IRIB World Service

به منظور نفوذ و اشغال دائمی یک کشور ، استراتژی گروه های تکفیری خصوصاً وهابیت در اشغال تدریجی اراضی و جدا کردن بخش هایی از کشورهاست .

به منظور نفوذ و اشغال دائمی یک کشور ، استراتژی گروه های تکفیری خصوصاً وهابیت در اشغال تدریجی اراضی و جدا کردن بخش هایی از کشورهاست . در سوریه ، عراق و لیبی گروه های تکفیری - تروریستی بخشی از اراضی این دو کشور را اشغال کرده اند . استراتژی تکفیری ها درخاک فدراسیون روسیه قابل تامل است . به عنوان مثال ، ابتدا در یک کشور یا منطقه ای مشخص عناصر اجیر شده وهابیت حضور پیدا می کنند . در این مرحله ، رهبران فرقه ضاله وهابیت ، هیچ گونه تبلیغاتی نمی کنند و تنها نظاره گر شرایط پیرامون هستند. حامیان این فرقه ، با کمک های دریافتی از رژیم های پادشاهی کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس بویژه عربستان و امارات ، کمک های مالی بدون قید و شرط فراوان به مردم و به ویژه به سازمان های اسلامی ارائه می کنند. رهبران فرقه ضاله وهابیت همچنین تلاش می کنند به افراد اثرگذار جامعه یا به عنوان مثال به افرادی - که شانس آن را دارند در آینده تبدیل به رهبر مذهبی یا سیاسی این منطقه شوند - نزدیک شوند . به تدریج این افراد را با آموزه های خود آشنا کرده و به ویژه در اوقات حج به حاجیان و مخصوصا امامان جماعت یا افرادی که احتمالا" درآینده امام جماعت خواهند بود ، پیشنهاد گرویدن به وهابیت را ارائه می کنند . در این ارتباط ، نکته مهم آن است که ، تنها مسلمانان هدف وهابیون و تکفیری ها نیستند ، بلکه مسیحیان نیز با این پیشنهادها مواجه اند و اغلب مسیحیانی که برای مدتی به خارج از کشور سفر می کنند ، تجربه مواجهه با وهابیون و تکفیری ها را خواهند داشت. اعتقاد رهبران عرب وهابیت بر آن است که ، اغلب طعمه ها بعد از طی کردن مقدمات و آماده سازی ذهن و تطمیع مالی ، نمی توانند پاسخ منفی بدهند .این امامان جماعت آینده تلاش می کنند تا در ساختار مذهبی و سنتی منطقه جایگاه مناسبی کسب کنند . نکته جالب توجه آن است که ، تا این زمان هیچگونه تبلیغات علنی و مستقیم در دستور کار قرار ندارد . تنها تاکید بر آن است که ، به طیف گسترده ای از طرفداران بورس تحصیلی در خارج از کشور داده می شود . این بروس ها بویژه شامل سفر به عربستان و تحصیل در این کشور پادشاهی است . به تدریج یک جماعت کوچکی از این پیروان ایجاد می شود . ایجاد اشتغال برای افراد بیکار خانواده ها در مقابل سر زدن به مساجد و مکان های تجمع وهابی ها نخستین گام محسوب می شود و سپس ، این جماعت در اردوگاه های وهابیون و تکفیری ها - که در خارج از کشور هدف نظیر روسیه و جمهوری آذربایجان قرار دارد - تحت آموزش قرار می گیرند . در محل اقامت این جماعت ، بر اساس ساختارهای سنتی جنبش های جدایی طلب به اقدامات شورشی و تحریک مردم دست می زنند. جماعت موردنظر به پشتیبانی ازشورشیان درآمده و حتی واحدهای نظامی خود را آماده مبارزه می کنند . موفقیت های نظامی جماعت وهابی باعث می گردد تا جوانان بیشتری جذب آن ها شوند و در نتیجه تعداد آن ها افزایش می یابد و اردوگاه آموزش های مقدماتی در داخل کشور هدف تشکیل می شود . افراد فریب خورده سپس برای تحصیلات و آموزش های تکمیلی به خارج از کشور هدف اعزام می شوند . گروه های وهابی و تکفیری از هیچ اقدامی برای تحریک و دامن زدن بر مناقشات چشم پوشی نخواهند کرد و درنتیجه بحران های