عربستان سعودی؛ عامل توسعه تروریسم و افراط گرایی (8) برنامه پایانی/ گروه های وابسته به عربستان سعودی در جنوب شرق آسیا "
-
ابوبکر بشیر رهبر جماعت اسلامی اندونزی
در قسمت هشتم از برنامه عربستان سعودی؛ برنامه پایانی/ گروه های وابسته به عربستان سعودی در جنوب شرق آسیا " را بررسی خواهیم کرد.
از اواسط قرن بیستم میلادی تاکنون به ویژه در سه دهه اخیر، گروههای سیاسی شبه نظامی متعددی در جنوب شرق آسیا تشکیل شدهاند که هر چند در اهداف و رویکردها متفاوت بودهاند، اما در سوء استفاده از نام اسلام برای پیشبرد اهداف خویش و خشونت آفرینی اشتراک دارند. دسته اول این گروهها به ویژه آنهایی که در تایلند و فیلیپین فعال هستند، به دنبال تشکیل حکومت اسلامی در مناطق تحت نفوذ خود یا در میان همه مسلمانان شرق آسیا می باشند. دسته دوم این گروهها تنها در برابر حکومتهای سکولارِ کشور خود یا در برابر برخی از اقدامات اروپائیان و مسیحیان و مسلمانان مخالف عقاید این گروه ها، دست به تبلیغ یا عملیات نظامی و خرابکارانه میزنند.
برخی گروههای جنوب شرق آسیا با گروه های تروریستی شناخته شده ای چون «القاعده» و «داعش» همکاری دارند. بیشتر بنیانگذاران این گروهها از اعضا وابسته به القاعده و از دانش آموختگان دانشگاهها و مراکزعربستان سعودی هستند. هر چند درباره میزان و چگونگی کمک عربستان سعودی به این گروههای تندرو آمار دقیقی نمی توان ارایه کرد و دسترسی به ارقام کمک ها بسیار دشوار است، اما گزارشهای منتشر شده برخی از مراکز پژوهشی و امنیتی و نیز برخی از شواهد و قرائن، نشان دهنده حمایت گسترده این گروهها از جانب وهابیها است. یکی از مهم ترین این گروهها «الجماعة الاسلامیه» اندونزی می باشد.
گروه جماعت اسلامی اندونزی که طی 1993 تا 1994 میلادی شکل گرفت، ریشه در یکی از گروههای اسلامی در اندونزی به نام «دارالاسلام » دارد که در میانه قرن بیستم میلادی فعالیت داشت. جماعت اسلامی در بسیاری از کشورهای جنوب شرق آسیا چون مالزی، تایلند، فیلیپین و سنگاپور و حتی پاکستان و استرالیا شاخه دارد. هر چند از سال 2009 میلادی بیشتر فعالیتهای آن در اندونزی متمرکز شده است. این گروه از زمان تأسیس با القاعده همکاری داشته است و بخش زیادی از منابع مالی آن را القاعده تأمین میکند. بر اساس گزارش سرویسهای اطلاعاتی مالزی و سنگاپور، القاعده در فاصله 1996 تا 2001میلادی، صد و سی هزار دلار به جماعت اسلام کمک کرده است. القاعده کمکهای خود را از طریق سازمانهای خیریه در عربستان سعودی و اندونزی به دست جماعت اسلامی میرسانده است. "هیئه الاغاثه و الحرمین" و KOMPAK باصطلاح سازمانهای خیریهای هستند که در زمینه کمک به این گروه فعالیت داشتهاند. بخشی از منابع مالی این گروه را نیز کشورهای پاکستان و امارات متحده عربی تأمین میکنند.
فعالیتهای جماعت اسلامی که مدعی مبارزه علیه غرب و تأسیس خلافت اسلامی در جنوب شرق آسیا است، بهانه ای شده است که آمریکا، با ادعای مبارزه با تروریسم، در دو دهه اخیر به جنوب شرق آسیا توجه بیشتری کند. به ویژه پس از بمب گذاری در جزیره «بالی» در سال 2002 میلادی و انفجار در هتلی در جاکارتا در سال 2009 میلادی که به این گروه منسوب شد، محافل سیاسی و امنیتی بیش از پیش جماعت اسلامی را مورد توجه قرار دادند. عربستان سعودی و القاعده، از طریق جماعت اسلامی و همچنین در پوشش مراکز به اصطلاح خیریه به برخی از گروههای شبه نظامی فعال در جنوب شرق آسیا چون «لشکر مجاهدین» و «لشکر جندالله» در اندونزی نیز کمک هایی ارائه میکنند.
