انتشار پژوهش «علل تشدید تعارضات نژادی در آمریکا و پيامدهاي آن»
واحد پژوهش های کاربردی معاونت برون مرزی صداوسیما در قالب مجموعه راهبردهای پژوهشی رسانه ای و کاربردی، پژوهش «علل تشدید تعارضات نژادی در آمریکا و پيامدهاي آن (با تأكيد بر رويكردهاي رسانه اي)، را منتشر کرد.
مبانی نظری مربوط به تعارضات نژادی در آمریکا از منظر نظریه های جامعه شناسی و روان شناسی؛ پیشینه تبعیض نژادی در آمریکا از بدو تأسیس تا 2018 (قانون جیم کرو، تأسیس حزب کارگری کالیفرنیا (WPC)؛ تأسیس کوکلاکس کلان و...)؛ بررسی علل گسترش تعارضات نژادی در آمریکا با توجه به ساختار حقوقی و قضایی؛ نهادینه شدن خشونت به ویژه خشونت پلیس علیه اقلیت های نژادی؛ تبعیض های سیاسی، اقتصادی – اجتماعی و آموزشی؛ علل گسترش و تشدید تعارضات نژادی آمریکا در دوره ترامپ؛ تاثیر پدیده ترامپیسم بر تبعیض نژادی؛ ترامپ و فعال شدن گسلهای چپ و راست افراطی در آمریکا؛ سیاست های هویت و بحران لیبرال دموکراسی؛ اثرات و پیامدهای تعارضات نژادی در آمریکا؛ چشم انداز تعارضات نژادی در امریکا، به همراه پیشنهادهای رسانهای، از جمله ارکان اصلی این پژوهش است.
پژوهش علل تشدید تعارضات نژادی در آمریکا و پيامدهاي آن توسط مجید روحی دهبنه استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد رشت نگاشته شده و در اسفند 1397 منتشر شده است.
در بخشی از این پژوهش می خوانیم :
مسأله تعارضات نژادی در آمریکا پیشینهای تاریخی و طولانی دارد. این کشور از بدو تأسیس با این پدیده دست به گریبان بوده است، پس از حوادث شهر شارلوتزویل در 2017، ارسال بمب به 14 تن از مخالفان ترامپ و تیر اندازی و کشته شدن 11 نفر در یک کنیسه یهودیان به اضافه افزایش خشونت پلیس نسبت به سیاه پوستان و اعتراضات این قشر از جامعه آمریکا نسبت به تبعیض ها نسبت به خود و لفاظیها و اقدامات دونالد ترامپ، این مسأله به صورت جدیتری حیات سیاسی آمریکا را با چالش مواجه نموده است. بررسی و تبیین این پدیده از مناظر مختلفی مورد بحث و تحلیل قرار گرفته است. گر چه علل و عوامل مختلفی را در این خصوص می توان ذکر کرد و بسیاری از محققان بخش بسیار مهمی از آن را نیز ریشه در تاریخ این کشور و اساسا شکل گیری حیات سیاسی این کشور می دانند که بر اساس برده داری و خشونت علیه سیاهان بوده است، اما پیروزی دونالد ترامپ و اظهارات و سخنان و اقدامات وی نیز در دامن زدن به تعارضات نزادی بسیار مؤثر بوده است. پرسش اساسی که اینجا مطرح میشود این است که چه علل و عواملی در تشدید تعارضات نژادی در آمریکا از سال 2016 به بعد نقش داشتهاند؟
در پاسخ بایستی عنوان کرد که برخی از این تعارضات ریشه در مسایل و مشکلات ساختاری دارد که آمریکا از بدو تأسیس با آن مواجه بوده و کماکان این مسائل ساختاری نقش عمدهای در تعارضات ایفا می کنند و بخش مهم دیگر هم به ویژگیها و شخصیت ترامپ، افکار و اقدامات، آرای سفید پوستان و همچنین حمایت گروههای راست افراطی از وی بر می گردد. این پدیده می تواند در بعد داخلی و بین المللی پیامدهای مهمی از تشدید دو قطبی گرفته تا افزایش شکافهای ساختاری، جنسیتی، طبقاتی و همچنین افول قدرت نرم و جایگاه آمریکا در نظام بین الملل را به همراه داشته باشد.
