بیوتروریسم ، ابولا و منافع آمریکا : سوم و پایانی
آمریکا در سه بعد نظامی، سیاسی و تجاری منافع خود را در پروژه انتشار ویروس ابولا تعریف کرده است.
ا توجه به مستندات ارایه شده در مورد نقش آمریکا در انتشار ویروس ابولا اکنون می توان منافع متنوع این کشور را در استفاده از ابولا به عنوان یک سلاح بیولوژیکی بررسی کرد.
آمریکا در سه بعد نظامی، سیاسی و تجاری منافع خود را در این پروژه تعریف کرده است. رسانه های آفریقایی از نقش پررنگ آمریکا و آفریقای جنوبی دوره آپارتاید در ساخت و اشاعه ویروس مرگبار ابولا برای رسیدن به اهداف کثیف کاهش نسل در قاره آفریقا پرده برداشته اند.
همچنین روزنامه ها و رسانه های کشور گینه درغرب آفریقا هم از دولت و مسئولان شان خواسته اند تا جلوی ورود سربازان آمریکایی به کشورشان را به بهانه مقابله با ابولا بگیرند. 85 درصد جمعیت 10 میلیون نفری گینه، مسلمان و بقیه اکثرا مسیحی هستند. گینه یکی از اصلی ترین کانون های شیوع بیماری ابولا است که به نظر می رسد آمریکا با اهدافی از پیش تعیین شده و طی یک دوره زمانی خاص، به دنبال تامین منافع خود در قاره آفریقا است.
نگاهی به گستره جغرافیایی شیوع ابولا در آفریقا نشان می دهد که این ویروس در کشورهایی شیوع یافته است که علیرغم فقر، از ثروت خدادادی فراوانی برخوردارند که طمع آمریکا را برانگیخته است. ضمن اینکه واشنگتن به دنبال جلوگیری از نفوذ اقتصادی چین و روسیه در این مناطق است. واقعیت این است که رقابت تسلیحاتی دو ابر قدرت شوروی و آمریکا در دوران جنگ سرد، دانشمندان را به فکر استفاده از ویروس های بیماری زا در اسلحه ها کرد. آمریکایی ها بدون اشاره به آزمایشگاه های مخفی خود برای تولید ویروسهای مرگبار، مدعیاند وقتی یکی از افراد آگاه از برنامه های نظامی شوروی به ایالات متحده رفت، و از تصمیم روس ها برای استفاده از ویروس ابولا و ماربورگ در کلاهک های تسلیحاتی خبر داد. پس از آن بود که دولت و ارتش آمریکا علاقه مند به ساخت واکسن این بیماری ها شد.
جمهوری گینه ثروتمندترین و در عین حال فقیرترین کشور آفریقا است. این کشور با در اختیار داشتن حدود یک سوم ذخایر قطعی بوکسیت (ماده اولیه آلومینیوم)، دومین تولید کننده بزرگ این ماده در جهان است. همچنین گینه دارای میزان قابل توجهی از ذخایر طلا، الماس و آهن است. به گونه ای که در خاک و زمین نقاط مختلف پایتخت و بسیاری از مناطق این کشور ذرات آهن مشاهده می گردد. بیشترین درآمد این کشور آفریقای غربی، از طریق استخراج معادن آن حاصل می شود. بر این اساس پیش بینی می شود 50 میلیارد دلار سرمایه گذاری در ظرف 10 سال آینده در این حوزه صورت گیرد. در خصوص این سرمایه گذاری رقابتهای جدی میان آمریکا و چین وجود دارد.
می توان گفت کشورهایی نظیر گینه، لیبریا، مالی، سیرالئون و... اهداف خوبی برای کسب منابع خام ارزان قیمت با کیفیت بالا از جمله بوکسیت، مس، طلا، آهن و ... هستند. لیبریا و سیرالئون نیز در زمره کشورهای غنی معدنی سنگ آهن، الماس و تیتانیوم هستند. به همین دلیل علاوه بر آمریکا، چین نیز در سال های اخیر توجه ویژه ای به قاره آفریقا کرده است. در سال 2006 مقامات چین اعلام کردند برای مقابله با نوسانات بازار ذخیره، تصمیم دارند مس، آلومینیوم، سنگ آهن و سایر مواد معدنی دیگر را ذخیره کنند.
