکا ساخته شد و هدف آن تحقق بخشیدن به خواسته سلطه جهانی برای کاهش و کنترل جمعیت جهان بوده است.
در دهه 1970 ارتش آمریکا بیماریهای مختلفی در آفریقا شیوع داد تا چگونگی شیوع و سرعت گسترش آنها را برای استفاده در طراحی بمبهای بیولوژیک و نیز مقابله با حمله احتمالی از طرف شوروی به کار گیرد. وبا، تیفوئید، فلج اطفال و طاعون از جمله بیماریهای بررسی شده بر روی مردم آفریقا بود. کشور آفریقای جنوبی در دهه 1970 به صورت مرکز هماهنگی و شعبهای از آزمایشگاه فورت دیتریک برای انجام این جنایات آمریکا در آفریقا درآمده بود.
آمریکا علیرغم اینکه در سال 1972 معاهده منع توسعه تسلیحات بیولوژیک را امضاء کرد، اما سیاستمداران چند چهره آمریکایی نیرنگ و فریب به کار بسته و از این معاهده عدول کردند. پرفسور پائول کیم (Paul kim) از شعبه دانشگاه تگزاس در دالاس می گوید: «شواهدی در دست است که نشان میدهد تحقیقات وسیعی بر روی ویروسهای جدید وجود دارد. برای مثال یک گروه تحقیقاتی در دانشگاه ویسکانسن ایالت مدیسون آمریکا (University of Wisconsin-Madison) با تغییراتی بر روی ویروس آنفلوانزا قابلیت گسترش آن را افزایش دادهاند که خطر ویروس جدید بسیار بیشتر از انواع قبلی است. برای این ویروسِ دستکاری شده هیچ واکسنی موجود نیست و میتواند به راحتی به دستور سیاستمداران آمریکایی در هر کجا از جهان شیوع داده شده و مرگ و میر فراوانی را موجب شود. اگر واکسنی هم موجود باشد، برای مردم عادی نبوده و یقیناً برای گروههای خاصی اختصاص خواهد یافت».
نمونهای دیگر از بیوتروریسم دولتی آمریکا را میتوان در خلیج مکزیک دید. ایان کرن (Ian Crane) یکی از فعالان در عرصه حقوق بشر، در سال 2010 طی مصاحبهای با صدای آمریکا اعلام کرد که هدف اصلی از طرحهای توسعهای در خلیج مکزیک از بین بردن مردم این منطقه است. به گفته کرن برنامه ریزان پولهای زیادی را خرج کردهاند تا فعالان حقوق بشر را از رسانهای کردن موضوع باز دارند. مایکل ادوارد (Edward Michael)، یک نظامی بازنشسته محلی، در فوریه 2011 مقالهای با عنوان «طاعون آبی خلیج مکزیک یک بیوتروریسم دولتی رسمی است» انتشار داد. وی در این مقاله، در خصوص بیماری طاعون آبی در خلیج مکزیک که نوعی آنفولانزا بود، مینویسد: «این جنگ بیولوژیکی که به صورت هدفمندی مهندسی شده است، می تواند با انتقال ژنهای دستکاری شده و گسترش آن از طریق هوا و آب حتی به یک جنگ جهانی منجر شود».
