لیبی در کشاکش نیروهای داخلی و خارجی، ریشه‌های بحران مالی یونان و چشم انداز آن

نشست تخصصی پژوهش های کاربردی برون مرزی درباره تحولات لیبی و یونان

نشست تخصصی واحد پژوهش های کاربردی برون مرزی صدا و سیما درباره ارزیابی تحولات لیبی و یونان با حضور کارشناسان ارشد این حوزه ها، در محل واحد پژوهش های کاربردی برگزار شد.

در این نشست، حسن هانی‌زاده کارشناس مسائل شمال آفریقا با اشاره به وجود 1700 گروه مسلح در لیبی گفت: "آمریکا با آوردن ژنرال خلیفه حفتر به قدرت، می خواهد سناریو مشابه به قدرت رسیدن ژنرال سیسی در مصر را در لیبی پیاده کند".

 وی با تأکید بر نزاع چهار قومیت مسلح طوارق، آمازیغ، بربر و تبو برای کسب قدرت، گفت برخی از قدرت ها به دنبال سومالیزه کردن لیبی و تجزیه آن هستند.

هانی زاده منابع نفتی مرغوب لیبی، نزدیکی به دریای مدیترانه، نگرانی از ارتباط اخوانی‌های مصر و فجر اسلام لیبی و تشدید حضور گروه تروریستی داعش در لیبی را از جمله عوامل توجه امریکا به این کشور خواند.

حسن بهشتی پور کارشناس ارشد مسائل استراتژیک نیز در این نشست گفت: خلاء قدرت بعد از سقوط قذافی، عدم مشروعیت و مقبولیت حکومت حفتر و مداخله خارجی عوامل اصلی بروز بحران در لیبی می باشند.

 وی با اشاره به بستر اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی- سیاسی متشنج لیبی، خطر رشد گروه‌های تکفیری در این کشور را گوشزد کرد و افزود:  باید مواضع ضد اسلامی تکفیری ها افشا شود.

بهشتی پور با حائز اهمیت دانستن شناخت نظام قبیله‌ای – عشیره‌ای لیبی، گفت: احتمال کمی وجود دارد که لیبی در یک سال آینده به دو بخش (به مرکزیت طرابلس در غرب و بنغازی در شرق) تجزیه شود، بلکه بازیگران دنبال این هستند که یک قدرت داخلی بر قدرت‌های دیگر پیروز شود که آن هم قطعاً با حمایت قدرت‌های خارجی خواهد بود.

دکتر دیاکو حسینی کارشناس ارشد مسائل اروپا و آمریکا نیز با اشاره به اینکه آمریکایی‌ها زیر سایه ناتو توانستند قذافی را سرنگون کنند، گفت: لیبی مدخل چهار منطقه شمال آفریقا، جنوب اروپا، مدیترانه و خاورمیانه عربی است و آنچه در لیبی اتفاق می‌افتد، ممکن است  به این مناطق سرایت کند.

دکتر محمدفرهاد کلینی کارشناس ارشد مسائل استراتژیک نیز با اشاره به اینکه دول غربی می‌کوشند با ابزار رسانه‌ای خود جریان‌ها را معکوس نشان دهند، گفت: سایش متقابل جریان سلطه، جریان تکفیری و تروریسم وحشی باید در رسانه‌ها معرفی و تشریح شود، آمریکایی‌ها الان در عراق در چارچوب مدیریت آشوب یا هرج و مرج سازنده کار می‌کنند، از طرفی به داعش کمک می‌کنند و از طرفی ائتلاف ضد‌ داعش راه می‌اندازند.

وی با تأکید بر اینکه علاوه بر معادلات داخلی نظیر مسائل قومیتی و قبیله‌ای، ادامه درگیری در لیبی زاییده بازی‌های امنیتی، موازنه ژئوپلیتیکی و انرژی است، افزود: ادامه تنش در لیبی و حفظ آن برای انتقال احتمالی داعش به آنجا هم می‌تواند جزء سناریوهای آینده برخی از قدرتها باشد.  

در ادامه این نشست محمد رضا خطیبیان مدیر کل رادیوهای اروپا و آمریکا معاونت برون مرزی ، با تأکید بر اینکه اتفاقات لیبی بیش از همه، اروپایی‌ها و به ویژه ایتالیا و فرانسه را به چالش می‌کشاند، افزود: لیبی از وقتی خواست با غرب مصالحه کند، اتحاد داخلی‌اش بهم خورد.

سید احمد حسینی مدیر شبکه عربی آفریقایی معاونت برون مرزی، نیز ضمن تأکید بر لزوم تحلیل نقش و اهداف  مداخله‌گران خارجی در تحولات لیبی، بر ارزیابی جایگاه اخوانیسم، تکفیری‌ها و ملی گراها در لیبی اشاره کرد.  