موجود ، تضعیف ساختار سنتی و بافت قدیمی منطقه را درپی خواهد داشت . در همین راستا ، جماعت وهابی و تکفیری قدرت می یابند و در نهایت ، تکفیری ها در همان منطقه یا کشور هدف ، اردوگاه های تکمیل آموزش های تنظامی و تروریستی خود را تاسیس می کنند. در این مرحله ، قدرت برتر و واقعی منطقه به "امیر" یا "امام جماعت" اصلی جماعت پیروان وهابیت و تکفیری ها انتقال می یابد . سپس آن ها تلاش می کنند از منظر ساختار سنتی منطقه و حتی سطح کشور به اقدامات و رسالت خود مشروعیت ببخشند . در صورت انحلال و یا حتی تضعیف روحیه نیروهای دولتی تخریب آن ها در کنار ساختار سنتی منطقه ، خیلی راحت تر صورت می پذیرد و با تکیه بر نیروهای جدایی طلب ، با قدرت بیشتری نسبت به تخریب ساختار قدرت اقدام می نمایند . دراین مرحله ، اگر حامیان گروه های تکفیری و وهابی - که از حمایت های سیاسی و مالی دولت های عربی و قدرت های جهانی سود می برند - به صورت سریع و ضربتی بر نیروهای دولتی غلبه نکنند ، در نتیجه یک جنگ چریکی طولانی مدت و البته با همان نتیجه قبلی به راه خواهد افتاد . مشابه این روند در سوریه و عراق تجربه شده است و به نظر می رسد این روند در بخشی از روسیه و جمهوری آذربایجان و حتی جمهوری های آسیای مرکزی درحال اجرا است . در نهایت نیز بسیج تمامی نیروهای این فرقه به منظور توسعه وهابیت در مناطق اطراف در دستور کار قرار می گیرد. ممکن است طرح های فرقه ضاله وهابیت همیشه موفقیت آمیز نباشد . به عنوان نمونه می توان به مورد چچن اشاره کرد که ، وهابیون و تکفیری ها در عمل در فاز پنجم متوقف شده اند و به منظور پیروزی مجبور هستند که ، روند عملیاتی این مرحله را بار دیگر بازبینی و تکرار کنند. یک نکته قابل تامل در ارتباط با فعالیت وهابی ها ، تلاش نیروهای تحت امر این فرقه برای حفظ رژیم های پادشاهی و مرتجع عرب حاشیه خلیج فارس است . در حقیقت ، این نیروها در ظاهر امر در جهت حمایت از به اصطلاح اسلام موردنظر ، حتی جان خود را نیز از دست می دهند . اما در عمل مشخص می شود که ، این دسته از نیروهای انفجاری وهابی ، صرفا" در خدمت منافع رژیم های پادشاهی عربی بویژه رژیم مرتجع سعودی قرار می گیرند . این درحالی است که ، کشورهای قدرتمندی نظیر آمریکا با سوءاستفاده از تفکر منفی گروه های تکفیری- تروریستی ، تلاش می کنند اسلام را همین گونه معرفی کنند . گروه های تکفیری - تروریستی نظیر وهابیت و بازوی نظامی اش داعش ، برای کشورهای هدف نظیر روسیه و جمهوری آذربایجان ، چند سناریو تدارک دیده اند . سناریوی اول شامل ایجاد اسلام هراسی در میان شهروندان روسیه و تخریب جامعه مسلمانان این کشور است . شمار مسلمانان فدراسیون روسیه بالغ بر بیست میلیون نفر است که بیشتر آنها شامل تاتار- باشقیرها و ساکنان قفقاز شمالی هستند . البته در دیگر مناطق و استان های فدراسیون روسیه نیز جمعیت مسلمانان به صورت متمرکز حضور دارد و در مناطقی نظیر حاشیه ولگا ، اورال جنوبی و سیبری سکونت دارند . در برخی شهرها - که مسکو و سن پترزبورگ از مهمترین آن ها به شمار می آید نیز می توان به صورت غیرمتمرکز شاهد حضور مسلمانان بود . بیشتر مردم روسیه مسیحی ارتدوکس هستند و نسبت آنها به کل جمعیت روسیه 80 درصد است که در سال 2012 میلادی این نسبت 6 درصد کاهش یافته است . رشد شمار مسلمانان روسیه اینک نه برای دولت ، بلکه برای آمریکا تبدیل به یک دغدغه شده است و در این رابطه پژوهش های