IRIB World Service

در قسمت 11 مقاله، اختلافات چین و امریکا در گروه 20 و جاسوسی سایبری دو کشور علیه یکدیگر را بررسی خواهیم کرد.

گروه 20 در سال 1999 میلادی و در واکنش به بحران های مالی دهه آخر قرن بیستم شکل گرفت. تقویت ثبات مالی بین المللی، ایجاد فرصت های گفتگو میان کشورهای صنعتی و کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای نوظهور از اهداف گروه 20 است. در حقیقت گروه 20، انجمن مرکزی همکاری بین المللی در مسائل مالی و اقتصادی است و متشکل از ۱۹ کشور، از جمله چین و آمریکا و اتحادیه اروپا است. گروه بیست، یک نهاد غیر رسمی است و نشست آن هم تنها برای بحث و گفتگو است. تصمیمات گروه در پایان بیانیه ای منتشر می کند، اما بیانیه های آن جنبه الزام آور حقوقی ندارند. اما در این نشست ها می توان برای قراردادهای قانونی که جای دیگر به امضا رسیده است، شالوده اجرایی به وجود آورد و اجرای قرارداد را سرعت بخشید. کشورهای عضو گروه 20، حدود 80 درصد اقتصاد جهان را در دست دارند و حدود سه چهارم تجارت جهانی توسط کشورهای گروه 20 انجام می شود. چهار کشور چین، ایالات متحده، آلمان و ژاپن که بزرگترین کشورها در زمینه صادرات می باشند، از جمله اعضای گروه 20 هستند.

کارشناسان بر این باورند سیاست های ترامپ و تغییر مواضع و ابهام آفرینی در سیاست خارجی دولت جدید امریکا موجب کاهش انسجام در گروه 20 شده است. یک اقتصاددان دانشگاه آکسفورد در این باره می گوید: «اولین اجلاس گروه 20 بعد از ریاست جمهوری ترامپ، فضای چند قطبی میان امریکا و دیگر کشورها بر سر مسأله تغییرات آب و هوایی و مسائل دیگر را تشدید کرد. در عین حال جنگ های تجاری هم نیز تشدید خواهند شد؛ چراکه ترامپ درصدد است برتری های تجاری چین و آلمان بر امریکا را کاهش دهد". اجلاس سال 2017 گروه ۲۰ در هامبورگ، در حالی برگزار شد که به علت سیاست های یکجانبه دولت ترامپ، دیگر اعتمادی به جایگاه امریکا در غرب وجود ندارد. برخلاف دوران باراک اوباما که وی توانسته بود گروه ۲۰ را تحت تاثیر اراده واشنگتن درباره تغییرات آب و هوایی قرار دهد، اما اکنون با مخالفت ترامپ با این موضوع، انجام این کار برعهده چین، آلمان و فرانسه است. برآمدن قدرت‌های جدید مانند چین از یک سو و سوابق منفی امریکا علیه شرکایش، موجب فاصله ‌گرفتن دولت‌های متحد بیشتری از آمریکا شده است و رویکردهای جنجالی ترامپ نیز این فاصله را تشدید کرده است.

اطهر اینانلو، کارشناس مسائل بین المللی می گوید: «اگر اوباما برای حفظ ظاهر، حرف از لزوم همکاری میان دولت‌ها به میان می‌آورد، حالا ترامپ کار را به جایی رسانده که واقعیت سلطه طلبی امریکا برای همه روشن شده است. به همین دلیل و به رغم اختلافات جدی ترامپ با دیگر اعضا در گروه 20 بر سر توافق آب و هوایی پاریس، دیگر اعضای این گروه از جمله چین، بر اجرای این توافق نامه مهم جهانی تأکید کردند. این نشان می دهد که دوره جدیدی در اجرای سیاستهای اساسی بین المللی بدون مشارکت واشنگتن آغاز شده است. 19 عضو گروه 20 هم به این نتیجه رسیده اند که ترامپ در مسیر سیاست "اول آمریکا و بعد کشورهای دیگر" گام برمی دارد و در این راستا ارزشی برای سیاستهای مورد نظر اکثریت کشورها قائل نیست».

بعد از یازدهمین اجلاس سران گروه 20 که سال 2016 در چین برگزار شد، اعلام گردید که پکن و واشنگتن بر سر برخی مسائل مهم از جمله امنیت سایبری و تغییرات آب و هوایی با یکدیگر اشتراک نظر دارند، اما در اجلاس 2017  هامبورگ مشخص شد که اختلافات دو کشور در موضوعاتی نظیر بحران کره شمالی، تغییرات آب و هوایی و موازنه تجاری هنوز ادامه دارد و طرفین نتوانستند به راه حل واحدی درخصوص آنها دست یابند.اختلافات امریکا با چین و دیگر کشورها درباره جاسوسی سایبری نیز در حال تشدید می باشد .

موضوع جاسوسی سایبری به‌عنوان مسئله‌ای چالش‌برانگیز و در حال رشد در روابط ایالات متحده و چین است . در ماه نوامبر 2011، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در گزارشی به کنگره نسبت به سوء‌استفاده سرویس‌های جاسوسی بیگانه از فضای سایبری و سرقت اطلاعات حساس از شرکت‌های آمریکایی هشدار داد و اعلام کرد جاسوسان چینی و روسی، فعالیت‌های خود را در این زمینه افزایش داده‌اند. در این گزارش ذکر شده است شناسایی جاسوسان سایبری به‌مراتب از شناسایی جاسوسان انسانی دشوارتر است. به ادعای مقامات ارشد سرویس‌های اطلاعاتی امریکا، چین در حال گسترش فعالیت‌های جاسوسی خود در سراسر جهان است و آمریکا و کشورهای غرب اروپا در صدر این فهرست قرار دارند.  دکتر لاری ورتزل ، عضو کمیسیون آمریکایی در روابط ایالات متحده آمریکا و چین در عرصه اقتصاد و امنیت می‌ گوید: «هکرهای چینی از بهترین هکرهای دنیا محسوب می‌شوند، آنها می‌توانند در مدت زمانی کمتر از چند ثانیه حجم قابل توجهی از اطلاعات را سرقت کنند. این امر منجر به کاهش زمان و هزینه‌های نفوذ جاسوسان انسانی در بخش‌های مختلف شده است».

