IRIB World Service

در قسمت سوم از مجموعه مقالات دستاوردهای مقاومت پهپادی یمن؛ اهداف و دستاوردهای انصارالله از مقاومت پهپادی بررسی می شود.

همانطور که در بخش های قبلی گفته شد، جنگ‌های آینده ی جهان، جنگ‌هایی مبتنی بر فناوری هستند. دو جنبه مهم این فناوری‌ها که آینده منازعات جهانی را شکل می‌دهند؛ جنگ‌های سایبری (Cyber-War) و پهپادها هستند. ایالات‌متحده و چین تلاش متمرکزی بر حوزه پهپادها دارند به صورتی که حتی بخش زیادی از توان نیروی دریایی خود را نیز بر گشت زنی‌های پهپادی قرار داده‌اند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های پهپادها دامنه عملکرد بالا و هزینه نسبتاً کمتر است. کاهش ریسک درگیری و هزینه‌های سیاسی، گروه‌ها به‌خصوص شبه‌نظامیان را به این سمت سوق داده است. نگاهی به درگیری‌های اخیر به‌خصوص از 2011 تا 2021 نشان می‌دهد که کاربست استفاده از پهپادها به‌صورت تصاعدی افزایش یافته است.

 جنگ سوریه، حمله داعش به عراق، جنگ یمن و درگیری  جمهوری آذربایجان و ارمنستان ازجمله منازعاتی در یک دهه اخیر هستند که در آنها به شکل قابل توجهی از فناوری پهپادها استفاده شده است. رویکرد کشورها به تولید و کاربرد پهپادهای نظامی بشدت افزایش یافته است . بطوریکه ایالات‌متحده در سال 2020 حدود 7000 پهپاد در اختیار داشت که این آمار می‌تواند به دلایل امنیتی به‌مراتب بالاتر ازآنچه عنوان شده، باشد. موضوع مهم دیگری که در فضای جدید قابل ذکر است اینکه پهپادها نیازمند فضا و پایگاهی به‌مانند هواپیماها و جنگنده‌ها نیستند به همین خاطر در محیط‌های بدون زیرساخت نیز قابلیت استفاده بالاتری دارند. این ویژگی نکته‌ای است که سازمان‌ها و گروه‌های غیردولتی به این سمت تمایل پیدا کرده‌اند. در خصوص جنبش مردمی انصارالله نیز یکی از مهم‌ترین فناوری مورد استفاده،  پهپادها می باشند. انصارالله یمن از کاربرد این فناوری هدف‌های خاص خود را دارد، که به آن اشاره خواهیم کرد.

هدف نخست از مقاومت پهپادی یمن در برابر تهاجم وسیع ائتلاف سعودی را می‌توان، وادار ساختن ائتلاف سعودی به توقف جنگ دانست. جنگ یمن هزینه‌های انسانی و مالی زیادی بر مردم این کشور تحمیل کرده است. استفاده از حملات پهپادی توسط نیروهای مقاومت در یمن به‌عنوان ابزاری مؤثرمی‌تواند نیروهای متجاوز ائتلافی را متقاعد کند که درصورتی‌که به حملات خود به مناطق غیرنظامی در یمن ادامه دهند، با توسعه عملیات پهپادی و موشکی یمن به مراکز نظامی و صنعتی عربستان سعودی مواجه خواهند شد . این موضوع همچنان می تواند فشارافکارعمومی بر دولت‌های متجاوز سعودی و اماراتی را افزایش دهد. هدف دوم را می‌توان واردکردن خسارت به تاسیسات اقتصادی دولتهای  ائتلاف سعودی دانست . این رویکرد علاوه بر اینکه پاسخ قاطعی در برابر حمله نیروهای متجاوز به زیرساخت‌های اقتصادی یمن محسوب می شود، دارای کارکرد بازدارنده نیز می باشد.

نکته مهمی که درباره ماهیت بازدارندگی حملات پهپادی یمن وجود دارد، این است که استفاده از پهپادها ازلحاظ اقتصادی باصرفه‌تراست، زیرا هم ساختن آنها هزینه کمتری ازهواپیماهای جنگنده  دارد  وهم اینکه  در ازای حمله هر پهپاد ، طرف مقابل  خسارت های هنگفتی را متحمل می شود؛ زیرا اگر حتی حمله موفق هم نباشد دولتهای متجاوز برای دفاع در برابر حمله های پهبادی ناچار به فعال کردن سامانه‌های پدافندی خود هستند که به شلیک موشک‌های پرهزینه ختم می‌شود. تکرار حملات پهپادی، سامانه های پدافندی را پرهزینه می‌سازد. انصارالله هم با استفاده هوشمندانه از انواع پهپادهای نظامی، عربستان سعودی را در یک بازی باخت-باخت اقتصادی قرار داده است. به صورتی که استفاده نکردن از سامانه های پدافندی، منجر به ضربات سنگین به زیرساخت‌های حیاتی سعودی می‌شود و در صورت استفاده از سامانه پدافندی نیز ناچار به پرداخت هزینه‌های سنگین می‌شود. مجموع این شرایط عربستان سعودی و امارات را وادار به انعقاد قرارداد هنگفت چند میلیارد دلاری با امریکا کرد. حملات پهپادی یمن این هدف را در نظر دارد که تا حد ممکن به مراکز نظامی و زیرساخت‌های اقتصادی و ترانزیتی نیروهای ائتلاف سعودی آسیب وارد کند، یا حداقل نشان دهد که می‌تواند به زیرساخت‌های دولت سعودی آسیب بزند. تا دشمن را به تجدید نظر در سیاستهای مداخله جویانه اش در یمن وادار سازد. 