 در پایان بخش اول نشست، احمد کاظمی مدیر پژوهش‌های کاربردی برون مرزی نیز با متشنج و پیچیده خواندن اوضاع لیبی، و تحرکات جریان ژنرال خلیفه حفتر، جریان فجر اسلام و داعش در لیبی ،  گفت: در قالب مجموعه "راهبردهای پژوهشی رسانه‌ای و کاربردی"، سناریوهای محتمل برای آینده لیبی مورد تحلیل قرار خواهد گرفت.

در بخش دوم این نشست تخصصی، کارشناسان تحولات یونان و تأثیر آن بر دورنمای همگرایی در اتحادیه اروپا را بررسی کردند.

بر اساس این گزارش، محمد رضا خطیبیان با اشاره به روند همگرایی بعد از جنگ جهانی دوم در اروپا  گفت : برخی از قدرت‌های اتحادیه اروپا مانند انگلیس (و بعضاً فرانسه و آلمان) در ظاهر با این اتحادیه بودند و در باطن با آمریکا، وی افزود کشورهای درجه دو و سه اتحادیه اروپا به این نتیجه رسیدند که قدرت‌های بزرگ دنبال منافع خودشان هستند، این قدرت های بزرگ از چند سال قبل برنامه‌ای را تحت عنوان ریاضت اقتصادی به کشورهایی مانند یونان، ایتالیا، اسپانیا و قبرس تحمیل کردند و با وجود اعتراضات خیابانی در آن ها، دولتمردان این کشورها بحث ریاضت اقتصادی را پیش بردند که منجر به وضعیت کنونی شده است .

در ادامه نشست، دکتر کلینی با اشاره به ماهیت چپ در یونان و متفاوت خواندن چپ کلاسیک با چپ نو،  افزود : مسائل یونان در چگونگی پیوستگی بلوک غرب، یارگیری قدرت‌ها در ناتو و تغییرات ارزش یورو حائز اهمیت است.

این کارشناس مسایل استراتژیک با اشاره به تحولات مربوط به روی کار آمدن ائتلاف سیریزا در یونان، احتمال توافق جدید دولت یونان با اتحادیه اروپا برای تعویق باز پرداخت بدهی ها یا کاهش آنها ، احتمال  تحرکات راستگرایان افراطی در ارتش برای کودتا علیه چپ ها، تبدیل بحران اقتصادی به بحران سیاسی- امنیتی، تغییر جهت یونان از اتحادیه اروپا به سمت بریکس، شکست ائتلاف در درون یونان و  برگشت پوپولیسم به جای چپ را از جمله سناریوها محتمل برای آینده یونان شمرد.

دکتر حسینی نیز ضمن اشاره به نارضایتی اروپایی‌ها از مکانیزم سرمایه‌داری گفت: در بحران یونان می‌گویند یونان مقصر نیست، آلمان مقصر است. آلمان هم استعاره از کل سیستم غلط سرمایه داری است. یعنی مصرف بیشتر، تولید بیشتر و بدهی بیشتر..

این کارشناس ارشد مسائل اروپا شش راه حل محتمل برای بحران یونان را راه حل کینز، ریاضت اقتصادی، البته انتخابات یونان نشان داد که این سیاست جواب نخواهد داد،تعویق بدهی‌ها، انکار بدهی‌ها ، تقبل بدهی‌ها توسط کشور ثالثی مانند روسیه یا چین و خروج از یورو به عنوان آخرین گزینه مطرح کرد .

در ادامه حسن بهشتی پور با تأکید بر این نکته که یکی از علت های بحران یونان مسائل داخلی این کشور است، خاطر نشان کرد: در طی دو دهه اخیر مسئولان یونان بدهی‌های یونان، آمار واقعی بیکاری و فسادهای اقتصادی شان را مخفی می‌کردند، تا اینکه در سال 2015 افشا شد.

نویسنده کتاب گام به گام روش تحلیل سیاسی ، ضمن تأکید بر اینکه  اتحادیه اروپا کماکان راه خودش را طی می کند. افزود : این اتحادیه ناچار است در حوزه یورو تغییراتی ایجاد کند.

در پایان نشست مدیر واحد پژوهش‌های کاربردی برون مرزی با تأکید بر این که قراین احتمال تکرار سناریو یونان در برخی دیگر از کشورهای اروپایی نظیر اسپانیا را نشان می دهد ، افزود :  پژوهشی با محوریت تحلیل راهبردی ریشه های بحران مالی یونان با تمرکز بر ناکارآمدی نظام سرمایه داری بازار آزاد توسط این واحد منتشر خواهد شد.

مرداد ۰۶, ۱۳۹۷ ۰۷:۲۳ Asia/Tehran