جنگ اوکراین از منظر حقوقی و پیامدهای آن (11)/ قسمت پایانی / رویکرد دوگانه غرب در ابعاد حقوقی
در قسمت یازدهم و پایانی از مجموعه برنامه ی جنگ اوکراین از منظر حقوقی و پیامدهای آن، رویکرد دوگانه غرب در ابعاد حقوقی بررسی می شود.
با نزدیک شدن به دومین سال آغاز جنگ اوکراین هنوز هیچ چشم اندازی از چگونگی پایان جنگ وجود ندارد. فرسایشی شدن جنگ اوکراین و حملات ویرانگر رژیم صهیونیستی به نوار غزه، اوکراین را از مدار توجه دولتها و رسانه های غرب برای مدتی خارج کرده است. در این مدت، روسیه با استفاده از وضعیت موجود سعی در بهبود موقعیت خود در جنگ با اوکراین داشته و حملات خود را شدت بخشیده است. در چنین شرایطی زمزمههایی مطرح شده که حاکی از تلاش واشنگتن و دیگر متحدان کییف برای متقاعد کردن اوکراین به پایان جنگ با روسیه است. در داخل اوکراین، در داخل آمریکا و میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا در چگونگی رسیدن به اهداف جنگ در اوکراین و تداوم کمکهای مالی و نظامی به دولت اوکراین اختلاف نظر عمیقی ایجاد شده است.
والری زالوژنی، فرمانده ستاد کل ارتش اوکراین، در مقالهای که در اکونومیست منتشر شد، اعلام کرد که درگیری در میدان نبرد با روسیه به «بنبست» رسیده است و جنگ به سمت مرحله جدیدی از «نبرد ایستا و فرسایشی» پیش میرود. مرحلهای که به گفته او میتواند به مسکو اجازه دهد تا قدرت نظامی خود را بازسازی کند.
نیویورک تایمز با انتشار مقالهای در این باره نوشت: «بین رهبران نظامی و غیرنظامی اوکراین درست در یک زمان چالش برانگیز برای این کشور یک شکاف پدید آمده است.»
زلنسکی رئیس جمهور اوکراین در واکنش به صحبتهای «والری زالوژنی» فرمانده کل ارتش اوکراین که وضعیت در خط مقدم جنگ را یک «بنبست» توصیف کرد گفت، کییف وضعیتهای خیلی سختتر از این را به ویژه در ابتدای جنگ به خود دیده است. طبق گزارش روزنامه نیویورک تایمز، بیش از یک سال است که شایعاتی درباره تنشها بین زلنسکی و زالوژنی در اوکراین انتشار یافته است. ناامیدی از رسیدن به اهداف ادامه جنگ با روسیه به مقامات نظامی اوکراین محدود نمی شود. آلکسی آرستوویچ، دستیار سابق ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در پستهایی در پیامرسان تلگرام نوشت، «کییف باید در ازای دریافت تضمینهایی از ناتو برای صلح با مسکو تلاش کند». او اظهار کرد: «این باور که ما به یک پیروزی سریع و زیبا بر روسیه دست پیدا کنیم چیزی جز یک توهم نیست.» این در حالی است که این مشاور سابق ریاست جمهوری اوکراین در ابتدای جنگ با روسیه، به آینده کییف در این جنگ کاملاً خوش بین بود و این خوشبینی خود را حتی تا زمان آغاز ضدحمله تابستان 2023 اوکراین حفظ کرده بود. اما اکنون او تغییر عقیده داده و میگوید که زمان کنار گذاشتن توهم پیروزی فرا رسیده تا جلوی یک سناریوی فاجعه بار برای خود را بگیرد.
آمریکا بزرگترین حامی مالی و نظامی اوکراین است و از آغاز حمله روسیه با نقض قواعد حقوق بین الملل، دهها میلیارد دلار کمک مالی و نظامی به دولت اوکراین کرده است. در آمریکا نیز اختلاف نظر عمیقی بین نمایندگان جمهوریخواه کنگره و کاخ سفید بر ادامه کمکهای مالی به اوکراین وجود دارد. با توجه به نبود هیچ چشم اندازی از پایان جنگ اوکراین و تبعات اقتصادی جنگ اوکراین میان کشورهای اروپایی نیز درباره تداوم کمک به دولت اوکراین اختلاف نظر عمیقی ایجاد شده است. در چنین شرایطی زمزمههایی مطرح شده که حاکی از تلاش واشنگتن و دیگر متحدان کییف برای متقاعدکردن اوکراین به پایان جنگ با روسیه است.
