انتشار پژوهش "بررسی علل تشدید روند اسلام ستیزی در تاجیکستان"
پژوهش " بررسی علل تشدید روند اسلام ستیزی در تاجیکستان " در اسفند ماه سال جاری توسط واحد پژوهشهای کاربردی برون مرزی منتشر شد.
در بخشی از این پژوهش آمده است :
اقدام دولت دوشنبه در ممنوعیت فعالیت و تروریستی عنوان کردن حزب قانونی "نهضت اسلامی تاجیکستان" در سپتامبر سال 2015 م ، از دیدگاه برخی از محققان آسیای مرکزی ، اقدامات اسلام ستیزانه در این کشور را وارد فاز جدیدی ساخت. در تاجیکستان بویژه درسالهای اخیر مقابله با گرایش مردم در احیای عمل به احکام دین اسلام، به سیاست جدی تبدیل شده است . دولت دوشنبه با هر نمادی که نشان دهنده اسلامی بودن این کشور تلقی شود ، از جمله حجاب در مراکز آموزشی دخترانه ، اقامه نماز در اماکن دولتی ، حضور جوانان زیر 18 سال در مساجد ، تشکیل سازمان ها و احزاب با مرامنامه اسلامی، تدریس تعالیم اسلامی در مدارس و ... مقابله می کند. البته در قانون اساسی تاجیکستان ، نظام این کشور دمکراتیک، حقوق بنیاد و دنیوی توصیف شده اما در این سند حقوقی ملی، حقوق مردم مسلمان تاجیکستان در برخورداری از آزادی مذهب و عمل به آن نیز تصریح شده است که از دید برخی از کارشناسان با محدودیت های گسترده ای که بر فعالیت های مذهبی در این کشور اعمال می شود، سازگاری ندارد .
مردم تاجیکستان همانند سایر ممالکی که روزگاری در حوزه تمدنی ایرانی – اسلامی قرار داشتند، نقش مهمی در شکل گیری و تقویت علوم اسلامی ایفاء کرده اند. تاجیکستان زمانی پایتخت سلسله ایرانی سامانیان بود و در آن دوران به مهد علوم اسلامی تبدیل شده بود. علیرغم هفتاد ساله سیطره کمونیسم و تبلیغات آتئیستی ، تداوم گرایش های اسلامی در مردم تاجیکستان سبب شد که با فروپاشی شوروی، نهضت اسلامی در این جمهوری در 26 اکتبر 1991 تاسیس و به نیروی قدرتمند مردمی تبدیل شود . اما در اوایل استقلال ، رویارویی دولت تازه استقلال یافته تاجیکستان با این نهضت که مهمترین هسته مخالفان را تشکیل می داد ، منجر به جنگ داخلی شد، اما تلاش ها برای سرکوب نهضت اسلامی تاجیکستان از طریق نظامی نتیجه ای نداشت و در نهایت با میانجیگری جمهوری اسلامی ایران، روسیه و سازمان ملل متحد ، توافقنامه مهم صلح در سال 1997 امضاء شد، مهمترین بخش این توافقنامه احترام به خواسته های اسلامگرایان و ائتلاف مخالفان و واگذاری سهم سی درصدی از قدرت به آنها بود. اما رهبران نهضت اسلامی معتقدند که پس از گذشت چند سال از امضای توافقنامه، دولت تاجیکستان به اهداف قرارداد صلح پایبند نماند و تلاش کرد تا اهدافی را که از طرق نظامی نتوانسته بود به دست آورد ، از طرق سیاسی و امنیتی تحقق بخشد، سیاست هایی که امروزه از آن به عنوان تشدید روند اسلام ستیزی در تاجیکستان یاد می شود .
از نظر محققان حوزه آسیای مرکزی ، دولت دوشنبه در رویکرد خود ، میان نهضت اسلامی که گرایش های اسلامی و سیاسی میانه رو دارد با جریان های افراطی و تروریستی که تحت پوشش نام اسلام فعالیت می کنند ، تفاوتی قائل نیست . اقدامات سرکوب گرایانه نظیر ممنوع کردن فعالیت حزب قانونی نهضت اسلامی که پس از توافقنامه صلح بی سابقه بوده است ، زمینه مناسبی را برای افراط گرایی مذهبی و گرایش جوانان سرخورده به داعش بوجود آورده است. از دید محققان این اقدامات ضمن بخطر انداختن وحدت ملی و توافقنامه صلح 1997، نشانه ای از "تشدید" روند اسلام ستیزی در تاجیکستان بشمار می آید که دلایل متعدد داخلی و خارجی دارد.
این دلایل طیف گسترده ای از متغیرهای داخلی و خارجی نظیر نگرانی از افزایش محبوبیت نهضت اسلامی ، سوء استفاده از فضای بین المللی ایجاد شده برای مبارزه با تروریسم تکفیری داعش جهت حذف رقیب ، تحریکات عربستان سعودی ، امریکا و برخی دیگر از کشورها و ... را در بر می گیرد .
در پژوهش "بررسی علل تشدید روند اسلام ستیزی در تاجیکستان" در شش فصل به بررسی علل داخلی ، عوامل خارجی و مصادیق تشدید روند اسلام ستیزی در تاجیکستان و تبعات آن با استفاده از منابع متعدد پرداخته شده و دیدگاه های هر دو طرف (نهضت اسلامی و دولت تاجیکستان ) مورد توجه قرار گرفته است.