اندیشکده کافکاسام: مسئله قدس زیر سایه معامله قرن صهیونیسم
پایگاه اینترنتی اندیشکده کافکاسام در ترکیه در مقاله ای با عنوان «مسئله قدس زیر سایه معامله قرن»، طرح معامله قرن را بررسی کرد.
پایگاه اینترنتی اندیشکده کافکاسام در ترکیه در مقاله ای با عنوان «مسئله قدس زیر سایه معامله قرن» نوشت: قدس را نمی توان صرفاً از لحاظ تاریخی، راهبردی یا بافت جمعیتی ارزیابی کرد. ابتدا باید خصوصیات ژئوپلیتیک قدس را بررسی کرد:
1- قدس شهر پیغمبران است. حضرت ابراهیم پدر اعتقادی مشترک ادیان یهودیت، مسیحیت و اسلام است. حضرت ابراهیم در منطقه سبو نزدیک قدس زندگی می کرد. قبر حضرت اسحاق، حضرت یعقوب، حضرت یوسف در قدس است. حضرت لوط، حضرت موسی و حضرت هارون مدتی در قدس زندگی کردند. حضرت داود و سلیمان در قدس ساکن بودند. حضرت عیسی در نزدیکی قدس متولد شده و در قدس زندگی کرده است. حضرت محمد ص به مدت 17 ماه مسجد اقصی را قبله اول مسلمانان اعلام و از قدس به معراج رفت. 2-قبة الصخرة، دیوار ندبه، کلیسای قیامت که مکان مقدس مسیحیان و مسجد الاقصی در قدس واقع شده است. قرآن کریم مسجد الاقصی و حومه آنرا تقدیس کرده است. بدین سبب از نظر مسلمانان قدس غیر قابل واگذاری و چشم پوشی است. صخره معلق در قبه الصخره قرار دارد. صخره معلق چندین بار در دوران عثمانی تعمیر شده است. اعتقاد بر این است که حضرت محمد ص هنگام معراج پا بر این صخره گذاشته و به معراج رفته است. حضرت ابراهیم نیز حضرت اسماعیل را بر روی این صخره برای قربانی خوابانده است. یهودیان معتقدند که دیوار ندبه و یا دیوار غربی در قدس باقی مانده از بنای بیت المقدس ساخته سلیمان نبی است. کلیسای قیامت نیز قبر حضرت عیسی است.
موارد فوق الذکر عناصر تعیین کننده سرنوشت مسئله قدس است. بعد از آنکه جنگ های 1948، 1956، 1967 و 1973 میلادی بین کشورهای عرب با اسرائیل، به نفع اسرائیل به پایان رسید، در اصل مسئله قدس از روند سیاست رسمی برخی از دولت های عرب نیز خارج شد. بعد از جنگ 1973 میلادی تاکنون مسئله قدس عمدتاً در دستور کار و روند مبارزات جریانها و گروه های اسلام سیاسی غیر دولتی قرار گرفت.
این وضعیت تا وقوع انقلاب اسلامی در ایران و تأسیس حکومت حزب عدالت و توسعه در ترکیه ادامه داشت. بنا به قرارداد سایکس پیکو در سال 1916 میلادی پیش بینی شده بود که موقعیت حقوقی قدس در چارچوب حقوق بین المللی به مدیریت بین المللی واگذار شود.
پارلمان رژیم اسرائیل در سال 1980 میلادی قانون قدس را تصویب و قدس را پایتخت اسرائیل اعلام کرد. در حالیکه شورای امنیت سازمان ملل متحد با صدور قطعنامه 252 مورخ 1968 میلادی تاکید کرده بود؛ همه مصوبات و اقدامات اسرائیل در راستای تغییر موقعیت حقوقی قدس، ادعای حق مالکیت و تصرف اراضی قدس ، نا مشروع و نقض حقوق بین المللی است و اسرائیل حق ندارد موقعیت حقوقی قدس را تغییر دهد. شورای امنیت سازمان ملل متحد در 30 ژوئن 1980 میلادی قطعنامه 476 را تصویب و بار دیگر بر لزوم اجرای قطعنامه 252 تاکید کرد.
شورای ملی فلسطین در سال 1988 میلادی تشکیل دولت فلسطین به پایتختی قدس شرقی را اعلام کرد. دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا که در سیاست داخل این کشور در تنگنای شدیدی قرار گرفته است، قدس را پایتخت اسرائیل اعلام و سفارت آمریکا را به قدس منتقل کرد. ترامپ سپس طرح موسوم به معامله قرن را اعلام و تلاش کرد که به همه متصرفات و دستاوردهای اشغال فلسطین توسط اسرائیل دائمی و پایدارتر شود و شرایط و امکان تشکیل دولت عربی فلسطین را کاملا نابود کند.
قدس تنها مختص عرب ها نیست. قدس یکی از مسائل مبتلا به سازمان همکاری اسلامی متشکل از حدود 60 کشور و جامعه مسلمان است. قدس در اولویت اول ایران و ترکیه است. بدین سبب طرح معامله قرن قابل اجراء نیست و به برقراری صلح و ثبات نیز خدمت نخواهد کرد. برای برقراری صلح در قدس، باید با درنظر گرفتن عناصر ژئوپلیتیک فوق الذکر طرح جدیدی تدوین و اجراء شود.
