IRIB World Service

در قسمت هفتم مجموعه برنامه ی، قدرت بازدارندگی توان موشکی، پهپادی و ماهواره ای ایران، تحریم‌های تسلیحاتی یکجانبه آمریکا علیه ایران، بررسی خواهد شد.

برنامه موشکی، یکی از ارکان اصلی راهبرد بازدارندگی متعارف جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می‌دهد و از جایگاه ویژه‌ای در دکترین دفاعی و توان پاسخگویی ایران به تجاوز و تهدید دشمنان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برخوردار است. فعالیت های موشکی ایران، کاملا مشروع، متعارف و قانونی است و در زمره حقوق ذاتی ملت ایران قلمداد می‌شود. همچنین این فعالیت ها، منطبق با حقوق بین‌الملل و هنجارهای بین‌المللی است، علیرغم این چندین سال است که تلاش‌های گسترده و سازمان یافته‌ دشمنان ایران  و در راس آنها امریکا ، برای محدودسازی پیشرفت‌های موشکی و تضعیف توان و اقتدار موشکی کشور در جریان است. از جمله سیاست های دشمنان ایران، استفاده از ابزارهای مختلف از جمله تحریم، جاسوسی، نفوذ و خرابکاری و ... است.

بخشی از توان و توجه دشمنان بر مهار برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران با استفاده از ابزارهای مختلف تمرکز یافته است. یکی از این ابزارها تحریم است. قطعنامه 2231 شورای امنیت و مواد مرتبط در آن، با مساله پیشرفت های موشکی و تسلیحاتی ایران ارتباط دارد. محدودیت‌های موشکی و تسلیحاتی در قطعنامه 2231 شکل متفاوتی از قطعنامه‌های قبلی داشت. قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد در 20 جولای 2015 با هدف تایید مفاد برجام، خاتمه دادن به قطعنامه‌های تحریمی پیشین و ایجاد برخی محدودیت‌های خاص از جمله در صنایع نظامی به‌خصوص موشکی صادر شد. این قطعنامه، که توسط اتحادیه اروپا، آمریکا، فرانسه، انگلستان، آلمان، روسیه و چین تهیه شده بود، شامل 7 بند است. محدودیت‌های در نظرگرفته شده برای ایران در این قطعنامه در خصوص خرید و فروش تسلیحات، در 18 اکتبر سال 2020 به پایان رسید. تلاش های گسترده امریکا برای تمدید این محدودیت های تسلیحاتی  ، به نتیجه نرسید.

با توجه به پیشرفت های ایران در عرصه دفاعی، امریکا نگران هست که فروش سلاح از ایران به کشورهای متقاضی، تهران را به یکی از کشورهای مطرح در عرصه صادرات سلاح های متعارف تبدیل کند. 

مجید تخت روانچی نماینده ی دائم ایران در سازمان ملل با اشاره به اتمام محدودیت های تسلیحاتی ایران گفته است: از 18 اکتبر 2020 تجارت اسلحه ایران نیازی به موافقت قبلی شورای امنیت ندارد. وی گفت: 5 سال بعد از روز تصویب برجام و مطابق قطعنامه ی 2231 محدودیت های غیرقانونی تسلیحاتی علیه ایران اکنون خاتمه یافته است و تجارت اسلحه ایران نیازی به موافقت قبلی شورای امنیت ندارد امریکا سعی کرد مانع این امر شود ولی شکست خورد، چراکه شورای امنیت سازمان ملل تلاش های امریکا را مردود دانست.

بنظر می رسد با توجه به تحرکات یکجانبه امریکا برای تحریم های تسلیحاتی ایران، این کشور همچنان با محدودیت‌های جدی در فعالیت های مشروع موشکی مواجه خواهد بود. از این رو نیز تکیه بر توان بومی موشکی در محوریت سیاستهای دفاعی تهران قرار دارد.

از زمان صدور قطعنامه 1696 در سال 2006 تا قطعنامه 2231 در 2015، موضوع فعالیت‌های مشروع موشکی ایران ، با رویکری سیاسی و غیر حقوقی، به برنامه هسته ای پیوند خورده است. بدین ترتیب، برنامه موشکی ایران به بهانه های واهی،  هدف محدودیت و تحریم قرار گرفته است. امریکا و رژیم صهیونیستی که دارای زرادخانه های موشکی و هسته ای هستند و به هیچ یک از قواعد الزام اور بین المللی نیز پایبند نیستند، تلاش می کنند که فعالیت های موشکی مشروع ایران را به فعالیت های هسته ای پیوند بزنند و با ایجاد ایران هراسی، مانع تقویت قدرت دفاعی و بازدارندگی ایران شوند. این در شرایطی است که اولا برنامه های هسته ای ایران به اذعان اژانس بین اللملی انرژی اتمی کاملا صلح آمیز است و ثانیا فعالیت های موشکی ایران متعارف ، مشروع و منطبق بر حقوق بین الملل است.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور سابق آمریکا در سال 2020 با صدور یک فرمان اجرایی، کوشید امکان تحریم هر شخص یا شرکتی که اقدام به تجارت سلاح با ایران کند را فراهم سازد. بر اساس فرمان اجرایی ترامپ هر شخص یا شرکتی که از تحریم‌های تسلیحاتی آمریکا علیه ایران عدول کند، با نظر رئیس‌جمهور آمریکا هدف تحریم‌های ثانویه قرار خواهد گرفت و از دسترسی به بازار آمریکا محروم خواهد شد. اگرچه براساس قطعنامه ی 2231 محدودیت‌­های ایران برای تجارت تسلیحات از 18 اکتبر 2020  لغو شد و لغو محدودیت‌های فعالیت های موشکی نیز برای سال ۲۰۲۳ پیش‌بینی شده است، اما امریکا با تحریم های یکجانبه تلاش می کند مانع همکاری های نظامی مشروع دیگر کشورها با ایران شود.

