IRIB World Service

در قسمت چهارم مقاله راهکار ایران برای حل مسئله فلسطین، ماهیت حقوقی - سیاسی طرح همه پرسی ملی در فلسطین، بررسی خواهد شد.

ماهیت سیاسی مساله فلسطین و در نتیجه ماهیت سیاسی حقوقی طرح جمهوری اسلامی ایران برای تعیین سرنوشت مردم فلسطین توسط خودشان از جمله نکات مورد تاکید صاحبنظران و پژوهشگران است. خالد قدومی نماینده حماس در ایران، به سیاسی بودن مساله فلسطین اعتقاد دارد.

حسین رویوران کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی معتقد است: این طرح یک راه‌ حل سیاسی برای یک بحران است و در چارچوب مدیریت بحران می‌گنجد. البته طرح ایران، ویژگی‌های حقوقی هم دارد. از سوی دیگر ایران قصد دارد بر اساس موازین بین‌ المللی، قطعنامه‌های سازمان ملل از جمله قطعنامه 194، اصول منشور ملل متحد مانند حق تعیین سرنوشت و اصول دموکراتیک مانند همه پرسی، طرف مقابل را به چالش بکشد تا در نهایت رژیم صهیونیستی به نظر مردم احترام بگذارد. مفروض مقام معظم رهبری جمهوری اسلامی ایران این است که رژیم صهیونیستی در نتیجه تصمیم ‌گیری قدرت‌های استعماری اتفاق افتاده و انگلستان در این میان، نقش اساسی ایفا کرده و برخی از یهودیان را به فلسطین منتقل کرده است. اما آیا تاسیس این رژیم نامشروع، مورد تایید همه یهودیان است؟ باید گفت چنین چیزی نیست. بسیاری از یهودیان مانند ارتدوکس‌ها، نتوریا کارتا یا همان یهودیان مذهبی ضد صهیونیست و سامری‌ها اساساً با اصل و بنیاد صهیونیسم مخالف هستند. لذا این طرح یک طرح حقوقی به‌ عنوان یک راه‌ حل سیاسی است و هدف آن هم حل بحران فلسطین، به صورت مسالمت‌ آمیز و با رعایت اصول حقوق بین‌الملل است.

پیشنهاد ایران مبنی بر همه پرسی ملی در فلسطین یک طراحی حقوقی بوده و صرفا دیدگاه رسانه ‌ای و سیاسی ندارد. ضمن اینکه یک طرح عملیاتی و میدانی قابل اجرا دیده شده و طراحی‌ های اولیه همگی مبنی بر این بوده که این طرح قابلیت اجرا داشته باشد. البته در شرایط فعلی شاید قابلیت اجرا نداشته باشد، اما بار حقوقی دارد و می‌شود مقاصد سیاسی و رسانه‌ ای را از آن برداشت کرد. نشانه قدرت سیاسی و رسانه ‌ای این طرح هم، مقابله غربی‌ ها و سکوت و مخالفت آنها با این موضوع است. سفیر اسبق ایران در لبنان مرحوم رکن‌آبادی در خاطراتشان نقل می‌کردند در زمان ماموریت در لبنان، طرح همه ‌پرسی ملی در فلسطین را با سفرای چند کشور اروپایی مطرح کردند که مورد استقبال آنها قرار گرفت و آنها همه ‌پرسی را کاملاً دموکراتیک توصیف کردند. اما درزمان اجرا اظهار مخالفت کردند ومدعی بودند که این طرح، یعنی حذف اسرائیل و رژیم غاصب. لذا باید گفت این طرح، کاملا بارحقوقی و قابلیت اجرا دارد. هدف نهایی این طرح این است که یک برنامه قابل اجرا و میدانی برای فلسطین وجود داشته باشد. جمهوری اسلامی ایران برای اینکه فلسطینی‌ها به حقوق حقه خود برسند طرحی را معرفی کرده و هدف آن دستیابی به حقوق حقه مردم فلسطین و از بین رفتن رژیم صهیونیستی ازطریق دموکراتیک است. زیرا درهمه کشورهای جهان انتخابات بر اساس حقوق شهروندی برگزارمی شود. 

