دستاوردهای مقاومت پهپادی یمن (2) کرونولوژی و فرایند مقاومت پهپادی انصارالله
در قسمت دوم از مجموعه مقالات دستاوردهای مقاومت پهپادی یمن؛ کرونولوژی و فرایند مقاومت پهپادی انصارالله بررسی می شود.
آغاز جنگ یمن را میتوان نقطه شروعی بر توسعه توان دفاعی انصارالله دانست. دکتر سجاد محسنی کارشناس مسائل غرب آسیا در ایران می گوید: آنچه از رویدادنگاری نبرد طرفین دریافت میشود این است که در ابتدا حملات موشکهای اسکاد، پاسخ متقابل، اما نهچندان متناسب انصارالله به حملات پرفشار ائتلاف سعودی بود. این موضوع با گذشت زمان تنوع بیشتری یافت به صورتی که از حدود سال 2018 قدرت مقاومت پهپادی انصارالله برای ضربه زدن به مواضع متجاوزان افزایش یافت. این حملات نقاط عطف متعددی داشت که یکی از مهمترین آنها حمله خسارتبار به تأسیسات آرامکو بوده است. ابتدای جنگ از مارس2015 با برتری نیروی هوایی ائتلاف متحاوزان سعودی- اماراتی آغاز شد، در آن زمان آمادگی انصارالله برای مقابله با حملات هوایی تا حدود زیادی پایین بود که رفتهرفته تلاش برای جبران این قدرت دفاعی آغاز شد. آنچه طبیعی مینمود این است که انصارالله بهعنوان سازمانی که تجربه جنگی در این حجم را نداشت و از توان برای بهره بردن از هواپیماهای جنگی نیز برخوردار نبود، نمیتوانست توازن لازم را ایجاد کند. براین اساس تا دستیابی انصارالله به توان پهپادی حدود سه سال از جنگ سپری شد. اما در این مدت انصار الله توانست به پشتیبانی مردم، مقاومت همه جانبه ای را در برابر متجاوزان سازمان دهی کند.
انخستین حملات پهپادی انصارالله از سال 2018 آغاز شد یکی از نقاط عطف آن در 11 آوریل 2018 بود. این روز را میتوان ازجمله تاریخهایی دانست که عملاً مقاومت پهپادی انصارالله علیه نیروهای متجاوز ائتلاف سعودی وارد فاز جدیدی شد. سال 2018 کموبیش حملاتی صورت گرفت که چندان ثبت و ضبط دقیقی از آن وجود ندارد اما سال 2019 را میتوان سال افزایش حملات موفق پهپادی انصار الله دانست. سال 2019 سالی است که جنبش مردمی انصارالله تلاش کرد تا از حداکثر توان خود در این حوزه در کنار موشکهای جدید استفاده کند. در سال 2019 و در پاسخ به تجاوزمکررهواپیهای جنگنده سعودی به مراکز غیرنظامی یمن، نیروهای ائتلاف سعودی درجنوب غرب عربستان سعودی مورد حملات پهپادی قرار گرفتند. همچنین به پالایشگاه نفتی و فرودگاههای عربستان سعودی، حملات موثر و موفقی انجام شد.
علت آنکه منابع تولید انرژی متجاوزان سعودی بهعنوان مهمترین مقصد حملات پهپادی یمن مورد توجه قرار گرفته است به دو دلیل مهم می باشد. اول آنکه فشار اقتصادی بر دولت عربستان وارد میکند و میتواند نارضایتی درونی از تداوم جنگ را نیز در داخل عربستان افزایش دهد ودرنتیجه فشاررا بر دولت برای پایان جنگ بیشترکند. دلیل دوم نیز وارد اوردن فشار بر حامیان نیروهای متجاوز در غرب بویژه در آمریکا بود. زیرا آنها منافع شرکتهای نفتی خود را در خطر می بینند و در نتیجه تلاش می کنند به فکر چاره برای پایان دادن به این جنگ باشند.
در همین راستا در 15 می 2019 انصارالله یمن، حملات دیگری به خطوط نفتی عربستان سعودی انجام دادند. 17 ژوئن 2019 نیز پهپادهای انصارالله فرودگاه ابها در جنوب غرب عربستان سعودی را هدف قرار دادند. فرودگاهی که از نظر انصارالله منبع لجستیکی نیروهای ائتلاف برای حمله به شمال یمن است.
در دوم جولای 2019 حمله پهپادی جدیدی از سوی انصارالله انجام داده شد که درجریان این حملات، انصارالله اعلام کرد که حملات گستردهای علیه نیروی هوایی ائتلاف در ابها آغاز کرده است. پس از آنکه نیروهای ائتلاف سعودی با بی رحمی به مراکز متعدد در شهرهای بی دفاع یمن حمله کردند مجددا در پنجم آگوست 2019 نیروهای مقاومت یمن، حملات پهپادی دیگری علیه عربستان سعودی انجام دادند. همچنین در یکم آگوست حملات موشکی انصارالله انجام شد که هدف این حملات شهر دمام در عربستان سعودی صدها کیلومتر دورتر از مرزهای دو کشور بود؛ جایی که ضمن هدف قرار دادن قطب اقتصاد نفتی عربستان سعودی، این پیام به دولت سعودی ارسال شد که هیچ کجای این کشوراز دسترس موشکها و پهپادهای انصارالله خارج نیست. حمله 17 آگوست 2019 به منابع گازی عربستان سعودی ازجمله مهمترین حملات پهپادی بودهاند که این حملات توانست آسیبهایی را به زیرساختهای گازی عربستان سعودی بزند. در جریان این حملات، سخنگوی انصارالله عنوان کرده بود که این سازمان میدان نفتی الشیبه را با 10 پهپاد که آن را «بزرگترین حمله به عمق» خاک عربستان سعودی دانسته بود، به انجام رسانده است. باوجوداین حملات و دستاوردها برای انصارالله، شرکت آرامکو بمنظور جلوگیری از تاثیر روانی این حملات، مدعی شد که این حمله خسارت جانی در پی نداشته است.
