انتشار پژوهش «تحولات افغانستان با محوریت ارزیابی سیزده سال عملکرد ایساف و تشکیل دولت وحدت ملی»
سری جدید مجموعه راهبردهای پژوهشی رسانهای و کاربردی با موضوع «تحولات افغانستان با محوریت ارزیابی سیزده سال عملکرد ایساف و تشکیل دولت وحدت ملی» در دی ماه 1393 توسط واحد پژوهشهای کاربردی منتشر شد.
در چکیده این پژوهش آمده است: مردم افغانستان که کشورشان در سیزده سال گذشته که در اشغال نیروهای آمریکائی و ناتو بوده است، شاهد تحولات گوناگونی بودهاند. در یک نگاه واقعبینانهتر میتوان گفت که تحولات این مدت در افغانستان دستآوردها و ناکامیهائی اولاً برای نیروهای مداخلهگر خارجی داشته و ثانیاً جامعه افغانستان را با تشدید تضادهای قومی و مذهبی روبهرو کرده است.
در عین حال امضاء معاهده امنیتی بین آمریکا و افغانستان که طبق آن قرار شده است، آمریکا 5 پایگاه نظامی در این کشور احداث کند و تا سال 2024 ارتش آمریکا در افغانستان بماند، رقابتهای منطقهای و بینالمللی را یکبار دیگر در افغانستان تشدید کرده است.
به طوری که روسیه- چین و آمریکا از یک طرف، پاکستان، هندوستان- ایران و عربستان سعودی از طرف دیگر در افغانستان وارد رقابتهای شدیدتری از گذشته شدهاند. رقابتهائی که افغانستان را از حالت بیطرفی سنتیاش خارج میسازد و زمینه دخالت خارجی را در امور داخلی این کشور مساعدتر خواهد کرد.
گذشته از این، ساختار قدرت در افغانستان همچنان محل مناقشه باقی مانده است. دولت وحدت ملی که در سازش بین عبداله و اشرف غنی با دخالت وزیر امور خارجه آمریکا حاصل شد، با مشکلات جدی و چالشهایی بر سر چگونگی تقسیم قدرت و ساخت متمرکز یا فدرالی کردن کشور روبهرو شده است.
همچنین بحث مذاکرات صلح با طالبان به جائی نرسیده و اقدامات خشونت آمیز طالبان در سلب امنیت افغانستان ادامه دارد و در مواردی تشدید هم شده است. ارتش و نیروهای امنیتی هرچند که با استعداد 350 هزار نفر بوجود آمد، ولی فاقد آموزش لازم و سلاح پیشرفته است.
برخی از قراین نشان میدهد که آمریکا در راستای اهداف توسعه طلبانه خود در منطقه، سناریوهائی را در نظر دارد که افغانستان را به دو کشور تحت عناوین پشتونستان بزرگ و خراسان بزرگ تقسیم کند. در واقع طرح ژنرال پترائوس رئیس قبلی CIA که واگذاری جغرافیا به طالبان در افغانستان و پاکستان در مناطق پشتوننشین بوده اکنون جدیتر شده است.
بنابراین تشدید رقابتها در داخل، در منطقه و بینالملل به صورت مستقیم ناشی از اشغال افغانستان و سیزده سال حضور آمریکا و ناتو است، و اگر از سازماندهی نسبی ساختار اداری قوه مجریه، قوه قضائیه و قوه مقننه که در هر حال در این مدت شکل گرفته است صرف نظر شود، بسیاری از جنبههای حضور آمریکا و ناتو برای افغانستان منفی بوده است.
مجموعه حاضر ضمن تحلیل راهبردی این تحولات افغانستان و خصوصاً ارزیابی پیامدها و دستاوردهای سیزده سال حضور ایساف در افغانستان و موضوع دولت وحدت ملی، با رویکردی آینده پژوهانه به سئوالاتی نظیر: افغانستان در چه مسیری حرکت میکند؟ آینده حضور نظامی آمریکا در افغانستان و پیامدهای آن چگونه خواهد
بود؟ چه سناریوهایی برای آینده افغانستان محتمل است؟ چالشهای دولت وحدت ملی افغانستان چیست؟ روند مذاکرات صلح با طالبان با چه چالشهایی مواجه هست؟ پاسخ میدهد.
در پایان نیز توصیهها، راهکارها و محورهای تبلیغات رسانهای در قالب محورهای ایجابی، سلبی، ترویجی و همچنین پیشنهادهای برنامه سازی ارائه گردیده است.
واژگان کلیدی: افغانستان، اشغال، ایساف ، معاهده امنیتی ، دولت وحدت ملی ، طالبان