IRIB World Service

در بخش سوم مقاله، به پیامدها و چشم انداز تشدید تعارضات نژادی در دوره ترامپ، خواهیم پرداخت.

امروزه نژاد پرستی یکی از چالش‌های اجتماعی بسیار مهم در آمریکا محسوب می‌شود. نظر سنجی ان. بی. سی نیوز در آوریل سال 2018، حاکی از آن است که بیش از 64% مردم آمریکا، نژاد پرستی را یک چالش بزرگ اجتماعی و اقتصادی در این کشور می دانند. آمارها و نظرسنجی های دیگر نیز حاکی از این است که نژاد پرستی و تبعیض نژادی با سیاست‎ها و اقدامات ترامپ در دو سال اخیر، تشدید شده است. تعارض نژادی نه تنها به یک مساله اساسی برای آمریکا تبدیل شده است، بلکه می‌تواند پیامدهای سیاسی و اجتماعی زیادی را هم در عرصه داخلی و هم در عرصه بین‎المللی برای این کشور به همراه داشته باشد.

 بر اساس نظرسنجی سال 2018م «مرکز تحقیقات امورعمومیِ آسوشیتدپرس»، بعد از انتخاب دونالد ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا، تبعیض نژادی در این کشور رو به وخامت گذاشته است. طبق نتایج این نظر سنجی اکثریت مردم امریکا،ترامپ را یک نژادپرست توصیف کرده اند. این درصد شامل 8 تن از 10 سیاهپوست، سه چهارم هیسپانیک ها و تقریبا نیمی از سفیدپوستان است. 57 درصد پاسخگویان در این نظرسنجی اعتقاد دارند سیاست های ترامپ برای مسلمانان نامناسب است و 56 درصد نیز این سیاست ها را برای هیسپانیک ها بد می دانند.

ترامپ با تهییج  احساسات نژادپرستانه ی طیف وسیعی از شهروندانِ آمریکایی، به ریاست جمهوری رسید و اقداماتی در جهت تقویت جریان های نژادپرستانه انجام داده است. وی مکزیکی ها را افرادی جنایتکار و بیمار جنسی لقب داد و با استفاده از عبارتی مانند «مسلمانان رادیکال تروریست»، خواهان ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا شد. رییس جمهوری آمریکا همچنین بعد از درگیری خونین میان سفیدبرترپنداران با فعالان ضد نژادپرستی در شهر شارلوتزویل، از محکومیت راستگرایان افراطی سر باز زد و در اقدامی غیر معمول، مدتی بعد، تصاویر ضد اسلامی یک جریان نژادپرست بریتانیایی را در صفحه توئیتر خود بازنشر داد . این صفحه ی توییتر را بیش از 40 میلیون دنبال کننده ی وی در این شبکه اجتماعی، مشاهده کرد.

یکی از پیامدهای تشدید تعارضات نژادی در آمریکا می تواند افزایش شکاف، تقویت تمایلات فاشیستی و در نهایت نزاع داخلی باشد. راست گرایان افراطی شامل گروه های نئونازی، سفیدبرتر پندارها، ملی گرایان افراطی در دوره دونالد ترامپ بشدت تقویت شده اند و علنا شعارهای فاشیستی علیه مهاجران سر می دهند. حسین عسگری استاد تجارت و امور بین الملل در دانشگاه جرج واشنگتن آمریکا، در مصاحبه با مجله «عصر اندیشه»، می گوید: ترامپ و ترامپیسم که ناشی از خشم و نارضایتی مردان سفید پوست ناآگاه بود، سبب تشویق آنارشی و تقویت فاشیسم در جامعه آمریکا شده است.

«هنری جیروکس» Henry A. Giroux،استاد آمریکایی دانشگاه «مک مستر» McMaster کانادا در مجله «انتقاد گرایی اجتماعی و فلسفی»Philosophy & Social Criticism ، می‌نویسد: با انتخاب ترامپ، گفتمان اقتدارگرایی و فاشیستی از حاشیه به مرکز سیاست آمریکا کشیده شده است. وی از ظهور نئوفاشیسم در آمریکا و سیطره سفید برترپندارها بر همه کانون های نظامی و سیاسی قدرت در دوره ترامپ خبر می دهد و می گوید : احتمال اینکه آمریکا به سمت یک جنگ داخلی و بیرونی علیه مسلمانان، مهاجران، اقلیت‌ها و لاتین تبارها برود، زیاد است.

یکی دیگراز پیامدهای روی کارآمدن ترامپ و رویکردهای نژادپرستانه وی درعرصه داخلی و خارجی، افزایش شکاف و دو قطبی شدن جامعه آمریکا است که امروزه روی آن تأکید زیادی می‌شود. نظرسنجی‌های  جدید در آمریکا نشان می‌دهد که ساکنان ایالات متحده به شدت دچار شکاف شده و دیدگاه‌های بسیار متضادی بین اعضا و هواداران دو حزب اصلی این کشور شکل گرفته است. هواداران دو حزب جمهوری خواه و دموکرات به شکل روزافزونی در حال فاصله گرفتن از هم و قرار گرفتن دو حزب در دو قطب متضاد هستند. نتایج پژوهش انجام شده در سال 2018  نشان می دهد که گرایش‌ها و تعلقات حزبی فراتر از نژاد، مذهب، سطح آموزش، سن و جنسیت به اصلی ترین عامل شکاف در جامعه آمریکا تبدیل شده است و ترامپ، نماد  شکاف دو حزب و هواداران آنها است.