انبیسی به نقل از مقامهای ارشد ایالات متحده نوشت آمریکا و اروپا مذاکرات احتمالی با روسیه بر سر صلح و پایاندادن به جنگ اوکراین را با کییف در میان گذاشتهاند. هیچ یک از مقامات آمریکایی و اروپایی اظهار نظر صریحی درباره گمانه زنیها مذاکره با روسیه نکرده است. رئیسجمهور اوکراین در کنفرانس خبری در شهر کییف در نوامبر 2023، بعد از نشست با «اورزولا فون در لاین»، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا تأکید کرد جنگ حماس و رژیم صهیونیستی باعث منحرف شدن توجهات از اوکراین شده و نتایج مذاکرات او با این مقام اتحادیه اروپا «میتواند گویای این موضوع باشد» و امیدوار است که جنگ در غرب آسیا بهزودی پایان یابد.
جنایات جنگی و نسل زدایی مردم غزه توسط رژیم کودک کش صهیونیستی، باعث توجهات به فلسطین اشغالی شده است. اما تردیدها درباره تداوم کمک مالی و نظامی به اوکراین از پیش از تجاوز رژیم اشغاگر صهیونیستی به نوار غزه وجود داشت. هم اکنون میان احزاب اروپایی درباره چکونگی مواجهه با بحران اوکراین اختلاف نظر وجود دارد. این موضوع یکی از محورهای تبلیغات انتخاباتی در کشورهای اروپایی شده است. اولین تغییر موضع دولتهای اروپایی پس از انتخابات در کشور اسلواکی آشکار شد . پیش از اسلواکی دولت مجارستان یکی از کشورهای اروپایی است که مخالت خود را با کمک نظامی به دولت اوکراین اعلام کرده بود. "یورای بلانار" وزیر خارجه جدید اسلواکی با اشاره به اینکه اسلواکی دیگر سلاح به اوکراین نمیدهد، گفت: به راه حل نظامی برای درگیری اوکراین باور نداریم. ما دیگر سلاح به کییف نمیدهیم و باید مراقب امنیت خودمان باشیم. درحالیکه اسلواکی پیشتر برای اوکراین تسلیحات و مهمات ارسال میکرد، رابرت فیتسو، نخست وزیر جدید اسلواکی قول توقف تمامی این محمولهها را داده و گفته که دیگر حتی یک خشاب مهمات هم برای اوکراین نمیفرستد. نخست وزیر اسلواکی به هم پیمانان خود در اتحادیه اروپا گفت باید بجای آنکه به تامین سلاح برای کییف مبادرت ورزد، به عنوان یک ایجاد کننده صلح عمل کند.
سهیل احساندوست، کارشناس مسائل بین الملل در ایران معتقد است : توطئه غرب برای به دام انداختن روسیه در یک جنگ بی پایان هدف اصلی بود اما ادامه تحولات این جنگ به گونه ای پیش رفت که غرب را زمین گیر ساخته است و ارائه پیشنهاد مذاکرات صلح از سوی حامیان غربی اوکراین نشان می دهد که آنچه که آنها به دنبال آن بودند دست نیافتند و سعی دارند، نقطه پایانی بر این جنگ بگذارند.
با توجه به مجموع تحولات می توان گفت که چشم انداز روشنی برای پایان جنگ اوکراین وجود ندارد ، بخش عمده این موضوع به سیاست های امریکا و انگلستان در تداوم حمایت تسلیحاتی از اوکراین بر می گردد. در این میان، رسانه های غربی تنها بر مقصرنمایی روسیه در این جنگ تمرکز کرده اند. در حالیکه ریشه این جنگ به رویکردهای تحریک آمیز ناتو در گسترش به شرق نیز برمی گردد.
در جنگ اوکراین از منظر حقوقی بویژه از جهت نقض قواعد حقوق بین الملل بشردوستانه و قواعد جنگ، مصادیق متعددی دیده می شود،اما رسانه های غربی در این خصوص یا سکوت کرده یا نقض قواعد حقوق بشردوستانه را صرفا معطوف به ارتش روسیه کرده و از طرح عملکرد گردان های آزوف اوکراین در این خصوص خودداری می کنند. ضمن اینکه در حالیکه در جنایات بین المللی رژیم صهیونیستی در غزه ، امریکا و کشورهای غربی مانع ورود جدی دیوان بین المللی کیفری برای تعقیب کیفری مقامات رژیم کودک کش صهیونیستی شده اند اما در جنگ اوکراین با حمایت غرب، پرونده کیفری علیه ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه توسط دیوان بین المللی کیفری ایجاد شد . موضوعی که نشاندهنده دو گانگی معیارهای غرب در مواجه حقوقی با جنگها می باشد .