پژوهش « نقش و نفوذ «دولت پنهان» در آمریکا» (با تاکید بر رویکردهای رسانه ای)در دی ماه 1397 توسط واحد پژوهش های کاربردی معاونت برون مرزی صدا و سیما منتشر شد.

پژوهش « نقش و نفوذ «دولت پنهان» در آمریکا» به اهتمام واحد پژوهش های کاربردی و توسط امیر علی ابوالفتح، کارشناس حوزه ی مطالعات آمریکا، نگاشته شده و حسن بهشتی پور و دکتر محمد میناوند عضو هیئت علمی دانشگاه صدا و سیما نظارت علمی آن را بر عهده داشته اند.

"دولت پنهان"، حقیقت یا توطئه (بهمراه اشاره به وجوه افتراق دولت پنهان با گروه های فشار)؛ شناخت ماهیت"دولت پنهان"؛ بررسی دولت مرئی و انتخابات در امریکا؛ اولیگارشی مالی یا نخبه سالاری در امریکا؛ مدل انتقال قدرت و انتخابات در امریکا (تغییرات در سطح قدرت و ایستایی در عمق قدرت)؛ دونالد ترامپ و دولت پنهان در امریکا و چشم انداز آن؛ پارادوکس دموکراسی و قدرت های پنهان در امریکا به همراه ارائه پیشنهادهای رسانه‌ای، از جمله ارکان اصلی این پژوهش است که توسط امیر علی ابوالفتح و با نظارت علمی دکتر محمد میناوند عضو هیئت علمی دانشگاه صدا و سیما و حسن بهشتی پور انجام شده است.

 

 در بخشی از این پژوهش می خوانیم:

عبارت «دولت پنهان» در سال‌های اخیر، به‌ویژه در جریان رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری سال 2016 آمریکا به‌کرات از سوی نامزدهای انتخابات و فعالان سیاسی- رسانه‌ای استفاده شد. این عبارت دلالت بر وضعیت سیاسی خاص در آمریکا دارد که بر اساس آن، کنترل کشور و فرایند تصمیم‌گیری در آن از سوی نهادهای رسمی و انتخابی همچون ریاست جمهوری یا اعضای کنگره اتخاذ نمی‌شود، بلکه «دولت پنهان» سردمدار اداره امور کلان کشور است و فارغ از تغییرات حزبی در قوای مجریه و مقننه، اهداف بلندمدت خود را پی می‌گیرد.

همواره میان نظریه‌پردازان سیاسی و همچنین کارشناسان مطالعات آمریکا بر سر این‌که چه کسانی ایالات‌متحده را اداره می‌کنند، اختلاف‌نظر بوده است. برخی، دموکراسی و نهادهای برآمده از رای مردم را در این کشور تعیین‌کننده می‌دانند و معتقدند با تغییر ترکیب حزبی در کاخ سفید و کنگره، جهت‌گیری‌های کلان آمریکا تغییر می‌کند. این گروه اعتقادی به وجود «دولت پنهان» در ایالات‌متحده ندارد و چنین دیدگاهی را ناشی از تئوری توطئه می‌دانند.

 در مقابل، گروهی از تحلیل‏گران و کارشناسان مطالعات آمریکا تأکید دارند در عمق نظام سیاسی ایالات‌متحده، گروهی حضور دارند که بدون مشارکت در انتخابات و اخذ نمایندگی از سوی ملت، کشور را اداره می‌کنند و اغلب هم به رأی‌دهندگان پاسخگو نیستند. این گروه معتقد است که «دولت پنهان» اداره‌کننده واقعی ایالات‌متحده است و بدون شناخت آن، امکان تحلیل درست از جهت‌گیری‌های این کشور در امور مختلف داخلی و خارجی وجود نخواهد داشت.

ایالات‌متحده بنابر دلایلی از جمله بهره گیری از قدرت رسانه ها،  موفق شده است که نظام سیاسی خود را به‌عنوان الگوی موفق از نظام سیاسی لیبرال دموکراسی مبتنی بر آرای عمومی و پاسخگویی مسئولین به ملت، در جهان معرفی نماید و ملت‌های دیگر را به دنباله‌روی از این شیوه حکومت‌داری ترغیب یا حتی وادار نماید. بااین‌حال، نشانه متقنی دال بر شکل‌گیری کانون‌های پنهان و غیر دموکراتیک در آمریکا دیده می‌شود که دموکراتیک بودن نظام سیاسی آمریکا را بر اساس تعاریف پذیرفته شده در غرب زیر سؤال می‌برد.

موضوع تعارض میان نهادهای انتخابی با نهادهای غیرانتخابی به عبارت صحیح‌تر، نهادهای مستمر در ایالات‌متحده سابقه طولانی دارد. در ابتدای قرن بیستم، این تقسیم‌بندی تحت عنوان نهادهای جمهوری و نهادهای امپراتوری انجام می‌گرفت. سپس تعارض میان دولت منتخب ملت با مجتمع‌های نظامی- صنعتی مطرح شد و آنگاه عبارت تشکیلات سیاسی در ادبیات نخبه‌گرایی آمریکا مرسوم گشت. اکنون عبارت «دولت پنهان» بیانگر تأثیرگذاری نهادهای غیر منتخب بر تصمیمات دولت منتخب در ایالات‌متحده است. این موضوع حکایت از آن دارد که قدرت تصمیم‌گیری در اختیار نهادهای تصریح شده در قانون اساسی ایالات‌متحده نیست و با پیچیده‌تر شدن تحولات سیاسی، اقتصاد و اجتماعی در جوامع مدرن، قدرت به لایه‌های پنهان نفوذ می‌کند.

پژوهش « نقش و نفوذ دولت پنهان در آمریکا» سعی دارد ابعاد پنهان از ساخت قدرت و نحوه غلبه نهادهای غیر منتخب بر نهادهای منتخب در ایالات‌متحده را آشکار سازد. در واقع هدف از این پژوهش تبیین موضوع دولت پنهان در آمریکا و تلاش برای شناخت عمیق‌تر از کانون‌های قدرت در ایالات‌متحده و نظام تصمیم‌گیری در این کشور با رویکرد رسانه ای است تا امکان تحلیل دقیق‌تر از تحولات سیاسی-اجتماعی، به ‌ویژه در عرصه سیاست خارجی آمریکا مهیا شود. همچنین در پژوهش کوشش شده است مستندات مربوط به وجود دولت پنهان و تاثیرات آن بر روند تصمیم‌گیری در این کشور در اختیار مخاطبان قرار داده شود.

در این پژوهش تلاش می‌شود به این سوالات پاسخ داده شود که آیا کانون ‌های قدرت غیر منتخب در آمریکا، نهادهای منتخب را در این کشور هدایت می‌کنند؟ مکانیسم عملکردهای این کانون‌های غیر منتخب (دولت پنهان) چگونه است؟برای پاسخ به این سوالات، موضوعاتی همچون تفاوت دولت مرئی و انتخابات در آمریکا، الیگارشی مالی یا نخبه‌سالاری در آمریکا، شناخت ماهیت «دولت پنهان»، مدل انتقال قدرت و انتخابات در آمریکا و نهایتا پارادوکس دموکراسی و قدرت‌های پنهان در آمریکا و متناسب با تحولات جدید، رابطه دونالد ترامپ، رییس جمهور کنونی با «دولت پنهان» در دستور کار این پژوهش خواهند بود.

 

دی ۱۲, ۱۳۹۷ ۰۹:۴۱ Asia/Tehran