تشدید اسلام هراسی در اروپا (8)/ پیامدهای تشدید اسلام هراسی در اروپا
در قسمت هشتم مجموعه متون تشدید اسلام هراسی در اروپا، پیامدهای تشدید اسلام هراسی در اروپا بررسی می شود.
اسلام هراسی بر زندگی اجتماعی مسلمانان اروپا تاثیرات و پیامدهای منفی قابل ملاحظهای داشته و میتوان این پیامدها را در پنج اثر اصلی تقسیم بندی کرد. بروز احساسات منفی و آزار و اذیت مسلمانان در جوامع اروپایی، اعمال محدودیت بر رفتار و عمل به اعتقادات دینی مسلمانان در جوامع اروپایی، سیاستهای مهاجرتی دولتهای اروپایی علیه مسلمانان، تشدید اعمال فشار بر مهاجران مسلمان و همچنین نگرانی از افزایش گرایش به اسلام را میتوان از پیامدهای پدیده اسلام هراسی در اروپا دانست. این پیامدها را میتوان در رفتارهای سیستماتیک ساختاری و اجتماعی با مسلمانان و بازتابهای رسانه ای و حتی هنری مانند سینما و موسیقی در اروپا مشاهده کرد.
بروز احساسات منفی و آزار و اذیت گسترده مسلمانان، مهمترین پیامد اسلام هراسی در اروپا است. به عنوان مثال، در آلمان در سال 2019، 871 مورد خشونت علیه مسلمانان به پلیس گزارش شد. 58 مورد از آنها جرایم علیه اماکن مذهبی مسلمانان بود و در 46 مورد، مسلمانان توسط نژادپرستان ضدمسلمان مورد آسیب قرار گرفتند. بر این اساس، دیده بان ملی ضد اسلامهراسی (The National Observatory of Islamophobia) در فرانسه فاش کرد که حملات علیه مسلمانان در این کشور اروپایی در سال 2020 به طرز نگران کنندهای افزایش یافته و نسبت به سال 2019 به 53 درصد رسیده است. به گفته عبدالله ذکری، رئیس دیده بان ملی اسلام هراسی، در سال 2020، حدود 235 مورد حمله به مسلمانان در فرانسه رخ داد که در مقایسه با 154 مورد در سال 2019، افزایش 53 درصدی را نشان میدهد. ذکری با بیان اینکه در سال 2019، 70 نامه تهدیدآمیز به مقر شورای عبادت مسلمانان فرانسهCFCM) ) یا مدیران آن ارسال شد، نسبت به انتشار اکاذیب در مورد اسلام و مسلمانان و همچنین ایمیلهایی که نفرت علیه مسلمانان را تحریک میکند، هشدار داد. این اقدامات منفی برخی اوقات به صورت سیستماتیک و در مواردی غیرهدفمند انجام میشود. به عبارت دیگر، مسلمانان نه تنها خود از قربانیان گروههای افراط گرای اسلامی هستند بلکه در عین حال قربانی افراط گرایان اروپایی نیز هستند.
اعمال محدودیت بر رفتار و عمل به اعتقادات دینی مسلمانان در جوامع اروپایی از دیگر پیامدهای اسلام هراسی در اروپا محسوب میشود. علیرغم اقدامات مثبت و مهم برخی کشورهای اروپایی برای به رسمیت شناختن اسلام و نیز اعطای حقوق مدنی به مسلمانان، موانع و تنگناهای زیادی همچنان پیش روی مسلمانان وجود دارد. برخی از دولتهای اروپایی، درخصوص برخی مظاهر اسلامی همچون حجاب و ساخت مسجد مشکلاتی به وجود آورده اند. همچنین این دولت ها، خواهان نظارت و حتی آموزش امامان مساجد در راستای ادغام و همگونی بیشتر جامعه مسلمانان با جوامع اروپایی برآمده اند. بیشترین اعمال محدودیتها بر مسلمانان در مسئله حجاب، ساخت مساجد و برگزاری مراسم دینی رخ داده است. معلمان و دانش آموزان مسلمان در مدارس با تبعیضهای شدید روبرو میشوند؛ ضمن اینکه به طور کلی در اروپا به صورت هدفمند و سیستماتیک از استخدام زنان محجبه تا حد زیادی خودداری میکنند.
