IRIB World Service

در قسمت هشتم از مجموعه متون آمریکا و حقوق بین الملل محیط زیست،رویکرد ترامپ به حقوق بین الملل محیط زیست و دیدگاه اندیشکده ها و صاحب نظران، بررسی خواهد شد.

 اندیشکده بریتانیایی چتم هاوس، خروج آمریکا از توافق اقلیمی پاریس و رفع محدودیت های زیست محیطی را، عامل مهم افزایش گازهای گلخانه ای و سیاست افزایش مصرف زغال سنگ توسط دولت ترامپ را بسیار اشتباه می داند. به اعتقاد این اندیشکده، کاهش اعتماد زیست محیطی جهانی به آمریکا و قدرت گرفتن چین در حوزه مهار و رهبری محیط زیست سالم جهانی، از جمله مضرات سیاست تخریبی ترامپ در این حوزه است.

اندیشکده امریکایی کارنگی نیز با انتقاد از سیاست های مخرب محیط زیستی دولت ترامپ،  افزایش  12 برابری تولید دی اکسید کربن توسط آمریکا را خطری بسیار بزرگ برای سلامت بشریت می داند که می تواند جان نسل های آینده را به خطر اندازد. این اندیشکده راه کار مقابله با تداوم سیاست های غلط ترامپ را، عزم کنگره ایالات متحده در محدود کردن اختیارات  دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور می داند. اندیشکده رند، دولت ترامپ را نقطه تغییر سیاست ها در حوزه محیط زیست ایالات متحده می داند. هر چند  بسیاری از ایالت ها از این تغییرات پیروی نمی کنند، با این حال از نظر این اندیشکده امریکایی، مشاهده آثار نامطلوب تغییرات به وجود آمده در حوزه قوانین محیط زیستی، نیازمند مدت زمان بیشتری است. زیرا ترامپ با سیاست های غلطش، زمینه سست شدن فرایند حفظ محیط زیست رافراهم می آورد. دکتر فریدون برکشلی کارشناس انرژی در تهران یکی از مخرب ترین سیاست های ترامپ را استخراج نفت شیل می داند. به اعتقاد وی تولید شیل از مخرب ترین فعالیت های معدنی در جهان است. آسیب زیست محیطی ناشی از تولید نفت شیل در بیشتر موارد بسیار پر هزینه و بلکه جبران ناپذیر است، تولید نفت شیل بسیار انرژی بر است. برای تولید هر ۳ بشکه نفت شیل معادل یک بشکه نفت خام باید به کار رود. مکان های تولید نفت شیل در مکان هایی متفاوت از تولید نفت خام های غیر متعارف واقع شده اند. لذا برای انتقال نفت شیل به ترمینال ها، زیر ساخت های جدیدی باید طراحی و ساخته شود. این نوع نفت خام خوراک تعداد کمی از پالایشگاه ها و مصرف کنندگان است و این در حالی است که بیشترین صدمه را به محیط زیست وارد می کند.

اندیشکده بروکینگز، رفتار و سیاست های رهبران سیاسی را در مورد آینده محیط زیست جهانی مهم تلقی می کند و حضور ترامپ در کاخ سفید را به عنوان یک مانع توسعه و حفظ محیط زیست می داند. این  اندیشکده یکی از راه های مبارزه با بحران های زیست محیطی را، تغییر ذهنیت رهبران و سیاستگذاران می داند که  از طریق فشارهای اجتماعی باید دنبال شود، عدم اقبال  مردم به رهبرانی که محیط زیست برای آن ها اهمیت ندارد، می تواند منجر به تغییر رفتار آنان شود. از دیدگاه اندیشکده مرکز مطالعات اروپایی CEPS تصمیمات دولت ترامپ در خروج از توافقنامه اقلیمی  پاریس و تغییرات در قوانین داخلی محیط زیستی آمریکا، در تضاد کامل با پیمان نامه سازمان ملل در حوزه تغییر اقلیم سال 1992 م قرار دارد. هر چند  بعضی از فرمانداران ایالت ها مانند کالیفرنیا، نیویورک و واشنگتن از توافق پاریس حمایت و همچنان سطح تولید گازهای گلخانه ای خود را کنترل می کنند.

از منظر اندیشکده آمریکایی هادسون خروج آمریکا از توافقنامه اقلیمی پاریس، از دو منظر مهم است. اول اینکه  مخالفت برخی ایالات ها و فرمانداران آمریکا با این تصمیم ترامپ، نشان می دهد موضوع حفظ و سلامت محیط زیست به طور جدی از سوی مقامات محلی در این کشور دنبال می شود. دوم اینکه به نظر می رسد قصد ترامپ  تخریب اقدامات دولت باراک اوباما رئیس جمهوری قبلی آمریکاست و این اعتبار قراردادهای ایالات متحده در سطح بین المللی را کاهش می دهد. بنیاد NRDC (Natural Resources Defense Council) تغییرات اقلیمی را خطری بزرگ برای آینده بشر به شمار آورده است و ایالات متحده آمریکا را به عنوان عامل انتشار گازهای گلخانه ای مسئول آن می داند. این بنیاد معتقد است دولت اوباما طی برنامه ای تلاش داشت میزان انتشار گازهای گلخانه ای را به میزان  26 الی 28 درصد در چشم انداز سال 2025م کاهش دهد و به همین خاطر ایالات متحده از توافق بین المللی پاریس حمایت و آنرا امضا کرد اما دولت ترامپ  معتقد است سهم چین و هند در آلودگی زیست محیطی بیشتر است و توافقنامه پاریس  ضربه به ثروت آفرینی و رشد اقتصادی آمریکا وارد می کند که در نتیجه موجب کاهش سرعت رشد اقتصاد آمریکا می شود.