در پاسخ به تجاوز نظامی و جنایات ائتلاف سعودی علیه غیر نظامیان در یمن، جنبش مردمی انصار الله یمن بویژه در سه سال اخیر حملات پهپادی موثری علیه مراکز نظامی و اقتصادی عربستان سعودی انجام داده است. توان پهپادی انصارالله کمک خواهد کرد که در حوزه‌های مختلف تا پیش از افزایش توان نیروهای دشمن، به برتری نسبی در حوزه‌های اطلاعاتی و نظامی دست یابد. بدلیل همین دستاوردها ، جنبش مردمی انصارالله یمن، امروزه در نزد افکار عمومی یمن، در قالب یک نیروی سیاسی - نظامی به عنوان سردمدار مقاومت در برابر متجاوزان خارجی شناخته می شود. نگرانی کشورهای عربی مرتجع مخالف محور مقاومت و همچنین ابراز نگرانی رژیم صهیونیستی و امریکا هم نشان دهنده قدرت تاثیرگذار و بازدارنده پهپادی یمن می باشد. 

نگرانی کشورهای عربی مخالف نیروهای مقاومت و وزارت دفاع رژیم صهیونیستی هم این موضوع را نشان می‌دهد به صورتی که حتی بسیاری از رسانه‌های عربی همسو با رسانه‌های رژیم صهیونیستی خواهان محدود شدن توان موشکی  و پهپادی انصارالله هستند. با اتکای به این توان انصارالله مسیر را برای آینده بازیگری خود در یمن باز کرده است. ساختار سازمانی انصارالله نیز تصمیم‌گیری در خصوص تصمیمات حساس را تسریع می‌بخشد که این امر نکته مهمی تلقی می‌شود. 

سجاد محسنی پژوهشگر ایرانی در مطالعات منطقه غرب آسیا می گوید: با افزایش پیچیدگی‌های فناوری پهپادهای نظامی، ارزش آن در معادلات نظامی و همچنین در بازار تسلیحات بالاتر می رود. جنبش مردمی انصارالله یمن نشان داد که زیرساخت‌ها  و دانش اولیه این فناوری نظامی را به دست آورده است و با همکاری مستشاری متحدانش در محور مقاومت، به دنبال تقویت این توانایی بازدارنده است. از این رو، نگرانی‌ اصلی عربستان سعودی این نیست که انصارالله علیه مواضع نظامی این کشور حملات پهپادی انجام می‌دهد، بلکه مهم‌ترین نگرانی اش، دستاوردهای دستیابی جنبش مردمی انصارالله یمن به فناوری پهپادی و توان ارتقای آن است. این موضوع موجب تغییر در معادلات جنگ یمن شده است . 

حملات هدفمند و نقطه‌ای پهپادی به‌جای حملات پراکنده، باعث کاهش هزینه‌ها و افزایش حداکثر کارایی حملات نظامی می شود، بطوریکه کارایی سامانه های پدافندی در برابر حملات پهپادی اندک است. سامانه دفاعی پاتریوت ازجمله معروف‌ترین سامانه‌هایی است که عربستان سعودی آنها را با هزینه های گزاف ار امریکا خریداری کرده است، باوجوداین توان انصارالله در به‌کارگیری پهپادهای تهاجمی و موشک‌های دوربرد نشان داد که سامانه پاتریوت نمی‌تواند چندان مؤثر واقع شود. انصارالله تنها نیروی داخلی یمن است که چنین توانایی را در حد گسترده دارد. این توانمندی به انصارالله اجازه داده است تا قدرت خود را در حوزه داخلی و منطقه‌ای به نمایش بگذارد. نمایش قدرت از مهم‌ترین ابزارهای بازدارندگی است.

آرامکو به‌عنوان دومین شرکت باارزش جهان در حوزه انرژی، تأمین‌کننده بخش اعظمی از هزینه‌های جنگ عربستان سعودی علیه مردم یمن است که توسط سامانه های پاتریوت حفاظت می شود. جنبش مردمی انصارالله در سالهای اخیر حملات پهپادی موثری علیه آرامکو طراحی  و اجرا کرده است. البته دولت سعودی و متحدانش بدون ارایه مستنداتی،  تلاش کرده‌اند تا حملات موفق انصارالله به زیرساخت‌های سعودی در آرامکو را نفی کرده و آن را به ایران نسبت دهند. هدف اصلی آنها از این ادعا ، این است که از یک‌سو از برجسته شدن توان پهپادی انصارالله جلوگیری کنند و از سوی دیگر با دروغ پردازی ، فشارها به ایران را افزایش دهند. این در شرایطی است که پس از چند سال جنایات ائتلاف سعودی در یمن، انصارالله در زمینه تولید و بکارگیری پهپادها از قدرت بالایی برخوردار شده است و مهمترین سرمایه اش در این خصوص، داشتن متخصصان بومی می باشد.