بسیاری انجام داده اند . آمریکا این دغدغه خود را تحت عنوان " نگرانی از به هم خوردن تعادل منطقه ای" اعلام کرده است و به روسیه اخطار داده است که رشد بیش از اندازه جمعیت مسلمانان ، در آینده تعادل و امنیت منطقه ای را بر هم خواهد زد . با وجود این هشدار ، دولت روسیه حضور مسلمانان را به هیچ وجه تهدید به حساب نمی آورد ، چرا که حضور این اقوام در این کشور پیشینه تاریخی دارد و آن ها با مسلمانان قرن هاست که زندگی کرده اند . آن چه که برای دولت روسیه تهدید و خطر به حساب می آید ، وجود سازمان های افراطی و فرقه های رادیکال مسلمان بویژه وهابیت و داعش است . وهابیون سعودی و حامیان غربی آن ها تلاش می کنند تا تمایل به اسلام در روسیه به حداقل میزان خود کاهش یابد . آن ها همچنین تلاش می کنند تا با انجام عملیات های تروریستی و ایجاد رعب و وحشت موجی از اسلام هراسی در میان مردم روسیه ایجاد نمایند. سناریوی دوم شامل ایجاد بی اعتمادی در مردم نسبت به دولت با ناامن کردن کشور که ، به تدریج باعث تضعیف حاکمیت می شود . حامیان غربی وهابیت و در راس آن ها آمریکا ، روسیه را تهدیدی برای منافع اقتصادی و ژئوپلتیک خود تلقی می کنند . حضور روسیه به عنوان کشوری سکولار و پیشرفته از نظر اجتماعی مانعی بر سر دستیابی به اهداف آن ها است . از زمان پایان یافتن جنگ سرد ، آمریکا تلاش بسیاری کرده است تا از هر ابزاری برای تضعیف روسیه استفاده کند . زمانی که اتحاد جماهیر شوروی فرو پاشید ، غربی ها جلسات مستمری را در شهرک های عرب نشین لندن تشکیل و تصمیم گرفتند تا گروه های کارشناسی انگلیسی برای کنترل فرآیند در مناطق تحت نفوذ شوروی تشکیل گردد . بلافاصله مشخص شد که در بلندمدت از پتانسیل های ناتو در این منطقه نمی توان استفاده کرد و این نتیجه حاصل شد که از خود سازمان های پساشوروی در خاک روسیه استفاده شود . شایع ترین قدرت غیرکمونیست بعد از فروپاشی اتحاد شوروی با به رسمیت شناختن اسلام به دست آمد . بنابراین کنترل و نظارت بر مناطق اسلامی روسیه به امری اجتناب ناپذیر تبدیل شد. از نگاه دولت های غربی ، باید سیاستی اتخاذ می شد تا مراکز اسلامی و امامان جماعت در مناطق مسلمان نشین روسیه ، به ظاهر مستقل باشند ، اما در عمل در اختیار غرب و اهداف آنان قرار گیرند . شکل گرفتن جماعت وهابی - که در راس آن ها امامان جماعت که به اصطلاح به آنها " امیر " گفته می شود - نتیجه این سیاست غربی ها در روسیه بوده است . ترور مفتی تاتارستان و معاون سابق وی در تابستان سال 2012 میلادی افزون بر این که واکنش های عمومی گسترده ای را در روسیه برانگیخت ، عامل نگرانی کارشناسان و مقام های دولت مسکو به تشدید فعالیت های وهابیت و موج جدیدی از ناامنی منجر شد . گروه های وهابی تلاش می کنند تا دولت مرکزی مسکو را در این جریان ها مقصر نشان دهند . به همین دلیل ، نگرانی اصلی اکنون این است که هرگونه اقدام قاطع از طرف دولت برای مقابله با تهدید امنیتی در مناطق مسلمان نشین سبب واکنش تند در میان گروهی از مسلمانان گردد .