IRIB World Service

واحد پژوهش های کاربردی معاونت برون مرزی صداوسیما در قالب «مجموعه راهبردهای پژوهشی رسانه ای و کاربردی» به بررسی علل و نتایج بازگشت ماهاتیر محمد به قدرت در مالزی، پرداخت

در پژوهش «بازگشت ماهاتیر محمد به قدرت در مالزی، علل و نتایج آن» که مهر ماه منتشر شده است، رويداد پیروزی ماهاتير محمد در انتخابات پارلماني سال 2018 مالزی و تاثیرات آن بررسی شده است.

در بخشی از این پژوهش آمده است: در 9 می 2018 در اتفاقي غيرمنتظره در مالزي ائتلاف اميد  به رياست ماهاتير محمد، نخست وزير پيشين اين کشور در انتخابات پارلمانی به پيروزی رسيد. در پي اين انتخابات، ماهاتير محمد که از حوزه لنکاوی  به پارلمان راه يافته بود، به عنوان نخست وزير کشور 32 ميليون نفری مالزی انتخاب شد. او پیشتر نيز از سال ۱۹۸۱ تا سال ۲۰۰۳ به عنوان چهارمین نخست‌وزیر مالزی فعالیت کرد که طولانی‌ترین دوره تصدی این مقام در مالزی است. ماهاتير محمد با 92 سال سن پيرترين رهبر سياسي کنونی در جهان است. وی درحالی در انتخابات سال 2018 میلادی، بار ديگر به قدرت بازگشت که در سالهای اخير بر اثر سياستهای جبهه ملي، فاصله مالزي با گذشته آرماني خود به نحو ملموسی افزايش يافته بود.

ائتلاف اميد، در اين انتخابات 119 کرسي از 222 کرسي پارلمان مالزی را کسب کرد. اين ائتلاف از چهار حزبِ اقدام دموکراتیک، اعتماد ملی، بومیان متحد مالزی و عدالت مردم تشکیل شده است. پيروزی ائتلاف اميد به رياست ماهاتير محمد، پايانی بر بيش از 60 سال حاکميت جبهه ملي در مالزی بود. شکست حزب حاکم مالزی که از زمان استقلال اين کشور سابقه نداشت، حاصل ناکارآمدی اين حزب و نخست وزير وقت (نجيب رزاق) بود.

نزديک بودن جبهه ملی به سياستهای تنش زایانه ی منطقه ای عربستان سعودی و حمايت نجيب رزاق از سعوديها، سياست خارجی اين کشورِ عضوِ آ.س.آن را از تعادل هميشگي آن خارج کرده و به وجهه ميانه رو مالزی در جهان اسلام آسيب زده بود. اين سياست همچنين در داخل مالزی باعث اشاعه تفکرات وهابی تکفیری و برخوردهای حذفي با اقليتهای مذهبی از جمله شيعيان شده بود. نجيب رزاق، همچنين با دريافت ميليونها دلار رشوه و کمک مالي از سعوديها، که به تازگی ابعاد جدیدی از آن فاش شده است، حزب حاکم را که از سال 1957 میلادی قدرت را در دست داشت دچار انشقاق کرده بود.

در چنين شرايطي بود که جدايي ماهاتير محمد از جبهه ملي، تشکيل حزب مستقل و در نهايت رياست او در ائتلاف اميد با استقبال گسترده مردم مالزی و همچنین اقلیت ها مواجه شد. نتيجه اين فرايند شکست تاريخي جبهه ملی در مالزی و بالا رفتن دوباره ماهاتير محمد از پلکان قدرت بود. اتفاقی که به منزله يک غافلگيری حامیان عربستان سعودی در مالزی بود.

با راهيابی حزب ائتلاف امید، به دولت و پارلمان جدید، شرايط تازه ای در مالزی حاکم شده که فضا را برای تغيير سياستهای گذشته اين کشور در ابعاد داخلی و منطقه ای فراهم کرده است. تغيير و تحولات در مالزی نشان مي دهد ماهاتير محمد، در نظر دارد توازن را به سياست خارجی اين کشور بازگرداند. در اين بين مهمترين تغيير در سياست خارجي اين کشور که علايم و نشانه های آن به وضوح ديده مي شود، خودداری از همراهی با سياستهای تنش زای عربستان سعودی و سایر کشورهاي مرتجع عربی است. در ارتباط با جمهوری اسلامی ايران نيز رويکرد دولت مالزی نشان می دهد، فضا برای احيا و گسترش مناسبات دو کشور هرچه بیشتر فراهم شده است. پیروزی ماهاتیر محمد همچنین برای برخی از کشورهای حوزه غرب آسیا و آفریقا که همان رویکرد اشتباه نجیب رزاق در پیروی از سیاست های وهابیت سعودی دارند، معنادار می باشد.