IRIB World Service

در قسمت سوم مجموعه برنامه، فرصت ها و زمینه های همکاری ایران و هند (1) همکاری های رسانه ای، علمی، فرهنگی و بهداشتی ایران و هند، بررسی خواهد شد.

 روابط رسانه ای ایران و هندوستان به موازات توسعه روابط سیاسی و اقتصادی از رشد مطلوبی برخوردار نبوده است. این موضوع باعث شده است تا برخی رسانه های مغرض در هند و منطقه ، ضد جمهوری اسلامی ایران و علیه مناسبات دوستانه دو کشورسخن پراکنی کنند. این در حالی است که با توجه به تجانس فرهنگی میان ایران و هندوستان، رسانه های دو کشور از جمله رادیو هندی برون مرزی ایران و رادیو فارسی هندوستان، زمینه های مناسبی برای همکاری های متقابل دارند. بویژه اینکه هندوستان خانه دوم زبان فارسی است و شاعران و ادیبان فارسی گوی بسیاری از هند سر برآورده اند.

روزنامه نگاری فارسی در هند نیز سابقه دیرپایی دارد و یکی از ورودی های روزنامه نگاری فارسی به ایران، سرزمین هند بخصوص بمبئی بوده است. از اینرو برخی هندوستان را تحریریه مطبوعات فارسی در عهد قاجار در ایران می دانند. روابط رسانه‌ای جمهوری اسلامی ‌ایران و هندوستان به رغم اشتراکات فرهنگی، تمدنی و زبانی در سطح مطلوب نیست. این در شرایطی است که زمینه های مناسبی برای همکاری رسانه ای دو کشور چه به صورت دوجانبه و چه در قالب سازمان های منطقه ای و بین المللی رسانه ای وجود دارد. همچنین ظرفیت های فراوانی برای همکاری های  خبرگزاری‌ های ایران و هندوستان وجود دارد و این موضوع در دیدار «گدام دارمندرا gaddam dharmendra» سفیر هند در تهران از خبر گزاری ایرنا در سال 2019 نیز مورد تاکید قرار گرفت . 

دارمندرا، با اشاره به روابط دیرین و تاریخی ایران و هند تصریح کرد، آقایان حسن  روحانی، رئیس جمهوری اسلامی‌ ایران  و نارندرا مودی، نخست‌ وزیر هند در سال‌ های اخیر چهار بار در تهران، دهلی و نیویورک با یکدیگر دیدار کرده‌ اند که بسیار سازنده بوده و دو طرف همواره بر ضرورت گسترش همکاری برای گذار از شرایط سخت فعلی تاکید دارند. سفیر هند در تهران با تاکید براهمیت توسعه روابط کشورش با ایران در بخش‌های مختلف به ویژه آموزشی، رسانه ای ،  ورزشی و گردشگری گفت: «سالانه حدود ۱۰۰ هزار هندی به ایران سفر می‌ کنند و بسیاری از آنان از طریق ایران به نجف و کربلا می‌ روند و همچنین حدود ۱۰ هزار دانشجو و طلبه هندی در ایران مشغول به تحصیل هستند».

از جمله مهم ترین زمینه‌ها و بسترهای توسعه همکاری‌ های ایران و هندوستان بخش‌های گردشگری، علمی‌، ادبی و بهداشتی است. برگزاری نمایشگاه‌ های بین‌المللی از جمله بیست‌‌ و هشتمین دوره نمایشگاه کتاب دهلی‌ نو با حضور جمهوری اسلامی ‌ایران، فرصت مناسبی را برای دهلی‌ نو و تهران در جهت توسعه همکاری‌ های فرهنگی، گردشگری و علمی‌ و ادبی فراهم کرد. سینها پاتل sinhal.patel وزیر فرهنگ و گردشگری هند در سال 2019 در حاشیه این نمایشگاه ابراز امیدواری کرد روابط فرهنگی و رسانه ای بین دو کشور به خاطر وجود شباهت‌های زبانی عمیق‌ تر شود. کشور هند همواره به ایران به‌عنوان یک شریک خوب و یک همسایه دوست نگاه می‌ کند که باعث می‌شود روابط دهلی‌ نو و تهران گسترده‌ تر و عمیق‌ تر شود. به‌ خصوص آنکه فرصت‌ های زیادی در خصوص گردشگری  وجود دارد که باید به آن توجه شود.