طرح همه پرسی ملی درفلسطین که توسط آیت الله خامنه ای رهبر انقلاب اسلامی ایران پیشنهاد شده ، یک طرح سیاسی - حقوقی، بنیادی است. اساس این طرح هم بر حقوق بین‌الملل تکیه دارد. رجوع به آرای عمومی برای تعیین سرنوشت یک جامعه، حقی است که هم در منشور سازمان ملل متحد و هم اعلامیه جهانی حقوق بشر بر آن تاکید شده است. براین اساس می‌ توان گفت همه‌ پرسی پیشنهادی ایران، مبنایی حقوق بین‌المللی دارد، اما در واقع یک طرح سیاسی است که نیازمند نوعی اجماع و اقبال سیاسی ازسوی دولت‌های موثر در سازمان‌های بین‌المللی است. مصدق مصدق‌پور، کارشناس مسائل جهان عرب در ایران، نیز از جمله کارشناسانی است که بر ماهیت حقوقی- سیاسی طرح همه‌ پرسی تاکید کرده و اعتقاد دارد: طرح ایران، قابلیت اجرا دارد و مطابق با موازینی است که جهان غرب آنها را ایجاد کرده است. از جمله منشور سازمان ملل؛ زیرا بریتانیا، قیمومیت داشته و حق نداشته سرزمین فلسطین را بدون کسب نظر مردم به دیگران واگذار کند. طرح ایران، مدعیان حقوق بشر را رسوا می ‌کند؛ آنها باید به این طرح پایبند باشند. این طرح، به جامعه بین‌المللی و افکار عمومی ثابت می‌ کند که غرب به موازین بین‌المللی پایبند نیست.

طرح همه پرسی ملی در فلسطین برای تعیین تکلیف آینده  فلسطین توسط مردم فلسطین ، بر پایه اصول پذیرفته شده حقوق بین ‌الملل تنظیم شده است. کشورهای بزرگ و قدرتمند که در صحنه فلسطین و منازعه مردم فلسطین با رژیم صهیونیستی نقش ایفا می‌کنند طرحی را به سایر کشورهای جهان ارائه داده‌اند تا منازعه را پایان دهند؛ مانند طرح‌ های آمریکا که آخرین آن طرح معامله قرن بود و یا طرح صلح عربی که طرح کشورهای عربی برای این قضیه است. ایران نیز به‌ عنوان یکی از بازیگران اصلی در قضیه فلسطین  طرحی را برای حل‌ و ‌فصل مسالمت ‌آمیز قضیه فلسطین ارائه داده است که محور اصلی آن نقش آفرینی خود فلسطینی ها از طریق مشارکت آحاد مردم بومی فلسطین اعم از یهودی ، مسلمان و مسیحی است . این طرح که به عنوان طرح رسمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل ثبت شد و برای معرفی و ترویج آن  وزارت امور خارجه ایران فعالیت‌ های خود را ادامه می‌دهد. در همین ارتباط کارشناس سیاسی دفتر حفاظت منافع ایران در قاهره اعتقاد دارد: از نظر حقوقی مقابله با هر رژیم اشغالگر به شکل مسلحانه یا غیرمسلحانه بر اساس اصل دفاع از خود کاملا پذیرفته شده است. بنابراین راهبرد مقاومت در برابر چنین رژیمی نه تنها بر اساس تجربیات سیاسی، بلکه از نظر حقوقی نیز قابل توجیه است. با این حال ایران با طرح پیشنهاد برگزاری همه‌ پرسی، سعی دارد منطق دموکراسی غربی و پذیرش رای مردم را به چالش بکشد. 

ماهیت طرح جمهوری اسلامی ایران به گونه‌ای است که جنبه‌ های اسلامی آن در کنار اصول عامه ‌پسند دموکراتیک لحاظ شده است.  ایران پرچمدار گفتمان مقاومت است و بی‌شک فلسطین به‌عنوان یکی از آرمان‌های اولیه انقلاب همچنان یکی از رئوس سیاست خارجی آن است. ایران صاحب گفتمان جامع مقاومت است، دکتر سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس ارشد مسائل غرب آسیا در ایران ، در مورد مهم ترین وجه ماهیت این طرح معتقد است: اگربخواهیم ماهیت این طرح را ارزیابی کنیم، باید بگوییم این طرح، یک طرح انسانی، حقوقی، سیاسی و رسانه ‌ای است. ابعاد این طرح می ‌تواند شامل بخش‌های مختلفی از این موضوع بشود. همه این ابعاد در نهایت منجر به این خواهند شد که حق به صاحبان اصلی آن یعنی مردم فلسطین برسد. بیانات رهبر انقلاب درباره ماهیت طرح همه پرسی ملی در فلسطین، کاملاً شفاف می‌باشد. معظم ‌له به صراحت بر ادامه حمایت نظامی و لجستیکی از مقاومت در عین پیگیری راهکار سیاسی تاکید فرموده‌اند. به عبارت دیگر ایران در میدان مقاومت و جهاد، از طریق سلاح و دانش نظامی و در میدان دیپلماسی و سیاست و حقوق بین ‌الملل، از طریق همه ‌پرسی، حامی مردم فلسطین و آرمان آزادی قدس شریف است.