IRIB World Service

آنچه در سوریه در جریان است، ادامه سناریو اعمال فشارهای بین‌المللی و منطقه‌ای علیه کشوری است که در خط مقدم حمایت از فلسطین و مقاومت علیه رژیم صهیونیستی قرار دارد

آنچه در سوریه در جریان است، ادامه سناریو اعمال فشارهای بین‌المللی و منطقه‌ای علیه کشوری است که در خط مقدم حمایت از فلسطین و مقاومت علیه رژیم صهیونیستی قرار دارد؛ ازاینرو سوریه در چهار سال گذشته با بحرانی با ابعادی فرا منطقه ای مواجه شده است. مکاتبات محرمانه و سری سفارتخانه های آمریکا که از سوی «ویکی لیکس» منتشر شده ؛ حاوی بخشی از گزارش های محرمانه این سفارتخانه ها به وزارت خارجه آمریکادر ارتباط با بحران سوریه است. این اسناد به وضوح نشان می دهد ریشه های بحران کنونی سوریه برخلاف آنچه آمریکا و متحدان اروپایی و منطقه ای آن ادعا می کنند نه فقط کمترین رابطه ای با خواست مردم این کشور و یا مسائل و موضوعاتی نظیر اصلاحات و دموکراسی خواهی ندارد، بلکه این بحران یک پروژه آمریکایی-اسرائیلی است که از سال ۲۰۰۶میلادی با هدف جداسازی سوریه از محور مقاومت در دستور کار قرار گرفته و مقدمات آن فراهم شده بود ولی شکست سخت رژیم صهیونیستی در جنگ ۳۳ روزه از حزب الله لبنان در سال ۲۰۰۶ و شکست بعدی در جنگ ۲۲ روزه غزه در سال ۲۰۰۸، اجرای آن را به تأخیر انداخته بود. شواهد نشان می دهد که اجرای این پروژه بعد از خیزش های انقلابی منطقه به صورت یک جنگ نیابتی  (PROXY WAR )  با مدیریت مشترک آمریکا و رژیم اسرائیل به ترکیه، عربستان و قطر واگذار شد.مطابق یکی از اسناد ویکی لیکس، که مربوط به سپتامبر ۲۰۰۶ است ؛در نامه ای که از مبدأ تل آویو برای وزارت خارجه آمریکا ارسال شده، ضرورت جدا کردن سوریه از محور مقاومت و چگونگی جدا کردن سوریه از این مدار مورد تاکید قرار گرفته است.در سند دیگری که مربوط به ماه آگوست ۲۰۰۶ از مبدأ تل آویو است با اشاره به نظریه وزارت جنگ رژیم اشغالگرقدس تاکید شده است که «برای حفظ موقعیت و امنیت اسرائیل باید حاکمیت بشاراسد را متوقف کرد و یا او را به یک معمر قذافی دیگر تبدیل کرد. مطابق این اسناد حتی از طریق دستیار ویژه رئیس جمهور آمریکا، پیشنهاد شده تا با استفاده از اختلافات شیعه و سنی و سایر اقوام و گروهها حکومت بشار اسد را تضعیف و سوریه را از حلقه دشمنان اسرائیل جدا کرد.درسند دیگری به گفت و گوی مقامات وزارت خارجه ترکیه با ویلیام برنز، معاون وزارت خارجه آمریکا اشاره شده و در آن ضمن تاکید بر ضرورت مقابله با حکومت بشار اسد برای حفظ امنیت اسرائیل از قول وزارت خارجه ترکیه آمده است که این کشور تمامی تلاش خود را در همراهی با آمریکا برای مقابله با دولت سوریه به کار خواهد بست. سیاست خارجی سوریه در واقع از سال 1967 تاکنون همواره تحت تأثیر این مسأله شکل گرفته که تهدید اصلی علیه سوریه دشمنی به نام اسرائیل بوده است. طی دو جنگی که سوریه به همراهی مصر علیه رژیم اسرائیل شرکت کرد، سرزمین جولان به اشغال رژیم صهونیستی درآمد. اکنون این دشمنی ها در قالب حمایت از طیف های مخالف در سوریه و نیز گسیل تروریست های تکفیری به این کشور بروز کرده است. بخش اصلی این گروه ها شبه‌نظامیان مخالف موسوم به ارتش آزاد سوریه هستند و از عوامل اصلی عملیات نظامی علیه دولت سوریه محسوب می شوند که توسط افسران و سربازان جدا شده از ارتش سوریه و با پشتیبانی ترکیه و نیز برخی کشورهای غربی و عرب حاشیه خلیج فارس تشکیل شده است. در مجموع آنچه که امروز قطعی است ، این است که تروریست های تکفیری از سراسر جهان به سوریه روانه شده‌اند و این کشور صحنه نبرد شده است. در واقع ترکیب جمعیتی کشور سوریه و نوع نا آرامی ها و ترکیب مخالفین این کشور و گسیل ده ها هزار تروریست تکفیری به این کشور، بحران سوریه را از دیگر بحران های منطقه ی عربی و آفریقایی متمایز ساخته است ، پشتیبانی صریح و آشکار دول هم جوار از جمله ترکیه و غیر همسایه همانند قطر ، عربستان و آمریکا از کشتارهای سوریه این تمایز را برجسته تر می کند .لذا آنگونه که ادعا می شود مسایل سوریه هیچ پیوندی با تحولات بیداری اسلامی و یا به تعبیر غرب "بهار عربی "در منطقه ندارد .