بسیاری از محققان ریشه ها و زمینه های تبعیض نژادی در آمریکا را ساختاری و برخاسته از خشونت نهادینه شده در رفتار پلیس و همچنین نحوه رفتار پلیس با اقلیت ها و در ساختارهای اقتصادی، قضایی، اجتماعی، آموزشی و اقتصادی آمریکا جستجو می کنند. از نظر این محققان، با وجود اینکه، فصل 8 اعلامیه حقوق مدنی 1964، تبعیض علیه افراد را بر اساس نژاد، رنگ، جنسیت، ملیت یا ناتوانی را غیر قانونی اعلام کرد، اما هنوز این تبعیض از بین نرفته است. ایالات متحده آمریکا، اساساً بر اساس تمایز نژادی و قومی ساخته شده و بر اساس آن، تقسیمات اجتماعی شکل گرفته است. این ساختارها که هنوز زمینه های زیادی از تبعیض در آن دیده می شود، در سالهای اخیر، نقش بسیار مهمی در تشدید و گسترش تعارضات نژادی در جامعه آمریکا داشته اند.
تقریبا اکثر قریب به اتفاق کارشناسان و ناظران بیرونی و درونی، به صراحت اذعان دارند که یکی از علل مهم نژاد پرستی و تشدید آن در ایالات متحده آمریکا، برخورد بد پلیس، نوع آموزش آنها در برخورد با مهاجران و رنگین پوستان، مصونیت قضایی آنها در تیر اندازی به مظنونین سیاه پوست، برخورد تبعیض آمیز در بازجوییها، محاکمه و تفسیر قانون و در نهایت وضع قوانین و مقرراتی که دست پلیس را در برخورد با سیاهان باز میگذارد. به همین دلیل گرچه برخی عنوان می کنند که میزان زندانی شدن سیاهان در آمریکا به علت بالا بودن میزان جرم و جنایت این افراد است، اما باور کلی این است نحوه برخورد پلیس که شکل های مختلف در قوانین و سازمان ها و نهادهای مختلف آمریکا نیز نهادینه شده است، و تفسیر قوانین به گونهای که رگه هایی از تبعیض نژادی در آن وجود دارد، از علل بالقوه تعارض نژادی در آمریکا محسوب می شود.
جایگاه اجتماعی- اقتصادی پایین، فقر و بیکاری بیشتر در میان آمریکاییهای– آفریقایی تبار، نابرابری در ثروت و کیفیت زندگی، محروم بودن از مزایای بهداشتی و بیمه، شکاف درآمدی میان سفید پوستان و سیاهان، بالا بودن میزان دستمزد ساعتی کارگران سفید پوست مرد و زن نسبت به سیاهان، مالکیت خانه و ثروت خانودگی پایین سیاهان در مقایسه با سفید پوستان، و به طور کلی شکافهای درآمدی و طبقاتی میان سیاهان و سفیدها هم در میان مردان و به ویژه زنان سیاه پوست، یکی از دلایل مهم تشدید و ادامه تعارضات نژادی در آمریکا میباشد.
در زمینه آموزشی شاید بتوان گفت که بیشترین پیشرفت در میان سیاهان در این حوزه بوده است اما علیرغم این، باز هم میزان سفید پوستانی که دوره کالج را طی کرده اند دو برابر سیاهان می باشد.
