IRIB World Service

قسمت اول: ارتکاب ریاض به جنایت جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل کشی در یمن

این مقاله، براساس پروژه تحقیقاتی واحد "پژوهش های کاربردی" معاونت برون مرزی تهیه شده است.

عربستان سعودی در روز 26 مارس  2015میلادی ، تهاجم هوایی خود علیه مردم یمن را با ادعای حمایت از عبد ربه منصور هادی ، رئیس جمهوری مستعفی این کشور ، آغاز کرد .

در این عملیات که در ماه نخست از آن به عنوان "توفان قاطعیت" و سپس از آن به عنوان "بازگشت امید" نام می‌برند ، قطر ، کویت ، امارات و بحرین ، متحدان عربستان سعودی را تشکیل می دهند . کشورهایی مانند سودان ، مراکش ، مصر ، اردن و... نیز با تحویل تسلیحات نظامی با ریاض همکاری می‌کنند .عربستان سعودی و متحدانش از آن زمان تا کنون یمن را به لحاظ دریایی ، هوایی و زمینی محاصره کرده اند و همچنان مناطق مسکونی و مراکز نظامی را بمباران می کنند. بر اساس جدیدترین گزارش های سازمان ملل، در بیش از 30 ماهی که از تجاوز نظامی عربستان سعودی به یمن گذشته است، در کنار تخریب‌های گسترده زیرساختی در کشور یمن، بیش از 16 هزار شهروند یمنی قربانی شده اند که از میان آنان 10 هزار نفر غیرنظامی بوده اند. 18.8 میلیون نفر از جمعیت 26 میلیون نفری این کشور به کمک‌های انسان دوستان بویژه کمک های غذایی نیاز دارند و بیش از 3 میلیون نفر آواره شده اند. بر اساس گزارش سازمان صلیب سرخ بین‌المللی، ۷ هزار مورد ابتلا به وبا هر روز در یمن ثبت می‌شود و شمار جان باختگان در اثر ابتلا به این بیماری به طرز فاجعه باری در حال افزایش است و مرز 300 هزار نفر را گذرانده است. در همین راستا، سازمان دیده بان حقوق بشر و دیگر مجامع حقوق بین الملل، از جمله پزشکان بدون مرز که مرکز مهم و تاثیرگذار در صدور احکام بین المللی علیه عربستان سعودی است، اقدامات دولت ریاض در یمن را یکی از بزرگترین جنایات سال 2015 م در دنیا توصیف کردند .

غیر نظامیان و بویژه کودکان بی گناه به طور پیوسته قربانی حملات و بمباران های جنگنده های ائتلاف به رهبری عربستان سعودی می شوند. دولت ریاض با تجاوز نظامی به یمن هر سه جنایت مورد اشاره در دیوان کیفری بین المللی ، یعنی جنایت جنگی ، جنایت علیه بشریت و جنایت علیه صلح را مرتکب شده است . هزاران غیر نظامی در حملات هوایی سعودی ها در حالی که در خانه‌هایشان خواب بودند ، کشته شدند یا وقتی در پناهگاه ها پناه گرفته بودند ، جان خود را از دست دادند . این موارد نقض فاحض حقوق اولیه بشر در حالی است که آمریکا ، انگلیس و دیگر کشورها همچنان به تدارک سلاح و انواع تجهیزات لجستیکی برای عربستان سعودی و ائتلافش ادامه می دهند. این بی توجهی به جان و مال انسان های بی گناه بدون وقفه ادامه دارد .عفو بین الملل و دیگر سازمان های حقوق بشری شواهد مستدلی دال بر ارتکاب جنایات جنگی در یمن منتشر کرده اند ولی به نظر میرسد برخی از کشورها نمی خواهند این شواهد و مدارک را ببینند و چشم خود را به روی واقعیت بسته اند.  با هر حمله غیر قانونی (به اصطلاح) ائتلاف تحت امر سعودی به یمن این واقعیت آشکارتر می شود که عربستان سعودی یا دیگر اعضای این ائتلاف نظامی هیچ اهمیتی برای رعایت قوانین بشردوستانه بین المللی قائل نیستند . در بیش از یک سوم از حملات هوایی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی به یمن ، مکان های غیرنظامی از جمله خانه های مسکونی، مدارس، بیمارستان ها و مساجد هدف قرار می گیرند .