از این رو میزان تجارت چین با آفریقا از 10 میلیارد دلار در سال 2000 به 166 میلیادر دلار در سال 2012 رسید و چین به نخستین شریک تجاری آفریقا تبدیل شد، موضوعی که به شدت نگرانی آمریکا را به دنبال داشته است.هم چنین این کشور به عنوان یکی از سرمایه گذاران اصلی در قاره آفریقا در سال 2012 میزان سرمایهگذاری خود را در این منطقه به بیش از 15 میلیارد دلار رساند.
نگاه خاص پکن به افریقا به خصوص غرب این قاره از طرفی به دلیل وجود حدود 60 میلیارد بشکه نفتی در این منطقه نیز می باشد. با توجه به افزایش رقابت برای نفت، برای تنوع بخشیدن به منابع انرژی و تامین نیازهای امنیت انرژی، دولتهای غربی به خصوص دولت آمریکا، تلاش دارند تا حد ممکن چین را از دستیابی به منابع ثروت آفریقا دور کنند و حضوری انحصاری در این مناطق داشته باشند. در این روند، آمریکا از ابزارهای مختلف از جمله ویروس ابولا بهره برداری کرده است.
از این رو، جای تعجب نیست که شاهد انتقال نیروی نظامی آمریکا به لیبریا به بهانه مبارزه با ابولا یا استقرار پایگاه های هواپیماهای بدون سرنشین در مکان های دور افتاده مانند نیجر، جیبوتی، بورکینافاسو و سودان جنوبی، و حمایت اطلاعاتی ایالات متحده از نیروهای فرانسوی در مالی باشیم.بر این اساس، یکی از دلایل تلاش واشنگتن برای گسترش نفوذ در غرب آفریقا دست یابی به منابع مذکور و از طرفی ممانعت از قدرت یابی چین در منطقه است.
ایالات متحده آمریکا به موازات بهره برداریهای تجاری از ابولا، نیروهای نظامی خود را نیز تحت پوشش کمک به جلوگیری از شیوع ابولا، حفظ صلح و حفاظت از تیم های پزشکی در غرب آفریقا، به این ناحیه اعزام کرد. در واقع آمریکا به دنبال بهره برداری از این بحران برای ایجاد یک موقعیت مستحکم در قاره آفریقا برای فرماندهی آفریقای نیروهای ارتش ایالات متحده است، که در سال 2008 به منظور نظارت بر عملیات امپریالیستی ایالات متحده در این منطقه تاسیس شد.
بیماری مسری ابولا بهانه مناسبی برای استقرار هزاران نیروی نظامی ایالات متحده و استقرار دائمی آن ها فراهم کرد. رئیس جمهور آمریکا در 16 سپتامبر 2014 اعلام کرد که یک ستاد مشترک فرماندهی نیروها ، به منظور هماهنگی و نظارت بر عملیات کمک ایالات متحده در لیبریا مستقر می شود، اندکی بعد این موضوع تحقق پیدا کرد بدون اینکه حساسیت جدی در افکار عمومی ایجاد کند. در واقع لیبریا آخرین کشور در صف طولانی کشورهای آفریقایی ای است که در طول دهه گذشته، ایالات متحده ،پرسنل و تجهیزات نظامی به آن ها ارسال کرده است. اولین عملیات مهم افریکم در قاره آفریقا بمباران آمریکا و ناتو در لیبی در سال 2011 بود که منجر به سرنگونی معمر قذافی شد.
در بحبوحه تشدید تهدیدات ناشی از شیوع ویروس ابولا، ایالات متحده به بهانه مبارزه با ابولا و کمک به تسریع کمک رسانی ها در غرب آفریقا، از اعزام چهار هزار پرسنل نظامی به این منطقه خبر داد. کنگره نیز در ماه دسامبر 2014، 5.48 میلیارد دلار برای مبارزه با شیوع ابولا در خارج و داخل امریکا تصویب کرد. جالب اینکه مقامات ایالات متحده پس از پیدایش یک مورد ابتلا به ابولا در تگزاس، دستور به تشکیل تیم پزشکی مبارزه با این ویروس در کل ایالات متحده دادند که در حالت آماده باش کامل باشند، اما در مقابل مرگ چندین هزار آفریقایی بر اثر ابولا، صرفا بر اعزام نیروی نظامی به این منطقه تمرکز کردند. از این رو به نظر میرسد واشنگتن در صدد افزایش حضور نظامی و سیاسی خود در گینه، لیبریا و جلوگیری از حضور گسترده تر چین در معادن این کشورها و نیز توسعه روابط تجاری با کشورهای ثروتمند آفریقایی است.