در عین حال سیاستمداران و فعالان جامعه مدنی در آمریکا نگران هستند که رفتارهای رییس جمهوری این کشور در قبال جریان راست افراطی در نهایت به رشد این گروه ها در جامعه و تکرار حوادث خونین شارلوتزویل در دیگر مناطق آمریکا منجر شود. «ریچارد کوهن»، رئیس یک سازمان خیریه‌ حقوقی در آمریکا موسوم به «فقر جنوب» می گوید: بیگانه ستیزی نژادپرستانه ترامپ، باعث روحیه گرفتن راست گرایان افراطی در آمریکا و تشدید رفتارهای غیرانسانی این گروه شده است.درواقع شورش‌های نژادی، ظهور فاشیسم و نئوفاشیسم در آمریکا، دو قطبی شدن، افزایش شکاف میان جمهوری خواهان و دموکرات‎ها، افزایش خشونت و ناامنی در جامعه آمریکا از جمله تبعات داخلی تبعیض نژادی و تشدید آن در دوره ترامپ است. 

روزنامه «یو اس تودی» در نوامبر 2018، در واکنش به حوادث شهر شالوتزویل، رویکردهای نژادپرستانه  ترامپ را از جمله عوامل این حادثه ارزیابی کرد و آن را روندی دانست که می تواند آمریکا را نابود کند. برخی عنوان می کنند که آمریکا با ترامپ به سمت جنگ داخلی می رود و جایگاه آمریکا در داخل و خارج تضعیف شده است. جفری توبین Jeffrey Toobin در سال 2018 در نیویورکر نیز می نویسد که فشار برای کنار گذاشتن ترامپ نیز ممکن است منجر به یک جنگ داخلی شود. در صورت ادامه این روند،  گسترش دامنه اعتراضات، خشونت و نزاع‌های نژاد پرستی و افزایش درخواستها برای استیضاح ترامپ قابل پیش بینی است. 

تشدید رویکردهای نژادپرستانه در امریکا در دوره ترامپ از لحاظ  بین‎المللی نیز دارای پیامدهایی است. اولین اثر تشدید تعارضات نژادی ، کاهش وجهه ، اعتبار و جایگاه آمریکا در نظام بین الملل است. آمریکا همواره تلاش داشته است که خود را به عنوان یک الگوی موفق لیبرال دموکراسی در نظام بین الملل معرفی نماید . از دیگر تاثیرات، می توان به تأثیر این تعارضات بر کاهش «قدرت نرم» آمریکا اشاره کرد. جوزف نای Joseph Nye، به عنوان مبتکر اصطلاح «قدرت نرم» و استاد روابط بین الملل دانشگاه هاروارد، در مقاله ای در اندیشکده بلفر، عنوان داشته است که ترامپ موجب افول قدرت نرم آمریکا شده است.جوزف استیگلیتز Joseph E. Stiglitz ،برنده جایزه نوبل اقتصاد و یکی از مخالفان جهانی سازی، در سال 2018 نیز اعتقاد دارد که روی کار آمدن ترامپ و تشدید تبعیض نژادی، «قدرت  نرم » آمریکا را از بین برده است. فوکویاما نظریه‌پرداز مشهور روابط بین الملل، نیز بر افول لیبرال دموکراسی و کاهش نقش آمریکا در نظام بین‌الملل تأکید کرده است. 

با روی کار آمدن ترامپ، شکاف های نژادی در آمریکا که به نظر می رسید در پی موفقیت های جنبش های حقوق مدنی در دهه های 1950 و 1960 ترمیم شده بود ، بار دیگر سرباز کرده است. دیوید فروم نویسنده آمریکایی، درسال 2018 عنوان کرده است: ترامپ و دار و دسته وی، به قوانین و شیوه‌های پذیرفته شده دموکراسی در آمریکا، آسیب رسانده‌اند و این هشداری برای آینده دموکراسی و آینده آمریکا است و عدم قطعیت‌های ناشی از سیاست‌های ترامپ به ویژه رویکردهای ضد مهاجرتی و همچنین تقویت ملی‌گرایی در رویکردهای برتری سفیدپوستان، چشم انداز روشنی را برای اقتصاد داخلی آمریکا ترسیم نمی‌کند. این وضعیت برای کشوری کثیرالمله و چند فرهنگی همچون آمریکا مخاطره انگیز خواهد بود.

با توجه به مجموع تحولات می توان گفت پدیده نژاد پرستی در ساختارهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و حقوقی امریکا نهادینه شده است. البته آمریکا قبل از روی کارآمدن ترامپ، مدتها بود که در ظاهر تلاش می کرد از بحث های نژادپرستی فاصله بگیرد و این اتفاقات را به دوره های تاریخی سابق خود نسبت دهد و وانمود کند که دیگر از آن دوران فاصله گرفته است و جهانیان دیگر از آن دوران به عنوان ویژگی های آمریکا یاد نکنند. دورانی که نژاد سفید نژاد برتر بود و سیاه پوستان و سایر رنگین پوستان به عنوان نژاد پست مورد شدیدترین تبعیض ها قرار می گرفتند، از آن دوران بیش از نیم قرن می گذرد. ایالات متحده در طی این سال ها تلاش کرده است با میزبانی محدود از مهاجران خود را متفاوت از دوران نژادپرستی نشان دهد. اما با روی کارآمدن ترامپ، این رویکرد شکست خورد و چهره واقعی سیاست های نژادپرستانه آمریکا هرچه بیشتر خود را نشان داد. چنانچه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در این خصوص فرموده اند: «دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا چهره واقعی ایالات متحده را نشان داده است و فساد سیاسی، اقتصادی، اخلاقی و اجتماعی دستگاه حاکمه آمریکا در دوره‌ انتخابات و بعد از انتخابات ترامپ علنی و عریان شد».