یکی از مهمترین حملات پهپادی در تاریخ جنگ یمن، حملات 14 سپتامبر 2019 می باشد که از سوی جنبش مردمی انصارالله یمن به زیرساختهای آرامکو انجام شد. این حمله به ابقیق و خریص انجام شد. این حمله را میتوان درواقع نقطه عطفی در تاریخ حملات پهپادی به عربستان سعودی دانست. در این حملات به مخازن اصلی نفتی، عربستان سعودی آسیب شدید وارد شد به صورتی که توان تولید نفت عربستان سعودی از حدود 11 میلیون بشکه در روز به پنج میلیون بشکه رسید که هم خسارت مالی به عربستان سعودی وارد کرد و هم ناکارآمدی پدافند هوایی این کشور که عمدتاً مبتنی بر سامانه «پاتریوت» بودند را نشان داد. این حمله را میتوان از بازدارندهترین حملات دانست. دولت سعودی در این حملات دریافت که توان آسیب زنی انصارالله میتواند فراتر از تصور باشد.
در سال 2020 نیز حملات موشکی انصارالله، قوت گرفت تا در کنار حملات پهپادی به بالهای اصلی راهبرد بازدارندگی انصارالله تبدیل شود. در این سال حملات پهپادی در داخل خاک یمن نیز به نمایندگان نیروهای ائتلاف متجاوز سعودی انجام شد. بخش بزرگی از درگیری در سال 2020 به تلاش برای «تسلط بر مأرب» صورت گرفت؛ جایی که میادین نفتی یمن نیز در این منطقه قرار دارد و میتواند بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای چانهزنی طرف مسلط بر منطقه تبدیل شود. در فوریه و ژوئن 2020 حملات پهپادی علیه عربستان سعودی ادامه یافت. این حملات با موشکهای بالستیکی و موشکهای کروز نیز پشتیبانی شد. این حملات با این هدف انجام شد که عربستان سعودی را وادار به کاهش تنش و آتشبس کند. انصارالله اذعان کرد که در حملات فوریه 2020 از 12 پهپاد صماد 3 و دو موشک کروز قدس 1 استفاده کرده است. این حملات بهنوعی باهدف بازدارندگی انجام شد.
در تاریخ 7 سپتامبر 2020 حمله پهپادی دیگری توسط انصارالله انجام شد. این حملات در پی حملات هوایی نیروهای ائتلاف متجاوز سعودی صورت گرفت. باوجوداین، ریاض ادعا کرد که این حملات ناکام بوده است. یک بررسی مقایسهای نشان میدهد که تعداد حملات پهپادی در سال 2020 به نسبت سال 2019 کاهش داشته است که خود حکایت از کاهش دامنه تنش برای دستیابی به راه حل سیاسی تلقی میشود. با ادامه تجاوزات نظامی ائتلاف سعودی، سال 2021 نیز با حملات پهپادی آغاز شد اما تمرکز توان نظامی انصارالله، بیشتر بر تلاش برای تسلط بر مواضع حساس نظامی بود تا از این طریق جایگاه برتر در مذاکرات ایجاد گردد.
در سال 2021 هم توان پهپادی انصارالله و هم توان موشکی این جنبش مردمی به اثبات رسیده است. البته با روی کار آمدن جو بایدن در امریکا و طرح خروج انصارالله از لیست سازمان های تروریستی و همچنین افزایش درخواست ها برای مذاکرات سیاسی، باعث شد تا در مقاطعی از دامنه حملات نظامی جنبش مردمی انصارالله کاسته شود. باوجوداین میتوان به چند مورد حملات پهپادی اشاره داشت. در 10 فوریه 2021 ، انصارالله مجددا فرودگاه ابها در جنوب غرب عربستان سعودی را هدف قرار دادند. در 7 مارس 2021 نیز انصارالله 12 پهپاد مسلح، به جازان در جنوب غرب عربستان سعودی فرستاد که منجر به خساراتی به نیروهای ائتلاف شد. همچنین در 7 آوریل 2021 یحیی سریع، سخنگوی ارتش انصارالله عنوان کرد که اهداف حساسی در عمق 884 کیلومتری در جنوب ریاض در خمیس مشیط هدف قرار گرفته شده است. بر اساس اعلام شبکه خبری المسیره این حملات توسط دو پهپاد پیشرفته قاصف2 صورت پذیرفته است.
گذشته از رویدادنگاری حملات پهپادی انصارالله، این دسته از حملات، راهبردها و دستاوردهای خاص خود را داشته که در قسمت بعدی آنها را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