در واقع از دید استراتژیست های آمریکایی، ایجاد و حفظ پایگاههای نظامی در مناطق ثروتمند آفریقا در دورانی که لشکرکشیها برای توسعه سرزمینی، پدیده استعمار و تحت الحمایگی، مشروعیت خود را تحت فشار افکار عمومی جهان از دست داده است، از طریق توجیهات انسان دوستانه مقابله با گسترش بیماری های واگیردار میتواند تحقق یابد. در واقع می توان گفت باراک اوباما" رئیس جمهور آمریکا، به بهانه مقابله با ابولا تنها سربازان نظامی به آفریقا اعزام کرد، حال آن که آنچه مورد نیاز است پرسنل پزشکی سطح بالاست چرا که اسلحه ها ویروس ها را نکشتند، بلکه پزشک ها، داروها و سازمان بهداشت چنین کاری کردند.
بررسی ها نشان می دهد کاخ سفید تلاش می کند با در پیش گرفتن سیاست های مختلف مانع از قدرت یابی رقبای آمریکا در محیط بین الملل شود. بویژه اینکه چین به عنوان بزرگترین سرمایه گذار خارجی جهان تا پایان دهه دوم قرن جاری،اصلی ترین رقیب ایالات متحده در معادلات بین المللی است.شیوع بیماری سارس در چین در شرایطی که غرب در رکود اقتصادی به سر می برد، توانست از رشد اقتصاد این کشور بکاهد، شیوع ابولا نیز می تواند عامل فرار سرمایه گذاران چینی و جایگزین آنها یا شرکت های آمریکایی در آفریقا شود.
از دیگر منافع سیاسی شیوع ویروس ابولا برای ماشین سرمایه داری ایالات متحده، ایجاد تصویری بشردوستانه از این کشور در رسانه های جهانی است. افزایش مقبولیت آمریکا در نزد افکار عمومی جهان از جمله آفریقا، هدفی مهم در دیپلماسی جهانی این کشور است، زیرا کاخ سفید می داند که مشروعیت ناشی از این دیپلماسی عمومی می تواند اغراض امریکا را در جهان بدون هزینه چندانی، محقق سازد.
در واقع تحت پوشش یک ماموریت بشر دوستانه با هدف مهار شیوع ابولا، دولت اوباما از شیوع این بیماری برای ایجاد موقعیت سیاسی و نظامی مستحکم در قاره آفریقا بهره برداری کرد، کما اینکه از واکسن ابولا نیز چنین بهره برداری انجام می شود، آمریکا و کانادا از ارائه واکسن ابولا به آن دسته از کشورهای آمریکایی که همسو با آمریکا نیستند، به بهانه های مختلف خودداری می کنند.
بررسی مجموع مستندات موجود در مورد ویروس ابولا نشان می دهد که آمریکا از این ویروس برای تحقق اهداف اقتصادی، سیاسی و نظامی خود در قاره آفریقا استفاده کرده است. اکنون در این برهه زمانی آمریکا به مدد سلاح های بیولوژیکی خود زمینه را برای حضور قدرتمند و وسیع خود در آفریقا مهیا کرده است.
آزمایشگاه های نظامی آمریکا با انتشار ویروس های مرگبار در مناطق مختلف، زمینه را برای بازی تبلیغاتی و رسانه ای در جهت پیاده کردن اهداف از پیش طراحی شده ،فراهم می کنند. به نظر می رسد این سیاست آمریکا تنها مختص به آفریقا نبوده و این کشور احتمال دارد در آینده در سایر مناطق نیز از بیوتروریسم برای تامین منافع توسعه طلبانه خود استفاده کند