محسن جوادی معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌وقت ایران نیز در دیدار با وزیر فرهنگ و توریسم وقت هند در حاشیه نمایشگاه کتاب دهلی‌ نو در سال 1398 (2019م) تاکید کرد: «تلاش می‌ کنیم به روابط فرهنگی بین دو کشور عمق و وسعت بدهیم. روابط بین ایران و هند مبتنی بر محبت و دوستی است و این از گذشته وجود داشته است. زمانی شاعران و نویسندگان بسیاری بین ایران و هندوستان رفت و آمد داشتند که خود حکایت از این موضوع دارد». به گفته جوادی یکی از راه‌ های گسترش روابط بین دو کشور توریسم فرهنگی است. باید سایت‌های فرهنگی دو کشور را شناسایی کنیم تا گردشگری فرهنگی بین ایران و هند رواج یابد. امیدواریم بتوانیم از طریق همکاری در حوزه‌های هنر، سینما، تئاتر که ظرفیت‌های خوبی در هر دو کشور وجود دارد کمک قابل توجهی به اقتصاد فرهنگ کنیم».

بدون تردید تبادل دانشجو، استاد و نویسندگان میان ایران و هند می‌ تواند به گسترش روابط فرهنگی بین دو کشور بسیار کمک نماید. ‌ایران بارها اعلام کرده است با هدف آشنا کردن نسل جدید و جوانان  آماده است نوشته‌ های نسل نو و جدید هند را در ایران منتشر کند و متقابلا آثار برجسته ایرانی را برای ترجمه به زبان هندی معرفی نماید. همچنین تورﯾﺴﻢ درﻣﺎﻧﯽ یا گردشگری سلامت ﯾﮑﯽ از ﺣﻮزه‌ ﻫﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ‌ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻘﺸﯽ ﺑﺴﺰایی در ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺮدﺷﮕﺮی میان کشورهای مختلف از جمله ایران و هندوستان اﯾﻔﺎ کند. از جمله دیگر زمینه‌ های همکاری، همکاری در بخش گردشگری مذهبی ‌است. جمعیت هند حدود یک میلیارد و 300 میلیون نفر است که بیش از 200 میلیون نفر آن مسلمان هستند. خراسان رضوی و مشهد به همراه استان قم و سایر شهرهایی که دارای اماکن مذهبی هستند مانند شیراز برای جذب زائر و گردشگر از هند بیش از پیش می‌ توانند فعال شوند. 

برگزاری نمایشگاه «میراث فرهنگی هند در ایران» متشکل از آثار هنری گنجینه موزه رضا عباسی، نمایشگاه عکس یادمان‌های فرهنگی هند در حاشیه سواحل خلیج فارس، مجموعه عکس داریوش اکبرزاده و نمایشگاه نقاشی هند از نگاه کودک و نوجوان در ایران در آبان 1398(اکتبر 2019م) به مناسبت هفتادمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک جمهوری اسلامی ‌ایران و جمهوری هند نشان داد که دو کشور در حال برداشتن گام‌ های موثری برای توسعه همکاری‌ های فرهنگی هستند.

به دلیل وجود زمینه‌های مشترک سنتی و فرهنگی، فیلم‌ های ایرانی در بین دوست‌داران سینما در هند بسیار محبوب هستند و سینمای هنری ایران در هندوستان بسیار مورد توجه است. پس از انقلاب اسلامی‌ ایران فیلم و سریال‌هایی به صورت مشترک میان هند و ایران ساخته شده است. حضور گسترده فیلم‌های ایرانی در جشنواره‌های سینمایی هندوستان قابل توجه است و اکران برخی فیلم‌های ایرانی با استقبال خوب تماشاگران هندی روبرو شده است و این موضوع، بیانگر محبوبیت سینمای ایران در هند می‌باشد.

استفاده از ظرفیت های فرهنگی، رسانه ای ، ادبی و علمی برای توسعه مناسبات ایران و هند نه تنها باعث تقویت اشتراکات و نزدیک شدن دیدگاه های مردم هند و ایران می شود بلکه تبلیغات منفی کشورهای مخالف توسعه مناسبات تهران - دهلی نو را خنثی می سازد . از اینرو اهمیت دارد در کنار تلاش ها برای توسعه مناسبات اقتصادی وسیاسی ، مناسبات فرهنگی دو کشور نیز بیش از پیش گسترش يابد.