ساختار فکری، شخصیت رفتاری، مشی سیاسی، ویژگیهای شخصی پوپولیستی و ملیگرایانه و به طور کلی ویژگیها و درک و برداشت ترامپ از سیاست داخلی و خارجی و حوزه عمومی آمریکا نقش بسیار مهمی در تشدید تعارضات نژادی داشته است. اظهارات و سخنرانی ترامپ در خصوص مهاجران و به ویژه سیاهان آفریقایی و سپس حمایت های سفید برتر پندارها از این اظهارات نقش بسیار مهمی در تشدید تعارضات داشته است. فعال شدن گروههای چپ گرا و راست گرا در آمریکا از جمله «کوکلاکس کلانها» به عنوان نژاد پرستترین سازمان در این کشور، از جمله موضوعاتی است که در تحلیل گسترش نژاد پرستی در آمریکا کاربرد بسیاری یافته است.
تعدادی از محققان امریکایی به نامهای برایان اشنفر، متیو مک ویلیامز، تیتیشا آنتیتا در مقالهای که در ژانویه 2017 انتشار دادند، عنوان کردهاند حمایت از ترامپ بیش از آنکه با نارضایتیهای اقتصادی مرتبط باشد، با جنسیت گرایی و نژادپرستی رأی دهندگان همنشین بوده است .تحقیقات متیو لاتیگ، هووارد لاوین و کریستوفر فدریکا در نوامبر 2017 نیز نشان میدهد که در انتخابات 2016، محرکهای نژادی نقش مؤثری در گرایش مردم به ترامپ داشته است. در واقع، چون بسیاری از کسانی که به ترامپ رای داده اند، جزو کسانی هستند که به «سفید برتر پنداری» اعتقادی راسخ دارند و خاستگاه ترامپ نیز طبقه سفید بدون تحصیلات دانشگاهی است و این طبقه نیز عمدتاً گرایش های نژاد پرستانه دارند، بر این اساس، میتوان گفت که یکی از دلایل افزایش نژاد پرستی در جامعه آمریکا، می تواند این موضوع باشد.
یکی دیگر از عوامل تشدید تعارضات نژادی در جامعه آمریکا را میتوان به تناقضات نظام لیبرال دموکراسی مربوط دانست که فوکویاما نظریه پرداز برجسته آمریکایی و دیگر نظریه پردازن به آن اذعان داشتهاند. به گفته این محققان، تشدید شکاف های طبقاتی و ثروتمند تر شدن طبقات ممتاز و فقیرتر شدن طبقه ضعیف و ثابت ماندن طبقه متوسط که از نتایج نظام لیبرال دموکراسی و سرمایهداری است، در کنار آن بازخیزی هویت در میان سفید پوستان امریکا، نقش بسیار مهمی در گسترش ناسیو نالیسم نژادی و تشدید آن در آمریکا داشته است.
مسأله نژاد پرستی پیامدهای مهمی می تواند هم در عرصه داخلی و هم در عرصه بین المللی برای ایالات متحده آمریکا داشته باشد. مطابق نظر سنجیها موضوع نژاد پرستی به یک مسأله مهم در آمریکا تبدیل شده است به طوریکه بیش از 60 درصد جامعه آمریکا آن را موضوعی مهم تلقی می کنند. درگیری داخلی، شورشهای نژادی، ظهور فاشیسم و نئوفاشیسم در آمریکا، دو قطبی شدن، افزایش شکاف میان جمهوری خواهان و دموکراتها، افزایش خشونت و ناأمنی در جامعه آمریکا از جمله تبعات داخلی است که ناشی از تبعیض نژادی و تشدید آن در نظام سیاسی آمریکا در دوره ترامپ است.
در عرصه بین المللی نیز افول جایگاه، وجهه و اعتبار و به طور کل افول «قدرت نرم» آمریکا را از جمله تبعات و آثار تشدید تعارضات نژادی در آمریکا، میتوان محسوب کرد. همچنین، افول نظم جهانی لیبرال، عریان تر شدن عیار دموکراسی آمریکا، کاهش نقش آفرینی این کشور در معادلات بین المللی را نیز می توان از جمله تبعات بین المللی دیگر تشدید نژاد پرستی در آمریکا تلقی کرد.