یکی از ویروس هایی که کارشناسان در چهارچوب بیوتروریسم دولتی آمریکا آن را بررسی می کنند، ابولا است. قبل از آنکه ابولا را در چهارچوب، بیوتروریسم بررسی کنیم، کمی راجع به ویژگی های آن توضیح می دهیم. بیماری ویروسی ابولا (EVD: Ebola Virus Disease) یک بیماری کشنده است. ابولا از حیوانات سرچشمه گرفته، و در انسان ها از طریق تماس با خون، سایر مایعات بدن، اندام ها و اجساد آلوده سرایت می کند. ویروس ابولا برای نخستین بار در سال 1976 در بلژیک شناسایی شد. این ویروس در بیست و ششمین دور شیوع خود در ماه دسامبر سال 2013 در کشور گینه بیسائو آغاز شد و به سرعت به کشورهای پیرامون آن در غرب آفریقا سرایت کرد. به طوری که تا مدت زمان زیادی ابولا در گینه، سیرالئون و لیبریا در حال گسترش بود. این ویروس مرگبار، در نیجریه و سنگال کنترل شد و در مالی نیز شناسایی شد. گمانه زنی ها حاکی از این است که ویروس ابولا در این مقطع، دست کم 25 هزار نفر از مردم این سه کشور آفریقایی را مبتلا کرد و بیش از 11 هزار نفر از آنان در فاصله 18 ماه جان خود را از دست دادند. در مجموع، بین سال 1976، زمانی که ابولا برای اولین بار شناسایی شد تا سال 2012، 2387 مبتلا شامل 1590 تلفات وجود داشت، که همه در مرکز و شرق آفریقا بود. اما تعداد موارد ابتلا به ابولا و یا مرگ ناشی از آن، در شیوع دوباره ابولا در سال های 2013 ،2014 و 2015 در غرب آفریقا، ده ها برابر بیشتر از موارد قبلی بود.
مرکز ایالات متحده برای مدیریت و پیش گیری از بیماری (Centers for Disease Control and Prevention) و سازمان جهانی بهداشت یک افزایش فزاینده را در مبتلایان به ابولا برآورد کردند. مرکز ایالات متحده برای مدیریت و پیش گیری از بیماری برآورد کرده بود: بدون دخالت بیشتر یا تغییرات در رفتار جامعه تا 1.4 میلیون نفر (یک میلیون و چهارصدهزار نفر) در لیبریا و سیرالئون تا ژانویه 2015 می توانند به ابولا مبتلا شوند. با این حال رشد بیماری به چنین نسبتی نرسید چون واکنش ها به این بیماری به مرور افزایش یافت. برای مثال در لیبریا، بهبود شیوه های دفن، منجر به جمع آوری و دفن سریع اجساد شد. سازمان جهانی بهداشت در اگوست 2014 برآورد کرد که حدود 500 میلیون دلار برای مهار شیوع ابولا تا ژانویه 2015 نیاز است. در سپتامبر 2014، واکنش های بین المللی شتاب گرفت. سازمان ملل متحد، هیئت نمایندگی ملل متحد برای واکنش فوری به ابولا را تاسیس کرد تا از امکانات تمام نهادهای مربوط به سازمان ملل برای رسیدگی به مشکلات ناشی از شیوع ابولا استفاده کند. در جریان مدیریت ویروس ابولا در غرب آفریقا، به نظر می رسید ایالات متحده، حامی مالی پیشرو در واکنش بین المللی به ابولاست. از 25 اکتبر 2014، تقریبا 900 پرسنل دولتی آمریکا اعم از نیروهای مرتبط با فعالیت های نظامی، مالی و بهداشتی در آفریقا مستقر شدند. در 17 اکتبر 2014، باراک اوباما، رئیس جمهوری سابق آمریکا، مسئولی را برای مشاوره و هماهنگی واکنش های داخلی آمریکا و واکنش های جهانی به شیوع ابولا منصوب کرد.