چراکه درباره سوریه هیچکدام از سه ویژگی انقلاب های بیداری اسلامی یعنی اسلامی بودن، مردمی بودن و ضد استکباری بودن که شاخصه انقلاب‌های اخیر منطقه است ،وجود ندارد، بلکه مخالفان دولت سوریه به نوعی به متحدان آمریکا و رژیم اسرائیل بدل شده اند و هیچ گونه تقابلی با قدرت های استکباری ندارند.بحران سوریه به تعبیری روشنتر ، یک پروژه آمریکایی- اسرائیلی است که با هدف جدا کردن سوریه از محور مقاومت است.برای بسیاری از سیاستمداران آمریکایی ، حفظ منافع رژیم صهیونیستی از حفظ منافع آمریکا مهم تر است. مواضع مقام های امریکا از هردو جناح موید همین دیدگاه انهاست و نشان می دهد اگر سیاستمداران آمریکایی بر سر هر موضوعی اختلاف نظر داشته باشد ،اما در خصوص حفظ رژیم اسراییل مواضعی همسو دارند.در این ارتباط باید نگاهی نیز به مناسبات منطقه ای امریکا با دیگر کشورهای همسو با واشنگتن همچون عربستان ، قطر و ترکیه داشت .در واقع همین کشورها هستندکه به نیابت از جانب امریکا میلیاردها دلار برای سرنگونی بشار اسد ، هزینه کرده اند. این بدان معناست که بحران سوریه به هرحال از خارج تأثیر می‌پذیرد و محیط پیرامونی خود را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد. برخی ناظران معتقدندکه هدف امریکا در درجه اول تغییر معادله بسود مخالفان سوریه و در گیر کردن سوریه در وضعیت پیچیده تر داخلی و فشاربین المللی است.این ناظران، البته با توجه به تغییرات تاکتیکی از جانب مقامات امریکا معتقدند واشنگتن همچنان به دنبال زمینه سازی برای سرنگونی نظام سوریه است . اما سعی دارد که این تغییر را در چار چوب تصمیم های سازمان ملل توجیه کند. این تلاشها یاد اور تحرکات جان کری وزیر خارجه امریکا پس از برگزاری اجلاس سال پیش گروه 20 در سنت پترز بورگ روسیه است که اختلافات بر سر اقدام نظامی امریکا علیه روسیه شدید تر شد وکری با سفر به چند کشور اروپایی تلاش کرد زمینه جلب حمایت این کشورها را از اقدام نظامی ضد سوریه فراهم کند اما با استقبال سردی مواجه شد. وزرای خارجه اتحادیه اروپا از پیشنهاد آمریکا و فرانسه برای اقدام نظامی علیه سوریه حمایت نکردند و در همان مقطع کاترین اشتون مسوول سیاست خارجی وقت اتحادیه اروپا گفت ؛ اتحادیه اروپا بر پیشبردن مسائل مربوط به سوریه در چارچوب مقررات سازمان ملل تاکید دارد. آلمان نیز به عنوان یکی از مهمترین کشورهای اتحادیه اروپا از همراهی با آمریکا در بیانیه 11 کشور گروه بیست در سنت پترزبورگ خودداری کرد . آنگلا مرکل صدراعظم آلمان بر ایفای نقش سازمان ملل در این زمینه تاکید کرد. با توجه به مخالفت پارلمان انگلیس با مشارکت این کشور در حمله به سوریه ، بجز فرانسه که با آمریکا همراهی می کند ، اصولا اروپایی ها تمایل به چنین اقدامی از خود بروز ندادند زیرا نگران عواقب و مشکلات پس از آن هستند . آمریکا اکنون با توجه به مخالفت های بین المللی برای حمله به سوریه با دشواری های زیادی مواجه است .عواملی همچون هزینه‌های بالای براندازی نظام و عدم اطمینان از نتیجه‌بخش بودن آن‌؛ وجود اختلاف میان مخالفین ؛درگیر شدن گروه تکفیری داعش در جبهه‌های مختلف و تلاش کشورهای مختلف همچون عراق و لبنان برای مقابله جدی با این گروهک؛از مؤلفه‌هایی هستند که به تقویت روحیه ملی در میان نیروهای سوری کمک کرده و در طرف مقابل به تضعیف روحیه معارضین و تروریست های تکفیری منجر شده است. این در حالی است که مخالفین در هر دو بعد سیاسی و نظامی دچار واگرایی، اختلاف و شکست شده اند. به نحوی که تلاش‌های آمریکا برای سامان دادن به یک جریان قابل دفاع با عنوان "معتدل‌ها" غیر ممکن شده است. این موضوع در کنار تشدید اختلافات در بین بازیگران خارجی و با توجه به روند مثبت تحولات داخلی در سوریه پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوی ؛ امریکا را در ایجاد انسجام در برنامه‌های فشار به نظام سیاسی سوریه دچار چالش کرده است .به طوری که برخی از قراین از نوعی عقب نشینی نسبی آمریکا از مواضع اش در قبال بشار اسد حکایت دارد.در مجموع می توان گفت پایداری بشار اسد به پشتیبانی مردم و ارتش در برابر گروه های تروریستی در سوریه اکنون سبب نگرانی های دشمنان دولت سوریه شده است.