مقابله ایران با تروریسم و مواد مخدر و تاثیر آن بر امنیت اروپا (8) نقش و جایگاه ایران در مبارزه با تروریسم در جهان با تاکید بر سوریه
در این قسمت از مقالات، به نقش و جایگاه ایران در مبارزه با تروریسم در سوریه می پردازیم.
در سال 2010 شایعه ای درباره دستگیری و شکنجه چند دانش آموز به علت نوشتن شعارهایی علیه حکومت سوریه در شهر «درعا» ( Daraa) منتشر شد که این موضوع باعث شکل گیری اعتراضاتی در بعضی از شهرهای سوریه شد. در این اعتراضات چند نفر از مردم سوری به طرز مشکوکی کشته شدند و همین مسأله باعث افزایش خشم مردم و گسترش دامنه اعتراضات شد. کم کم جنس اعتراضات متفاوت شد و خشونت ها به درگیری و نوعی جنگ داخلی کشیده شد. در این زمان بود که آرام آرام سرو کله گروه های تروریستی و تکفیری در سوریه پیدا شد. گروههای تروریستی همچون القاعده، جبهه النصره، داعش، احرار شام و سایر، با نقشه و حمایت سرویس های امنیتی امریکا و رژیم صهیونیستی و باهدف تسلط تروریسم تکفیری، در سوریه به راه افتادند. تقریباً دو تا سه سال بعد از اعتراضات مردمی 2010 در سوریه، تروریستهای تحت حمایت و با برنامه سرویسهای اطلاعاتی غربی- عربی و عبری به این کشور سرازیر شدند تا با به آتش کشیدن ملت مسلمان سوریه و عراق، به تخریب چهره اسلامی در عرصه بینالملل و خارج کردن سوریه از محور مقاومت مبادرت ورزند.
جاناتان لرد، مدیر برنامه امنیتی خاورمیانه (غرب آسیا) در مرکز نیوامریکن، ژانویه 2020 در خصوص داعش به روزنامه العربیالجدید میگوید: «حملات داعش کاملا فرصتطلبانه است. این گروه از هر فرصتی برای نمایش قدرت خود استفاده میکند تا روایت غالبی را که این روزها درباره تضعیف این گروه تروریستی وجود دارد، زیر سؤال ببرد».
ایران از این مرحله و در این شرایط سخت، بر اساس دعوت و به درخواست دولت قانونی سوریه و برای نجات سوریه و مسلمانان منطقه به بحران، ورود کرد. ایران نمی توانست نسبت به بحران سوریه به عنوان کشوری که بخشی از محور مقاومت در جهان اسلام است، بی تفاوت باشد. در واقع می توان گفت ورود ایران در سوریه، یک اختیار و انتخاب نبود؛ بلکه شرایط به گونه ای بود که باید این بحران را به نفع جریان مقاومت تمام می کرد. جریانی که هدف آن؛ مبارزه با رژیم صهیونیستی، پایان دادن به استعمار در غرب آسیا و دفاع از آزادی فلسطین بود. البته حمایت های ایران از سوریه در ابتدا شکل خاصی داشت. ایران در مراحل اولیه این بحران، کمک های مستشاری و آموزشی خود را در اختیار دولت سوریه گذاشت. اما پس از درخواست رسمی بشار اسد، رئیس جمهور سوریه، به صورت محدود و در قالب مدافعان حرم، نیروهایی از ایران در سوریه حضور یافتند. همچنین بسیج نیروهای مردمی از دیگر اقدامات تهران در سوریه بود. سازماندهی گروههای مختلف نظیر لشکر فاطمیون، تیپ زینبیون، تیپ ابوالفضل العباس و غیره، برای مقابله با گروههای تروریستی از دیگر اقدامات مهم ایران برای مقابله با گروه تروریستی داعش در سوریه بود. حزبالله لبنان بهعنوان عضو توانمند و کارآمد در محور مقاومت نیز تحت تدابیر نیروهای قدس در سوریه حضور پیدا کرد. همچنین تشکیل ائتلاف 1+4 متشکل از ایران، روسیه، عراق، سوریه و حزبالله لبنان برای مقابله با تروریسم از ابتکارات ایران بود.
گوینده دوم:
ایران پس از درخواست رسمی دولت سوریه، مستشاران نظامی بیشتری را برای مقابله و نبرد با گروههای تروریستی به این کشور اعزام کرد. این مستشاران نظامی نقش مهمی در مبارزه با گروه تروریستی داعش در سوریه ایفا کردند. اقداماتی که مستشاران نظامی ایران در میدان نبرد سوریه انجام دادند از این قرار بود: ایجاد روحیه مبارزه با تروریستها در بین فرماندهان نظامی سوریه، آموزش شیوه جنگ شهری و مقابله با پیشروی تروریستها با کمترین تلفات ممکن، استفاده از توان نیروهای مردمی برای مقابله با تروریستها و ساماندهی نیروهای بسیج مردمی در سوریه، کمک اطلاعاتی به ارتش و دولت سوریه در جنگ با تروریستها، برقراری تعامل با عشایر و قبایل برای کمک به مقابله با تروریستها و میانجیگری بین دولت و قبایل سوری.