علاوه بر اندیشکده ها، دیدگاه صاحب نظران در مورد رویکرد ترامپ به حقوق بین الملل محیط زیست نیز قابل توجه است: نیکلاس کریستوف روزنامه نگار معروف آمریکایی می گوید، تخریب های صورت گرفته براثر سیاست های غلط  ترامپ در حوزه محیط زیست قابل جبران نیست و در شرایطی که انرژی های جایگزین وجود دارد استفاده بی رویه از سوخت های فسیلی مخرب محیط زیست، یک اشتباه غیر قابل برگشت در زمین است. داگلاس برینکلی مورخ و روزنامه نگار آمریکایی نیز، ترامپ را رئیس جمهوری فریبکار می داند که  قهرمان تولید آلاینده های خطرناک برای ایالات متحده و  جهان است.

به اعتقاد عیسی کلانتری رئیس سازمان محیط زیست ایران، سیاست های ضد محیط زیستی ایالات متحده، در تولید گازهای دی اکسید کربن و عدم توجه به تغییرات اقلیمی، خسارت های جبران ناپذیری به زمین وارد می کند. تغییرات اقلیمی در قالب مرزها محدود نمی شود و می تواند تاثیرات جدی بر محیط زیست کشور ها وارد کند. همچنین تحریم های ایالات متحده می تواند از انتقال تکنولوژی برای حفاظت از محیط زیست جلوگیری کند  که خسارتی برای کشورها به همراه دارد. بیژن نامدار زنگه وزیر نفت ایران هم  ضمن اشاره  به نیاز به تجهیزات برای مهار گازهای گلخانه ای حاصل از سوخت گازهای مشتعل، سیاست های تحریمی ایالات متحده را عامل فقدان این تجهیزات می داند. وزیر نفت ایران ممانعت آمریکا از ورود تجهیزات مورد نیاز برای مهار آلودگی را جنایتی در کارنامه ترامپ علیه بشریت معرفی کرده و مسئولیت هر گونه آلودگی محیط زیستی ناشی از سوخت گازهای مشتعل را متوجه رئیس جمهور ایالات متحده می داند.

دکتر فریبا علی کرمی استاد دانشگاه در تهران معتقد است: اقدامات تخریبی ترامپ حول برنامه های زیست محیطی همچون  لغو طرح انرژی پاک و خروج از توافق اقلیمی پاریس دارای پیامدهای بین‌ المللی بر محیط زیست است که در بلند مدت جهان شاهد مضرات آن خواهد بود. الکساندرا اوکازیو نماینده کنگره آمریکا از نیویورک مضرات تغییرات اقلیمی را فراتر از پیامدهای  جنگ جهانی دوم  می داند و معتقد است اولویت یافتن  مسائل اقتصادی بر محیط زیست  در دوران ترامپ به نفع جوامع سرمایه دار و خطرناک برای سلامت عمومی در ایالات متحده و سطح جهانی است. وی معتقد است اگر قوانینی محدود کننده برای این روند پیش بینی نشود و تخریب محیط زیست به شکل فعلی توسط دولت ترامپ ادامه پیدا کند عمر جهان بسیار زود به پایان می رسد.

جری براون (Jerry" Brown) فرماندار پیشین کالیفرنیا، تصمیم دونالد ترامپ مبنی بر تغییر سیاست های محیط زیستی آمریکا و افزایش تولید آلاینده ها را بسیار احمقانه دانست و تاکید دارد ایالت های این کشور با توجه به اختیارات خود می توانند اقدامات رئیس جمهور در حوزه تخریب محیط زیست را کمرنگ کنند. وی، از فرمانداران ایالات متحده خواسته است در برابر سیاست های تخریبی ترامپ در حوزه زیست محیطی متحد باشند و با ایجاد آلودگی ها برخورد کنند. زیرا تغییرات آب و هوایی مسئله بسیار پراهمیتی است و عواقب آن متوجه کل بشریت خواهد بود. لطیف نکویی کارشناس مسایل محیط زیست در تهران آتش سوزی ها در جنگل ها از جمله در آمازون را نتیجه بی توجهی دولت ترامپ به رعایت مسایل مرتبط با گرمایش زمین می داند. به اعتقاد وی آتشی که نفس جنگل‌ های آمازون را به تَنگ می آورد ناشی از سهل‌ انگاری یا رخداد عادی نیست؛ بلکه تداوم سیاست‌های منفعت‌ طلبانه دولت ترامپ است که همه چیز، حتی رعایت مسائل محیط زیستی را مانعی برای رسیدن به منافع اقتصادی لحظه‌ای ‌آمریکا می داند  و برنامه خود را بر بی‌توجهی به قواعد حقوق بین الملل محیط زیست پایه‌گذاری کرده‌است.