در بحبوحه مدیریت و مبارزه با ویروس ابولا، تعدادی از کارشناسان بهداشت جهانی از واکنش های آمریکا و جامعه بین المللی به ابولا و کندی و میزان اندک کمک ها به کرات انتقاد کردند. آنها با اشاره به تاثیر محدود این اقدامات، چندین مسئله را در ارتباط با ساختار مدیریت بهداشت جهانی، تعهد جامعه بین المللی به تقویت ظرفیت آمادگی و واکنش به بیماری های همه گیر در کشورهای فقیر مطرح کردند. این کارشناسان به این موضوع اعتراض داشتند که چرا جامعه بینالملل فاقد یک تیم واکنش سریع از متخصصین بهداشت برای رسیدگی به فوریت های بهداشتی نظیر شیوع ابولا در غرب آفریقاست؟! اسماعیل شیخ احمد، رئیس بخش مقابله با ابولا به این موضوع اذعان داشت که سازمان ملل در رویارویی با این بحران دچار اشتباههایی شده است. او در این باره گفت: "در ابتدای شیوع ابولا، احتمالا به دلیل عدم اطلاعات کافی از قدرت ویرانگری این ویروس، تا حدی نگاهی متکبرانه و از بالا به پایین به موضوع وجود داشت. اما فکر میکنم با گذشت چند ماه درسهای خود را در این زمینه آموختهایم."
سازمان خیریه پزشکان بدون مرز با مرور وقایع مرتبط با ابولا در سال 2015 در گزارشی می نویسد: عدم انجام اقدامات لازم در سطح جهانی به منظور مقابله با شیوع ابولا عواقب بسیار غمانگیزی را به همراه داشت. این سازمان میگوید که دول محلی و سازمان بهداشت جهانی به درخواستهای آنها برای کمک اعتنایی نکردند. گفته میشود اولین قربانی ابولا کودکی بود که در دسامبر ۲۰۱۳ در یکی از نقاط دوردست گینه جان خود را از دست داد. سه ماه بعد در مارس سال 2014 سازمان بهداشت جهانی رسما شیوع ویروس ابولا را اعلام کرد و سپس در آگوست سال 2014 وضعیت اضطراری در سراسر جهان اعلام شد. تا آن زمان ۱۰۰۰ نفر در اثر ابتلا به ابولا جان خود از دست داده بودند که این رقم در اکتبر 2014 به بیش از 5 هزار نفر رسید. به گفته این سازمان موارد ابتلا به ابولا در سال 2015 کاهش یافت. اگرچه سازمان جهانی بهداشت در می 2015 پایان شیوع ابولا را در لیبریا رسماً اعلام نمود، اما در گینه موارد ابتلا به این ویروس پس از یک دوره افت موقت در اوایل سال 2015، مجدداً مشاهده شد.
با توجه به برخی مستندات چه در گذشته و چه در زمان حال، به نظر می رسد ابولا فراتر از یک بیماری معمولی است و در ورای آن اهدافی دیگر تعریف شده است. چنانچه دکتر لئونارد هوروویتز (Leonard G. Horowitz) یک چهره علمی شناخته شده در حوزه بهداشت عمومی، علوم رفتاری، بیماری های در حال ظهور و بیوتروریسم در کتاب مشهور خود با عنوان "منطقه حساس" می گوید: آمریکا ویروس ابولا را ساخت تا برای حفاظت از به اصطلاح امنیت ملی خود و رژیم اسراییل و همچنین هم پیمانان سابق خود در قاره آفریقا از جمله آفریقای جنوبی استفاده کند.
سیاستمداران آمریکا ابایی از سوء استفاده از عوامل بیماریزا علیه ملتهای دیگر نداشتهاند. طبقه زرمدار جهانی علاقهمند به استفاده از ابزار بیماریها برای مواردی مانند کنترل جمعیت جهان و کسب منافع اقتصادی، نظامی و سیاسی مدنظر خود هستند.
اشاعه دادن بیماریهای واگیردار در سطح وسیع در کنار جنگ افروزیهای مختلف، از مهمترین ابزارهای مورد توجه مدیران نظم نوین جهانی برای رسیدن به جمعیت و ساختار مورد نظر خود بر روی کره زمین است. در این خصوص، باید نهادهای مستقل در عرصه جهانی برای مبارزه با بیماری های همه گیر و فراگیر قوت گیرد. به نظر می رسد وابستگی مالی این نهادها به کشورهایی مانند آمریکا، آنها را در انجام اقدامات بهداشتی و پزشکی محدود و جهت دار می کند.