از جمله جنایات آل سعود ارتکاب به "جرایم جنگی " است  . جنایات ارتکابی ائتلاف سعودی در حمله به یمن قابل پیگرد بین المللی است . مک‌گلدریک ، هماهنگ‌کنندۀ امور بشر دوستانۀ سازمان ملل در یمن ، اعلام کرد که در 18 ماه ابتدای جنگ در یمن ، دست‎‏کم 10 هزار نفر کشته شده اند .هدف قرار دادن کارخانجات ، پلها ، مدارس و بیمارستانها و غیره، آن گونه که سخنگوی دیوان کیفری بین المللی نیز بر آن تاکید کرده ، دلیلی است بر ارتکاب جنایات جنگی و نقض حقوق بشردوستانه بین المللی توسط رژیم سعودی و ائتلاف عربی که مشمول صلاحیت کیفری دادگاه بین المللی کیفری است .استفاده ائتلاف سعودی از بمب های غیر متعارف چون بمب­های خوشه ای نیز یکی دیگر از مصادیق جرایم جنگی است .

موضوع دیگر، ارتکاب آل سعود به جنایتی دیگر یعنی نسل کشی است. می توان با توجه به تشکیل ائتلاف و نظامند بودن این حمله و کشتار وسیع مردم یمن به دلیل دفاع آنها از حقوق شهروندی و دینی خود، عناصر تشکیل دهنده جرم بین المللی «نسل کشی» را نیز مشاهده نمود . براساس اسناد بین المللی ، هرگونه اقدام سازماندهی شده برای نابودی و حذف فیزیکی کل یا بخشی از یک گروه ملی ، قومی و مذهبی ، نسل کشی و جرمی بین المللی محسوب می شود . عربستان سعودی درپی نسل کشی مردم یمن به ویژه شیعیان است. عبدالرحمن السدیس ، امام و خطیب مسجدالحرام که مقامی رسمی ومنصوب پادشاه عربستان سعودی است ، درباره جنگ یمن و در تایید تجاوز نظامی رژیم سعودی به این کشور ، انگیزه حمله را شیعه بودن مردم یمن می داند و می گوید : «زمان آن رسیده که یک حرکت سازمان یافته برای برخورد با تشیع آغاز گردد .» به عبارت بهتر ، این فرد به صراحت انگیزه حمله نظامی را که عنصر اصلی در ارتکاب نسل زدایی است ، شیعه بودن  جنبش مردمی یمن ذکر می کند .تعمیم تشیع به کل جریان مبارز انصار الله از سوی تحلیل گران سعودی در حالی است که شاهد تنوع قومی و مذهبی در این جنبش مردمی هستیم. اما سران آل سعود در راستای سیاست شیعه هراسی، چشمشان را بر این واقعیت می بندند و درصدد طرد و حذف کل جریان مردمی و عدالتخواه انصارالله هستند.

حقوق جنگ درباره کودکان که از آن با عنوان حقوق کودکان در مخاصمات مسلحانه نام برده می شود ، در حمله نظامی رژیم سعودی به یمن به طور آشکاری نقض شده است . شاهد این نقض آشکار ، گزارش سازمان ملل متحد است که ائتلاف عربی به سرکردگی عربستان سعودی را در سال 2015م مسئول کشته شدن ۵۱۰ کودک و زخمی شدن ۶۶۷ کودک در یمن شناخته است . بر اساس این گزارش ، ائتلاف سعودی نیمی از حملات را علیه مدارس و بیمارستان ها انجام داده است. بر اساس جدیدترین گزارش‌ها، دو میلیون کودک یمنی دست به گریبان با سوء تغذیه، معلولیت و وبا هستند. به همین جهت و به دلیل نقض حقوق کودکان در مخاصمات مسلحانه ، بان کی مون ، دبیرکل سازمان ملل متحد، نام عربستان سعودی و ائتلاف عربی تحت رهبری آن را در سال 2016 م در  فهرست سیاه کشورها و گروه های مسلحی قرار داده بود که حقوق کودکان را در درگیری ها و جنگ ها نقض می کنند. هرچند دبیرکل سازمان ملل مدتی بعد با فشار عربستان سعودی و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نام ائتلاف سعودی را از این فهرست سیاه خارج نمود . دبیرکل سازمان ملل در اظهاراتی بی سابقه اذعان کرد که حذف نام ائتلاف سعودی از فهرست سیاه ، دردناک ترین تصمیمی بوده است که به دلیل تهدیدهای برخی از کشورها مبنی بر قطع حمایت مالی از سازمان ملل ، اتخاذ کرده است . پس از این اتفاق سازمان عفو بین الملل اعلام کرد که اعتبار سازمان ملل در پی تسلیم شرمسارانه در برابر فشارها برای حذف نام ائتلاف سعودی از فهرست نقض کنندگان حقوق کودکان در یمن ، در معرض خطر قرار دارد. ریچارد بنت ، نماینده سازمان عفو بین الملل، گفت : سابقه نداشته که سازمان ملل برای تغییر گزارشی که خود درباره کودکان در درگیری های مسلحانه منتشر کرده است ، تسلیم فشارها شود . وی افزود : این خوش خدمتی همه تلاش های سازمان ملل برای دفاع از حقوق کودکان درگیر در جنگ را تضعیف می کند .