کمیسیون آمریکایی در روابط ایالات متحده آمریکا و چین در عرصه اقتصاد و امنیت در سال 2012 اعلام کرد کنگره ایالات متحده آمریکا باید تجزیه و تحلیل دقیق از موارد جاسوسی سایبری چین انجام دهد. در این گزارش گفته می شود که چین در سال های اخیر به "خطرناک ترین کشور در فضای سایبری" تبدیل شده است و هکرهای چینی طی سالیان متمادی اقدام به استخراج اطلاعات تفصیلی بمب‌افکن‌های B1، بمب‌افکن رادار گریز B2، سیستم پیشرفته پیشران زیردریایی، کلاهک‌های جنگی اتمی ‌کوچک‌شده و همچنین بسیاری از فرایندهای صنعتی و علمی ‌نموده‌اند.چینی ها نیز دیدگاه متقابلی در خصوص اقدامات آمریکا برای جاسوسی سایبری در چین دارند. در سال 2013 خبرگزاری چین اعلام کرد دادگاه چین به پرونده جاسوسی سایبری شرکت کوکاکولا در این کشور رسیدگی خواهد کرد. این شرکت آمریکایی متهم است که با استفاده از سیستم ناوبری با جی پی اس، نقشه جغرافیایی از مناطق ممنوعه استان یون­نِن را تهیه کرده است.

در ژوئن 2014 نیز دادستانی کل آمریکا علیه پنج افسر ارتش خلق چین اعلام جرم کرد. آمریکا به صراحت این پنج فرد را به جاسوسی سایبری از ایالات متحده متهم کرد. اتهام این افراد مربوط به رخنه در شرکت های حساس آمریکایی، رصد فعالیت ها و جمع آوری اطلاعات است. این نخستین باری بود که واشنگتن به شکلی علنی، علیه چین اتهاماتی را در مورد جاسوسی در فضای مجازی مطرح کرد. البته اعلام جرم وزارت دادگستری آمریکا علیه پکن بیشتر جنبه نمادین داشت چون احتمال اینکه چین این افراد را در اختیار آمریکا قرار دهد، وجود ندارد. دولت چین در واکنش به این موضوع، ضمن رد این اتهام و انجام جاسوسی امریکا از سایر کشورها، صریحا به آمریکا هشدار داد که اگر اقدامات خود در خصوص اتهام زنی به این پنج افسر را ادامه بدهد، پکن نیز دست به کار شده و مقابله به مثل خواهد کرد.

به ادعای امریکا ، در سال 2015 بیشتر حملات سایبری با حمایت دولت چین به بخش خصوصی آمریکا انجام گرفت؛ در چنین شرایطی، اوباما در آوریل سال 2015، لایحه تشدید نظارت‌ها و مجازات‌های اقدامات سایبری خرابکارانه علیه امنیت ملی، سیاست خارجه و اقتصاد ایالات‌متحده از هر نقطه‌ای در جهان را به امضا رساند. پیام این لایحه برای چینی‌ها احتمال ایجاد محدودیت در تجارت و مسافرت شخصیت‌ها و شرکت‌های آنان بود. در این لایحه اعلام شد که پکن می‌باید میان گسترش روابط با امریکا و حلقه هکرهای خود، یکی را انتخاب کند.ایالات‌ متحده و چین همچنین در سال 2015 وارد رقابت تسلیحات سایبری نیز شدند. چین در ماه مه 2015 اولین «راهبرد نظامی» با تاکید بر اهمیت فضای سایبری در عملیات‌های آتی نظامی را عرضه کرد. پنتاگون نیز در همان سال «راهبرد سایبری» و «فرمان سایبری» جدیدی را تحت عنوان «فراتر از چارچوب» ابلاغ کرد. پنتاگون علاوه بر این، دستورالعمل‌های جدید جنگی را ابلاغ کرد که در آن از به‌کاربردن «بمب‌های هوشمند» برای تخریب شبکه‌های اطلاعاتی کشورهای متخاصم حمایت شد.

در آگوست 2017 پلیس آمریکا یک تبعه چین را به اتهام تجارت با بدافزاری که در سال 2014 برای هک کردن سرورهای اداره مدیریت کارکنان آمریکا به کار گرفته شده بود، دستگیر کرد. در این حمله سایبری که ابعاد مختلف آن تا مدتها نامشخص باقی مانده بود، جزئی ترین اطلاعات 5.600.000 (پنج میلیون و ششصد هزار) نفر کارمند فدرال دولت آمریکا افشا شد و رسانه های آمریکایی انتقادهای گسترده ای از ضعف دولت در زمینه نگهداری از داده های خصوصی کارکنانش به عمل آوردند. با توجه به این شرایط می توان گفت استفاده از راهبردهای سایبری برای خرابکاری در سامانه‌های کنترل و مدیریت  و یا از کار انداختن سامانه‌های دفاعی می‌تواند اعلام رسمی جنگ سایبری میان چین و امریکا تلقی شود.واقعیت این است که جاسوسی سایبری یکی از چالش های متعدد در روابط دو کشور است که بنظر می رسد در دوره ریاست جمهوری ترامپ تشدید خواهد شد.