سیاستهای مهاجرتی دولتهای اروپایی علیه مسلمانان از دیگر پیامدهای اسلام هراسی در اروپا محسوب میشود. این سیاستها بیشتر توسط احزاب راست افراطی پیگیری میشود. این احزاب در پی القای این تفکر هستند که دولتهای اسلامی با انتقال و تشویق اتباع خودشان برای مهاجرت به اروپا، به دنبال اشغال نرم اروپا هستند و در دهههای آینده، مسلمانان، اروپا را تصرف میکنند. راست گرایان افراطی اعتقاد دارند که مسلمانان با بی اعتنایی به فرهنگ و ارزشهای لیبرال مسیحی، دیگر مهاجران را هم تشویق میکنند تا به فرهنگ و سنت خود پایبند باشند. احزاب راست افراطی با تمرکز بر موضوع مهاجرت و بسط تبلیغات منفی علیه مسلمانان میکوشند از ورود آنها به کشورهای اروپایی به ویژه در حوزه غربی ممانعت کنند و محدودیتهایی را علیه پیروان اسلام وضع و تشدید کنند. دکتر افتخاری تحلیلگر مسائل سیاسی در ایران، معتقد است: یکی از مهمترین پیامدهای اسلام هراسی، به وجود آمدن حساسیت منفی در خصوص جامعه مسلمانان در محافل سیاسی و رسانه ای ضد اسلامی است. این حساسیت، هزینه سنگینی بر مسلمانان اروپا دارد و آنها را در زندگی اجتماعی و شخصی با دشواری های جدی مواجه می کند.
بر اثر تبلیغات سوئی که علیه اسلام و مسلمانان در اروپا توسط برخی رسانهها و گروهها صورت گرفته، این تصور، شکل گرفته که اگر چه همه مسلمانان تروریست نیستند اما اکثر تروریستها مسلمان هستند. در نتیجه این طرز تفکر، قوانین ضد تروریستی زیادی در کشورهای اروپایی با هدف ایجاد محدودیت علیه مسلمانان تصویب شد. در اتریش، دفتر مستندسازی اسلامهراسی و نژادپرستی ضدمسلمانان در گزارش خود در سال 2018 حدود 74 درصد افزایش اقدامات مستند شده علیه مسلمانان را ثبت کرده است. در بریتانیا، نهادهای دولتی در سالهای 2017-2018 افزایش 40 درصدی موارد مربوط به مذهب را ثبت کرده اند. درواقع در سالهای اخیر به دنبال تصویب قوانین مختلف برای مبارزه با تروریسم، سخت گیری نیروهای امنیتی درخصوص مسلمانان افزایش یافته است. در برخورد نیروهای امنیتی برای جستجوی افراد مظنون به اعمال تروریستی، اغلب مسلمانان مورد اتهام قرار میگیرند و این موضوع، موجب دستگیریهای گسترده در میان مسلمانان میشود.
نگرانی از افزایش گرایش به اسلام در اروپا، یکی دیگر از پیامدهای اسلام هراسی در اروپا است. علاوه بر افزایش جمعیت مسلمانان در اروپا به واسطه زاد و ولد و مهاجرت، رشد اقبال به اسلام در میان جمعیت بومی اروپا، برای سیاست مداران اروپایی و کلیساها نگران کننده است. بنابراین، یکی از کارکردهای مهم ترویج اسلام هراسی در جوامع اروپایی مقابله با موج فزاینده گرایش به دین اسلام میتواند باشد. پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 در آمریکا بسیاری از تحلیل گران بر این باور بودند که در پی تشدید تبلیغات غرب علیه اسلام به بهانه نسبت دادن حادثه تروریستی به مسلمانان و گسترش اسلام هراسی، تنفر مردم غرب از اسلام روز به روز بیشتر میشود و باید کار اسلام را در غرب تمام شده دانست. اما برخلاف این پندار، هجوم تبلیغاتی علیه اسلام نه تنها اذهان عمومی را از اسلام منحرف نکرد، بلکه موجی از جلب توجه به اسلام را در مغرب زمین به وجود آورده و بر شمار تازه مسلمانان افزوده است.
به طور کلی میتوان گفت، اسلام هراسی تاثیرات و پیامدهای منفی بر زندگی مسلمانان در اروپا گذاشته و محدودیتها را بر آنها را تشدید میکند. احزاب راست افراطی با قرار دادن هویت غربی در مقابل هویت اسلامی تلاش میکنند مسلمانان را تهدیدی علیه ارزشهای اروپایی معرفی کنند. رفتارهای تحقیر آمیز و نفرت پراکنی علیه مسلمانان توسط گروههای افراطی پس از حوادث 11 سپتامبر تشدید شده است. همه این اقدامات علیه مسلمانان در اروپا، بر خلاف ادعای حقوق بشری و شعارهای بشردوستانه آنها است. البته همین شرایط منجر به اقدامات خشونت آمیز برخی گروههای تندروی اسلامی و در نهایت به وجود آمدن یک دور باطل خشونت و نفرت در کشورهای اروپایی میشود که تاثیری منفی بر کل جامعه اروپایی خواهد داشت.
