انتشار پژوهش «چشمانداز نقش و جایگاه منطقهای عراق در یک دهه آینده»
پژوهش «چشمانداز نقش و جایگاه منطقه ای عراق در یک دهه آینده (با تاکید بر رویکردهای رسانه ای)» در بهمن ماه 1397 توسط واحد پژوهش های کاربردی معاونت برون مرزی صدا و سیما منتشر شد.
پژوهش «چشمانداز نقش و جایگاه منطقه ای عراق در یک دهه آینده » به اهتمام واحد پژوهش های کاربردی و توسط محمد علی دستمالی نگاشته شده و دکتر حاکم قاسمی عضو هیئت علمی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) قزوین؛ بهمراه احمد کاظم زاده، نظارت علمی آن را بر عهده داشته اند.
تبیین متغیرهای داخلی، منطقه ای و بین المللی تاثیرگذار بر جایگاه منطقه ای عراق در یک دهه آینده؛ واکاوی متغیرهایی نظیر مصائب ناشی از مداخلات آمریکا، اقدامات تروریستی داعش، فساد مالی، اختلافات داخلی بر عراق؛ تاثیرات سیاست های آبی ترکیه در خصوص دجله و فرات بر آینده عراق؛ چالش های پیش ِروی عراق از منظر آینده پژوهانه؛ چشمانداز نقش و جایگاه منطقه ای عراق در یک دهه آینده از دیدگاه صاحب نظران داخلی و بین المللی و چشم انداز مناسبات جمهوری اسلامی ایران با عراق از جمله ارکان اصلی این پژوهش است.
در بخشی از این پژوهش می خوانیم:
کشور عراق به عنوان یکی از مهمترین کانون های تمدن، دانش و فرهنگ در غرب آسیا (خاورمیانه) و در عین حال به عنوان یکی از مهم ترین سرچشه های زایا و پویای تحولات سیاسی صد سال اخیر، نه تنها از مسائل و روندهای تغییرات سیاسی جهانی و منطقه ای تاثیر پذیرفته، بلکه بر بسیاری از جریانات پیرامون خود، اثر گذاشته است. این کشور عربی در دوران جدید و پس از حمله آمریکا و سقوط رژیم بعث صدامی، وارد برهه ی تاریخی تازه ای شده است. اگر چه در همان سالیان آغازین سده ی بیست و یکم میلادی، طومار ظلم و ستم بعثی در هم پیچیده شد، اما این کشور، هنوز هم با مشکلات بزرگی مواجه بوده است. بدون تردید بخشی از مشکلات کنونی عراق را میتوان میراث شوم دوران اقتدار صدام و بخش دیگر را زاییده ی مداخلات خارجی و شرایط تاریخی، جغرافیایی، اجتماعی و همچنین معلول تحولات جدید دانست. شواهد نشان می دهند پاره ای از معضلات عراق، در مداخلات خارجی٬ سیاست تجاوز کارانه آمریکا و تلاش بازیگران مداخله گر برای سود جستن از ظرفیت های چالش ها و اختلافات داخلی در عراق ریشه دارد که تاکنون هزینه های سنگینی بر روی دست دولت و ملت عراق گذاشته است.
در سال 2014 م، خروج نیروهای نظامی آمریکا از عراق، فصل تازه ای از تحولات سیاسی، امنیتی و اجتماعی را به دنبال آورد و پیش بینی می شد که در دوران جدید، دولت مرکزی عراق بتواند با استقلال نظر و عزمی راسخ، بر مشکلات بزرگ فائق آمده و قدم در مسیر توسعه ی سیاسی و اقتصادی بگذارد و همزمان با آن، نقش منطقه ای این کشور نیز، پر رنگ شود. اما چنین نشد و با ظهور خشن ترین و خطرناک ترین جریان تروریستی – تکفیری تاریخ معاصر یعنی داعش و حمایت های آمریکا از این گروه تروریستی، عراق یکی از دشوارترین سالیان خود مواجه شد. در همین حال، به موازات تهدیدات بنیادین داعش، برگزاری همه پرسی غیر قانونی جدایی طلبی اقلیم کردستان نیز مشکلات جدیدی به وجود آورد. از دیگر سو، اختلافات داخلی، موجب آن شد که عملا دولت مرکزی عراق، اختیار و اقتدار چندانی برای گذر از بحران نداشته باشد. با این حال، ملت و دولت عراق با حمایت مرجعیت و محور مقاومت، به تلاش خود برای عبور پیروزمندانه از این مسیر پرمخاطره ادامه دادند و با وجود تمام مشکلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی، در سال 2018م، انتخابات سراسری مجلس، در این کشور برگزار شد.
درصد مشارکت پایین مردم عراق در انتخابات سال2018میلادی، نا آرامی های بصره و برخی مناطق دیگر و مشکلات داخلی نشان داد که مردم رنجدیده عراق، از بسیاری از مسئولین سیاسی و اداری راضی نیستند و نارضایتی آنها ریشه در انتقاد در برابر بی توجهی به برخی از مشکلات معیشتی و رفاهی دارد. از دیگر سو اختلافات داخلی احزاب موجب آن شده که با وجود گذشت چندین ماه پس از انتخابات، هنوز لیست کابینه عادل عبدالمهدی تکمیل نشده است. در عین حال، یکی از نکات نگران کننده در مورد عراق این است که فساد مالی به عنوان یکی از معضلات جدی در ساختار سیاسی و اقتصادی عراق، دولت و ملت این کشور را با مشکلات بزرگ روبرو کرده است. با وجود تمام این مسائل، می توان این واقعیت را لمس کرد که ملت و دولت عراق برای گذر از مشکلات خود و همچنین تلاش برای بازسازی و قدم نهادن در راه توسعه، از امید و انگیزه بالایی برخوردار هستند.