سناریوی سوم شامل شیعه ستیزی و مساله رقابت با نفوذ رو به گسترش جمهوری اسلامی در منطقه اورال - ولگا در دوره پس از فروپاشی شوروی است . تعداد جمعیت شیعیان روسیه کم و متعلق به تات ها در جمهوری داغستان ، اهالی روستای لزگین و جوامع آذربایجانی ها در داغستان و دیگر شهرهای روسیه از جمله مسکو و سن پترزبورگ است . به عبارت دقیق تر ، باید گفت : بیشتر جمعیت شیعیان در روسیه متعلق به آذری زبان ها است . سابقه حضور آن ها در جمهوری داغستان به سال 1996 میلادی زمانی که "عیسی عسکراف" یکی ازچهره های مذهبی شهر ماصاللی در جمهوری آذربایجان به روسیه عزیمت می کند ، باز می گردد . " فریز عسکراف " پسر " عیسی عسکراف" - که 11 سال در شهر قم به کسب علوم دینی پرداخته بود - به عنوان رهبر شیعیان داغستان برگزیده می شود . این سمت بعدها به دو روحانی تحصیل کرده در قم به نام " عسکر آقایف " و " نوری محمدزاده " سپرده می شود. در میان مردم روسیه زمانی که که سخن از آذری زبان های شیعه به میان می آید ، همزمان اذهان عمومی به سمت وهابیت به عنوان دشمن آنها نیز کشیده می شود . در میان جمعیت آذربایجانی های منطقه داغستان ، شاهد هیچ یک از پیروان حزب " التحریر و سلفیون " نیستیم . چرا که رهبران شیعه به شدت از رشد این افکار در میان مردم جلوگیری به عمل منی آورند . اگر چه وهابی ها برای نفوذ در میان شیعیان جمهوری آذربایجان ، تلاش هایی را به عمل آورده اند ، اما با تلاش رهبر شیعیان روسیه و آموزش مفاهیم صحیح اسلام هنوز راه نفوذی در میان شیعیان فدراسیون روسیه نیافته اند . اما علیرغم تمامی این تلاش ها ، این نگرانی برای رهبران شیعیان تاتارستان وجود دارد که ، وهابیون بر جامعه آذری زبان های شمال ارس تاثیر بگذارند. فریز عسکراف در سال 2011 میلادی کتابی با عنوان " شکاف فرقه " به رشته تحریر درآورد که ، این کتاب به طور خاص به وهابیت پرداخته بود . به گفته نویسنده ، وی بعد از چاپ این کتاب به دفعات از سوی وهابی ها تهدید شده است . رهبر شیعیان روسیه از مقام های مسکو به منظور جلوگیری از نفوذ وهابیت و تکفیری ها در میان آذری زبان ها کمک خواسته است . عسکراف بر این باور است که ، شیعیان تنها دژ مقاومت در برابر وهابیت و تکفیری ها هستند که ، نباید این عامل موثر را از دست داد.پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ، عربستان سعودی برای رواج تفکر وهابی‌گری در فضای پسا شوروی تلاش های بسیاری به عمل آورده است . سعودی ها به عنوان داعیه دار خلافت اسلامی ، همواره کوشیده اند از نقش جمهوری اسلامی ایران به عنوان محور وحدت امت اسلامی جلوگیری کنند . در این راستا ، رقابت با نفوذ ایران در مناطق مسلمان نشین فدراسیون روسیه یکی از رویکردهای سعودی ها به شمار می آید . اما این سوال مطرح می گردد که ، آیا تبلیغ و گسترش حضور وهابیت و تکفیری ها در جمهوری های مسلمان نشین روسیه صرفاً به منظور جلوگیری ازنفوذ ایران دراین منطقه است؟ سناریوی چهارم به تشکیل امارت اسلامی شبیه داعش در قفقاز اختصاص دارد . در حال حاضر حدود صدها نفر از عناصر تندروی مذهبی چچنی در ترکیب تروریست های تکفیری داعش در سوریه وعراق حضور دارند و اکثراً از فرماندهان میدانی داعش محسوب می شوند و توان بالایی برای کشاندن داعش به قفقاز شمالی دارند . آن ها بارها اعلام کرده اند که ، درصدد استقرار امارت اسلامی در قفقاز هستند و به همین منظور ، به تشکیل گردان های ضربت گرگ های خاکستری مبادرت کرده اند . آن ها تصمیم دارند امارت اسلامی را در قفقاز شمالی اجرا نمایند و سپس با کمک اقلیت اهل سنت جمهوری آذربایجان که در همسایگی قفقاز شمالی حضور دارند ، دامنه امارت را به جمهوری آذربایجان گسترش دهند . این در شرایطی است که اهل تسنن جمهوری آذربایجان بارها از داعش ابراز انزجار کرده اند .پژوهشگر: بیژن محمدعلیپور