علیرغم سیاست ایران هراسی امریکا، قدرت دفاعی جمهوری اسلامی ایران، به دلیل ماهیت نظام اسلامی و همچنین سیاست های صلح محور تهران در مورد مسائل منطقه و جهان اسلام، ماهیتی صلح آمیز و غیرتهاجمی دارد. اولویت های راهبردی دفاعی ایران شاملِ صیانت از تمامیت ارضی، تامین امنیت در منطقه از جمله در خلیج فارس، بازدارندگی از طریق دفاع همه‌جانبه و مبتنی بر خودکفایی، عدم تجاوز و عدم استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی است. اولویت‌های مذکور، یکدیگر را تقویت می‌کنند و تفکیک‌ناپذیر هستند.ایران همچنین بر خلع سلاح جهانی و عاری شدن غرب آُسیا از سلاح های اتمی تاکید دارد. 

هدف نهایی اولویت های راهبردی دفاعی ایران، محافظت از نظام سیاسی، تمامیت ارضی، منابع و منافع ملی و شهروندان ایران است که این امر از طریق بازدارندگی و در صورت لزوم مداخله، میسر خواهد شد. بومی بودن قدرت دفاعی، پرورش نیروی انسانی جوان و متخصص ، دفاع مردم‌محور، عدم استفاده از قدرت نظامی برای تجاوز، مهندسی معکوس نظامی، وابستگی حداقلی به واردات سلاح از جمله مسائلی هستند که ماهیت قدرت دفاعی ایران را تشکیل می‌دهند. جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر تجربیات دفاع مقدس و نوع تهدیدات پیرامونی و منطقه‌ای، استراتژی «بازدارندگی دفاعی همه‌جانبه» را برگزیده است. برخورداری ایران از سامانه‌ها و فناوری‌های پیشرفته نظامی یکی از ارکان اصلی بازدارندگی این کشور به شمار می‌رود. عنادورزی امریکا با تهران و تلاش های این کشور برای تحریم تسلیحاتی علیرغم پایان تحریم های تسلیحاتی ایران براساس قطعنامه 2231 در 18 اکتبر 2020 نشان می دهد که ایران باید همچنان با قدرت، سیر بومی سازی توان دفاعی خود را پیگیری کند.

توان موشکی ایران، همواره یکی از مواردی بوده است که آمریکا و متحدان منطقه‌ای اش، درباره آن به سیاهه نمایی پرداختند. تفسیر آمریکا از برنامه موشکی ایران همواره تحریف‌آمیز بوده تا بدین وسیله، زمینه تهدید توصیف کردن برنامه موشکی و خلع سلاح دفاعی کشور فراهم شود تا پس از آن احتمال تغییرنظام سیاسی و اشغال ایران به راحتی مانند عراق فراهم آید. دروغ پردازی های امریکا در توصیف موشک‌های ایرانی به‌عنوان ابزار حمل کلاهک های اتمی و سایر سلاح‌های کشتار جمعی، در این راستا قرار دارد. ضمن اینکه امریکا از این طریق تلاش دارد که مسابقه تسلیحاتی در منطقه به راه بیندازد و منابع کشورهای عربی مرتجع را تصاحب کند و اذهان مردم منطقه را از خطرات زرادخانه اتمی رژیم صهیونیستی منحرف سازد. 

با توجه به راهبرد امریکا برای براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران در منطقه و رویکرد واشنگتن برای توسعه تروریسم تکفیری ، توان موشکی ایران به عنوان یک عامل بازدارنده می باشد و این موضوع توسط اندیشکده های امریکایی نیز اذعان شده است: به نوشته ی اندیشکده بروکینگز، «در جنگ احتمالی در آینده، ایران می‌تواند از موشک‌های بالستیک متعارف دقیق خود برای تخریب پایگاه‌های مورداستفاده هواپیماهای جنگنده آمریکا بهره برده و بندرهای تدارکاتی نیروهای آمریکا و محل استقرار آن‌ها را نابود سازد. آمریکا می‌تواند هواپیماهای جنگنده مستقر در این پایگاه‌ها را به ناوهای هواپیمابر نیروی دریایی منتقل کند؛ اما این کشتی‌های غول‌پیکر خودشان آسیب‌پذیر بوده و ناو هواپیمابر زیادی هم در منطقه وجود ندارد».

در واقع، ایران با توانایی های موشکی وپهپادی خود، هزینه جنگ را برای امریکا افزایش داده است . حملات موشکی دقیق و سهمگین ایران به پایگاه امریکایی عین الاسد امریکا در سال 2019 که واکنش به تروریسم دولتی امریکا و ترور سپهبد قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس ایران توسط امریکا در عراق صورت گرفت ، نشان داد که توان موشکی ایران قابلیت پاسخگویی به هرگونه اقدام خصمانه امریکا را دارد. امریکا تلاش دارد با دروغ پردازی و ایران هراسی، توان قدرتمند موشکی ایران را محدود کند، حال آنکه توان موشکی ایران بومی  و مستقل بوده و امریکا توان مقابله با آن را ندارد.