IRIB World Service

در قسمت اول از مجموعه برنامه گسل های قومی - مذهبی در رژیم صهیونیستی؛ گروه های قومی - مذهبی در رژیم صهیونیستی بررسی می گردد.

فاجعه کنونی در داخل جامعه فلسطین اشغالی با نقش آفرینی صهیونیسم و حمایت قدرت های استعماری از اشغال فلسطین ایجاد شده است. طی این روند تلاش شده است تا در داخل مرزهایی که به خط سبز معروف شده است یک باصطلاح ملت متشکل از صهیونیست ها از سراسر جهان ایجاد گردد. این، ویژگی اساسی و عنصر کلیدی در تفسیر شکاف های اجتماعی در رژیم اسرائیل است.

جامعه رژیم صهیونیستی از خرده فرهنگ­ ها، قومیت­ ها، طوایف و نژادهای گوناگون تشکیل شده است. اگر چه شکاف  اصلی همان شکاف بین یهودیان و فلسطینی‌های اراضی اشغالی ۱۹۴۸ میباشد، اما از منظر اجتماعی خود صهیونیست ها نیز به چندین طبقه تقسیم می شوند. چندگانگی قومی، نژادی و دینی موجب شده است با وجود گذر زمان طی بیش از 70 سال، همچنان این رژیم اشغالگر با شکاف­ های متعدد و عمیق همراه باشد. موضوعی که چشم انداز زوال این رژیم جعلی را تسریع می نماید.

جامعه­ رژیم اسرائیل جامعه­ ای با چندگانگی قومی، مذهبی، نژادی و زبانی است. این ویژگی از ماهیت اسکانی و شهرک‌نشین بودن این جامعه نشأت گرفته که از خلال مهاجرت صهیونیست ها با ملیت­ های گوناگون از نقاط مختلف جهان و تحمیل آنها به جامعه فلسطینی ساکن در آن منطقه به وجود آمد. این روند با اشغال سرزمین اصلی فلسطین، درگیری­ ها، جنگ­ ها، وقایع و حوادث متعددی همراه بوده است. از همین ­رو اطلاق صفت جامعه بر رژیم اسرائیل پذیرفته نیست و فلسطین اشغالی محل گرد آمدن گروه هایی است که از نظر فرهنگی و قومی- نژادی متناقض و بعضاً متضاد هستند.

 عبدالوهاب المسیری پژوهشگر معروف مصری و صاحب دایره المعارف عربی "الیهودیه و الصهیونیه"، معتقد است که وضعیت رژیم اسرائیل یک الگو یا یک نمونه اصلی از الگوهای غیر قانونی اسکان مهاجران یعنی «اسکان اشغالگرانه» است. سامی سموحا یکی از پژوهشگران اسرائیلی نیز معتقد است که جامعه اسرائیل جزو جوامع جوانی است که مهاجران اسکان یافته و عمدتا اروپایی آن را بنا کردند. وی در بیان وضعیت اسرائیل می گوید که جامعه اسرائیل حداقل با چهار نوع شکاف اساسی مواجه است: شکاف طبقاتی، شکاف قومی بین عرب ها و یهودی ها، شکاف نژادی بین یهودیان اشکنازی و یهودیان سفاردیم و شکاف دینی بین اکثریت سکولار و جامعه یهودیان مذهبی.

«باروخ کیمرلینگ» یکی دیگر از پژوهشگران این رژیم اشغالگر پس از بررسی خرده فرهنگ­ های متعدد در جامعه رژیم اسرائیل، حداقل از ۷ جامعه باصطلاح شهروندی نام می برد که هر یک به شکلی در زندگی روزمره از یکدیگر جدا و منشعب هستند و شبکه رسانه‌ای و خدماتی مخصوص به خود را دارند. این خرده فرهنگ ها و جوامع فرعی عبارتند از: اشکنازی های سکولار، یهودیان صهیونیست مذهبی، یهودیان مذهبی سفاردیم، یهودیان مذهبی حریدیم اشکنازی، مهاجران یهودی روس تبار، مهاجران یهودی اتیوپی تبار یا فالاشه و عرب­ ها یا همان فلسطینی‌های اصلی ساکن اراضی اشغالی ۱۹۴۸میلادی.