ایران همچنین با درایت و هدایت سردار شهید اسلام، حاج قاسم سلیمانی توانست دولت روسیه را متقاعد به ورود به جنگ به نفع حکومت قانونی مستقر در سوریه نماید. در حالی که روسها در سال 2015 به هیچ عنوان امیدوار به نجات سوریه نبودند چون هجمه تبلیغاتی دشمن اینگونه بود که سوریه سقوط کرده و بشار اسد پناهنده خواهد شد. در نهایت، دیپلماسی و تدبیر حکیمانه سردار شهید سلیمانی، پوتین رئیس جمهور روسیه را در جلسه ای چند ساعته، متقاعد کرد که مناطق تحت تصرف سوریه را بزودی از دست داعش خارج خواهند کرد. این فرمانده بزرگ جبهه مقاومت، راهکارهایی برای پیروزی در این نبرد ارائه و پوتین را قانع کرد که نیروهای روس وارد سوریه شوند. بدینسان از اواخر سال 2015 بود که مناطق شهر حلب یکی پس از دیگری توسط رزمندگان جبهه مقاومت آزاد می شدند و آرامش به این مناطق هم بازگشت. در ادامه و با وجود جنگ رسانه ای و تبلیغاتی دشمن باز هم با تدبیر و درایت فرمانده وقت سپاه قدس ایران بود که وحدت و انسجام بین نیروهای مقاومت که از کشورهای مختلفی هم بودند در منطقه شکل گرفت، و پیوند این نیروها باعث انهدام داعش در سوریه و بازپس گیری مناطق اشغال شده گردید.
گوینده دوم:
طی سالهای بحران در سوریه و در حالی که امریکا و همپیمانان منطقهای آن، با اتخاذ اقدامات متعدد از جمله بمباران مواضع ارتش سوریه و نیروهای مقاومت، سرنگونی و ایجاد اختلال در سیستم جنگندههای ارتش این کشور و جابهجایی تروریستهای داعش در مناطق تحت محاصره ارتش سوریه، تلاش داشتند در روند شکست داعش سنگاندازی و ممانعت کنند، ایران بهعنوان سردمدار مبارزه با تروریسم نقش عمده و تاثیرگذاری در شکست گروه تروریستی داعش ایفا نمود. اقدامات همه جانبه و اثر بخش ایران به حدی بود که تلاش سایر کشورها از جمله کشورهای غربی مدعی به رهبری امریکا کاملا در حاشیه قرار گرفتند و رسانه های مختلف منطقه و جهان، حتی رسانه های غربی بارها نقش ایران را در مبارزه با تروریسم داعش مؤثر و مفید خواندند. در همین زمینه بشار اسد رئیسجمهوری سوریه در آگوست 2017 در سخنانی در جمع کارکنان وزارت خارجه در دمشق، با اشاره به بحران سوریه نیز بیان داشت:« ایران از هیچ کمکی برای سوریه دریغ نکرده و مستشاران و کارشناس نظامی متعددی و سلاح و کمکهای بیحدومرزی در اختیار ما گذاشته و در محافل بینالمللی نیز از ما حمایت کرده است.»
نکته پایانی اینکه امروز داعش سراسر قلمرو خود در سوریه و عراق (به جز مناطق غیر رسمی پنهانی بسیار اندک)را از دست داده و از هیبت و هیمنه چند سال پیش آن، اندک نشانی نیست. در این میان اگرچه اقدامات ایران در نابودی تروریسم در عراق و سوریه بیش از هر چیز و در ابتدا، ناامنی را از سر این کشورها مرتفع نمود، اما در ادامه و پیامد آن، کمک به تحکیم امنیت در جوامع اروپایی بوده است. چرا که اگر این اقدامات ایران نبود و داعش و تروریسم منبعث از آن در منطقه غرب آسیا منکوب نمی شد، چه بسا همان تروریست های اروپایی تبار ملحق شده به داعش، در کشورهای متبوع خود و به نمایندگی از آن، مبادرت به اقدامات تروریستی نموده و امنیت را از این جوامع سلب می نمودند. همانگونه که مواردی از این اقدامات در سال های اوج فعالیت گروه تروریستی داعش، در کشورهای اروپایی به وقوع پیوست و تلفاتی را نیز برای این کشورها در پی داشت.