از آنجائی که "جماعت اسلامی" از نظر سازمانهای بینالمللی یک جریان تروریستی شناخته شده و عوامل آن به شدت تحت نظارت دولتها می باشند، طرفداران آن جماعت اقدام به ایجاد گروه جدید به نام «جماعت انصار التوحید» (JAT ) نمودهاند که در ماهیت با جماعت اسلامی هیچ فرقی نمیکند. جماعت انصار التوحید نیز توسط سازمانهای بینالمللی به عنوان گروه تروریستی شناسایی شده است. این گروه نه تنها در اندونزی، بلکه در مالزی، جنوب تایلند و جنوب فیلیپین نیز دارای طرفدارانی است. آنان همانند جماعت اسلامی هدف خود را ایجاد «خلافت اسلامی» در جنوب شرق آسیا و از جمله جنوب فیلیپین اعلام نمودهاند. یکی از پناهگاههای مهم "جماعت انصار التوحید" کشور فیلیپین بویژه جزایر جنوبی آن «میندانائو» میباشد..از سال 2016 میلادی جزایر میندانائو دومین جزیره بزرگ فیلیپین به یکی از مراکز فعالیت های تروریستی داعش تبدیل شده است
جبهه آزادی بخش اسلامی مورو از 1960میلادی فعالیت خود را در قالب گروهی میانه رو در فیلیپین آغاز کرد. همچنین گروه ابوسیاف نیز در سال 1991 میلادی در این کشور ایجاد شد که به خاطر ماهیت رادیکالی اش در سال 2016 میلادی به داعش پیوست. این گروه ها از گروههای مورد حمایت عربستان سعودی در جنوب فیلیپین هستند. بسیاری از اعضا این دو گروه دانش آموخته مراکز عربستان سعودی میباشند. اساساً فیلیپین از جمله کشورهایی است که به دلیل فعالیت شماری از گروههای تندرو و شبه نظامی در جنوب آن، مورد توجه وهابیون و نیز گروههای تروریستی چون القاعده و داعش بوده است. به طوری که اسامه بن لادن، رهبر سابق القاعده، محمد جمال خلیفه از بستگان نزدیک خود را در حدود یک دهه پیش برای ایجاد شاخهای از القاعده در فیلیپین به این کشور فرستاد.
"هیئه الاغاثه و الحرمین " از جمله سازمانهای به اصطلاح خیریه بود که به القاعده فیلیپین کمک مالی میکرد. یکی از راههای نفوذ ریاض در فیلیپین و کمک به گروههای افراطی ، صدور صدها هزار روادید برای مردم فیلیپین به بهانه کار در عربستان سعودی می باشد. البته برخی از گروههای افراطی فعال در فیلیپین بیشتر به دنبال دستیابی به خود مختاری هستند. «سازمان آزادیبخش پاتان متحد» موسوم به (پولو) (Patani United Liberation Organization (PULO) از سازمانهایی است که از سال 1960میلادی به منظور برپایی حکومت اسلامی در چهار ایالت مسلمان نشین در جنوب تایلند، تشکیل شده است. این سازمان از آغاز فعالیت خود به شدت مورد حمایت عربستان سعودی قرار داشته و حتی مرکز سیاست گذاری آن در مدینه بود و شمار زیادی از مسلمانان پاتانی در عربستان سعودی زندگی میکنند. فعالیت پولو در جنوب تایلند و حمایت وهابیها از آن موجب شده که وهابیت در دهههای اخیر رشد چشمگیری در این منطقه داشته باشد به گونهای که به تدریج اختلافات قومی و گروهی در جنوب تایلند جای خود را به اختلاف میان مسلمان و غیرمسلمان داده است.
فعالیت های وهابیون در جنوب شرق آسیا از طریق رسانه ای هم به شدت دنبال می شود. ایستگاه رادیویی اسلامی در شهر جزیره ای «باتام»( BATAM ) اندونزی و ایستگاه رادیو «هانگ» متعلق به یک تاجر وهابی به طور آشکار آموزههای وهابی را تبلیغ میکند. در مجموع 17 ایستگاه رادیویی در شهر باتام از جمله رادیو "دعوه " وجود دارد. در سال 2014میلادی، انجمن های اسلامی مساجد فعال در شهر باتام طی اعتراضی، خواستار قطع برنامههای این رادیوها شدند. علیرغم این اعتراضات، ایستگاه های رادیویی مروج وهابیت همچنان به فعالیت خود ادامه می دهند. به طوری که امروزه "باتام" در حال تبدیل شدن به منطقه تحت نفوذ وهابی میباشد و مدارس دینی آن نیز توسط عربستان سعودی حمایت میشوند.
ریاض همچنین از افرادی که در دانشگاههای وهابی عربستان سعودی درس خواندهاند، برای توسعه وهابیت در جنوب شرق اسیا استفاده می کند. «دنیس ایگناتیوس»(Denis Ignatyes )، دیپلمات بازنشسته مالزی در سال 2015 میلادی هشدار داد که وهابیت بزرگ ترین تهدید علیه صلح و ثبات در جهان امروز است. ایگناتیوس معتقد است ریاض در طول سالهای گذشته، یک کادر قابل توجهی از دانشگاهیان، واعظان و معلمان را تربیت کرده است و این کادر به عنوان «گروههای لابی» برای تحریک بیشتر وهابی گرایی و اعمال قوانین وهابیت در جنوب شرق آسیا فعالیت میکنند تا بر سیاستهای رسمی و شکل گیری افکار عمومی کشورهای منطقه تاثیر بگذارد.
در سال هاى اخیر گروه های متعددی از عربستان سعودى براى ایجاد مدارس وهابی به جنوب فیلیپین مسافرت نمودهاند. ریاض با گسترش تفکر وهابی در مراکز متعدد فکری و عقیدتی، نقش بسزایی در تقویت گروههای تروریستی و افراط گرایی دینی در فیلیپین دارد. گسترش گروه های افراطی وابسته به وهابیت تبعات و پیامدهای خطرناکی برای منطقه جنوب شرق آسیا خواهد داشت. از بین رفتن فرهنگ تساهل و تسامح، گسترش دامنه فعالیت گروههای تکفیری و تروریستی، ایجاد اختلاف و تفرقه بین مسلمانان با پیروان مسیحی، هندو، بودایی، و سایر ادیان در جنوب شرق آسیا و بویژه میان شیعیان و اهل سنت منطقه، بروز ناامنی و خشونتهای تروریستی، تخریب چهره رحمانی اسلام، معرفی شدن مسلمانان بعنوان خشونت طلب برای مسیحیان فیلیپین، بودائیهای تایلند و لائوس و زمینه سازی برای مداخلات آمریکا و غرب، از تبعات گسترش وهابیت در جنوب شرق آسیا میباشند.