فلسطینی‌های اراضی اشغالی ۱۹۴۸ که حدود ۲۰ درصد از جمعیت را تشکیل می دهند از جایگاه اندکی در ساختار سیاسی- اجرایی رژیم صهیونیستی برخوردارند. البته دروزی ها به دلیل سهولت آنان در ادغام و یا به تعبیری اسرائیلیزه شدن از امکان بیشتری برای حضور در ساختار نظامی و سیاسی این رژیم برخوردار شده اند اما در مجموع بیشترین تبعیض و فشار در حق این فلسطینی‌ها اعمال می شود.

صهیونیستِ های سکولار ضمن مشارکت در ارتش و نیروهای نظامی و امنیتی، گرداننده اصلی اقتصاد و حکومت این رژیم محسوب می شوند. سکولارها که اعم از اشکنازی ها یا همان یهودیان غربی و سفاردی ها که یهودیان شرقی هستند، تلاش می‌کنند صهیونیست­ های مذهبی از یک سو در اقتصاد و ارتش مشارکت داشته باشند و از سوی دیگر حتی­ الامکان حکومت را به دست نگیرند. صهیونیست های مذهبی در قالب احزاب متعدد کوشش می کنند بر سیاست های این رژیم به ویژه در عرصه های فرهنگی و اجتماعی تاثیر گذار باشند.

عامل نژادی و قومیتی در جامعه صهیونیستی پررنگ است و ابعاد تبعیض در این جامعه آپارتایدی، شدید است. این عامل در تسلسل هرم اجتماعی و اقتصادی جامعه صهیونیستی دیده می شود. چنانچه اشاره شد جامعه رژیم اسراییل از گروه های قومی و مذهبی متعددی شامل اشکنازی های غربی مذهبی و سکولار، سفارادی های شرقی مذهبی، یهودیان مذهبی طرفدار صهیونیست، مهاجران یهودی روس تبار، مهاجران یهودی اتیوپی تبار یا فالاشه و فلسطینی‌های ساکن اراضی اشغالی ۱۹۴۸تشکیل شده است. در این جامعه، صهیونیست­ های سکولار و مذهبی از بیشترین امتیازات اجتماعی- سیاسی برخوردارند. در مقابل، فلسطینی­ های اراضی اشغالی ۱۹۴۸ و یهودیان فالاشه یا اتیوپی­ تبار از پایین­ ترین امتیازات سیاسی- اجتماعی بهره ­مند بوده و همواره مورد تبعیض قرار داشته‌اند.

به سختی می­ توان از دینداری و لائیک بودن در جامعه صهیونیستی تعریفی ارائه کرد. اقشار جامعه یهودی رژیم اسرائیل برپایه سطوح دینداری، به سه گروه اصلی تقسیم می شوند: گروه اول مذهبی ها هستند یعنی کسانی که به آموزه های دینی شریعت یهود به طور منظم در تمام شئون زندگی شان پایبندند. گروه دوم که به آنها سنت گرایان گفته می‌شود به طور جزئی به آموزه‌های دینی پایبندند یعنی آنها آموزه هایی که جنبه اجتماعی دارد را رعایت می‌کنند. گروه سوم آنهایی هستند که پایبندی به دین ندارند و در این خصوص بی تفاوت هستند.

تعارض مذهبی- سکولار در بین یهودیان دارای ریشه‌های تاریخی است. بخشی از این تعارض به چگونگی تعامل با جنبش نژادپرستانه صهیونیسم مرتبط است. در این رابطه بخشی از یهودیان با صهیونیسم مخالفت و بخشی از آن حمایت کردند. یک جناح با صهیونیسم همکاری کردند و به آن مشروعیت دادند و حتی آن را مقدمه و باصطلاح ابزاری الهی برای گردآوردن یهودیان در یک منطقه و تحقق نجات آنها دانستند. اما جناح دوم از همان آغاز با صهیونیسم مخالفت کردند که عمدتا عنوان «یهودیان ارتدوکس مخالف صهیونیسم» به آنها اطلاق می شود. آنان صهیونیسم را خطری برای موجودیت یهود دانسته و آن را آشکارا بر خلاف آموزه های واقعی تورات توصیف نمودند. آنان استراتژی انزوا را در پیش گرفتند. اما صهیونیست‌های لائیک و سکولار معتقدند اشغال فلسطین و اسکان مهاجران واجب است و چشم پوشی از حتی یک وجب از این اراضی نقض شریعت یهود است. با گذشت زمان بر تعداد کسانی که معتقدند رژیم صهیونیستی رژیمی آپارتایدی در داخل و تروریستی در خارج است، افزوده می شود.