انتشار پژوهش"ساختار مطلوب برنامه تلویزیونی کودک"
پژوهش "ساختار مطلوب برنامه تلویزیونی کودک؛ با تأکید بر برنامههای کودک شبکه الکوثر و بررسی نمونهای شبکههای الجزیره و براعم" در اسفند ماه سال جاری توسط واحد پژوهشهای کاربردی برون مرزی منتشر شد.
در بخشی از این پژوهش میخوانیم:
برنامهی تلویزیونی کودک به عنوان برنامهای آموزشی- سرگرمی، نقش بسیار مهمی در جامعه پذیری، افزایش درک دینی، رشد عاطفی و زیبایی دوستی کودکان دارد. در صورتی که ساختار این برنامهها واجد عناصر، قالبها و آیتمهای جذاب باشد، میتواند مکمل نقش تربیتی والدین برای فرزندان آنها باشد.
ارائه قالبها، آیتمها، تکنیکها و محتواهای مناسب با بسترهای فرهنگی جوامع عربی در فرمهای نوین، جذاب و تعاملی برنامه کودک، هدف اصلی پژوهش مذکور بوده است. به همین علت تصویرپردازی، موسیقی، آیتمهای روایتی و عناصر و آیتمهای حرکتی- اجرایی در یک ساختار مطلوب برنامهی تلویزیونی کودک متناسب با مخاطب شناسی جوامع عربی زبان و با تمرکز بر برنامههای کودک شبکههای الکوثر، الجزیره و براعم بررسی شده است.
ساختار مطلوب برنامههای تلویزیونی کودک دارای ویژگیهای متعددی میباشد که تعدادی از آنها عبارتند از:
- اصول وحدت و تناسب، از مهمترین قواعد ترکیب بندی تصویر در تصویرپردازی میباشد. ریتم تعویض نماها نیز در عین رعایت زمان لازم برای دریافت مفهوم مد نظر توسط کودکان، نباید خسته کننده باشد. دکور برنامه کودک ضمن داشتن تنوع چه از لحاظ اشکال گرافیکی، ترکیببندی رنگها و نورپردازی، نباید تراکم زیادی داشته باشد، چرا که بر اساس روانشناسی کودکان، آنها نمیتوانند بر فضایی که تراکم بصری زیادی در آن است، تمرکز داشته و محتوای آموزشی آن را به درستی دریافت کنند.
- فرمها، ریتمها و ملودیهای موسیقیهای برنامه کودک ضمن شاد بودن باید ساده و قابل درک باشند. از این رو فرمهایی مانند "واریاسیون"و "روندو" پیشنهاد میشود. نشانه گذاری موسیقیایی برای شخصیتهای مختلف برنامه کودک به ویژه شخصیتهای عروسکی با استفاده از یک یا چند جمله موسیقیایی باعث تسهیل انتقال مضامین برنامه به کودکان و هویت بخشی به برنامه کودک میشود. همچنین خاطره انگیزی این شخصیتها را در ذهن مخاطبان بیشتر میکند.
- آیتمهای روایتی و نمایشی برنامه تلویزیونی کودک مانند داستان و نمایش، بستری مفرح برای انتقال غیرمستقیم و جذاب مفاهیم آموزشی مد نظر، به کودکان هستند. اهمیت دارد داستانها و نمایشهای برنامه کودک تعدد موضوع و تعدد شخصیت نداشته باشند. دیالوگها متناسب با دایره واژگانی کودکان حوزه مخاطب بوده و طول آنها نباید از 8-7 کلمه تجاوز کند. کودکان به قالبهایی مانند طنز و انیمیشن علاقه زبادی نشان میدهند. بهرهگیری از قصص قرآنی و افسانههای ایرانی با رعایت اصول اقتباس برای کودکان، راهکاری برای تأمین محتوایِ غنی برای انیمیشنهای کودک است. در شخصیت پردازی برای آیتمهای روایتی و نمایشی نیز شخصیتهای تک بعدی بهتر جواب میدهند. شخصیتهای عروسکی نیز بهتر است غیر انسانی (گیاهی، فضایی، حیوانی و...) باشند تا امکان مانور دراماتیک روی آنها بیشتر باشد.
- عناصر و آیتمهای حرکتی- اجرایی مانند مجری- بازیگران، ورزش، مسابقه، بازی و کارهای عملی از بخشهای پرهیجان برنامههای کودک محسوب میشوند، علاوه بر افزایش تمرکز، دانش، کنجکاوی و مهارتهای فیزیکی کودکان، مشارکت پذیری و همکاری آنان با همسالان و والدینشان را نیز افزایش میدهند.