IRIB World Service

در قسمت اول مجموعه برنامه ی، قدرت بازدارندگی توان موشکی، پهپادی و ماهواره ای ایران، قدرت موشکی و توان بازدارندگی ایران، بررسی خواهد شد.

توان نظامی و دفاعی یک کشور، از جمله شاخصه‌های قدرت ملی محسوب می‌شود که نقش مهمی در ارتقای پرستیژ، امنیت ملی و حفظ تمامیت ارضی دارد. در جهان کنونی که قدرت فائقه‌ای برای دفاع قطعی از کشورها و تنبیه متجاوزان و جلوگیری از جنگ وجود ندارد، بنا به منطقِ بازدارندگی، هر کشور باید از خود دفاع کند. زیرا هدف اولیه هر دولت و نظام سیاسی، همچون هر موجود زنده و بالغ، اصل بقا و ادامه حیات است. دولت‌ها برای تضمین بقای خود، تلاش دارند قدرت خود برای پاسخ به تهدیدات را افزایش دهند. سیاست دولتها برای افزایش قدرت به نحوی باید باشد که مانع از اقدامات خصمانه و تهدیدآمیزدولت‌های دیگر شود.

همانطور که گفته شد برای افزایش قدرت، دولتها، در سطحی عمل می کنند که در نهایت مانع از حمله دولت‌های مقابل باشد. این سطح از قدرت به‌خصوص در ابعاد نظامی را بازدارندگی می‌دانند. یعنی کشور «الف» دارای قدرت کافی در عرصه نظامی است و به همین دلیل نیز کشور «ب» به دلیل هراس از قدرت نظامی «الف» به این کشور حمله نخواهد کرد. این اصول در مورد جمهوری اسلامی ایران نیز صدق می‌کند. ایران کشوری مهم در منطقه راهبردی و پرتنش غرب آسیاست. ایران به دلایل سیاسی، اقتصادی و ایدئولوژیک، به خصوص بعد از انقلاب اسلامی، برای دفاع از خود باید توان دفاعی و نظامی اش را افزایش می داد. علاوه بر این جمهوری اسلامی ایران، با تجربه جنگ تحمیلی 8 ساله با رژیم بعث عراق، لازم بود که هرچه بیشتر در فکر دفاع از خود باشد و توان دفاعی و نظامی خود را افزایش بدهد. اینها دلایل کافی برای تقویت نیروی نظامی است تا ایران بتواند از خود در برابر قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، دفاع کند.

به لحاظ بین المللی نیز باید گفت التهاب دائمی فضای امنیتی غرب آسیا و تغییر رویکرد قدرت های بزرگ و همچنین برخی از کشورهای منطقه در قبال ایران، باعث شده است که این کشور برای دفع تهدیدات احتمالی، تقویت توان نظامی و افزایش توانمندی موشکی، پهپادی و ماهواره ای را در سرلوحه سیاست دفاعی قرار دهد. در دهه‌های اخیر از لحاظ کمی و کیفی در قابلیت های موشکی ایران پیشرفت‌های شگرفی حاصل شده است که مهم ترین وجه آن افزایش بُرد و دقت سیستم های موشکی می باشد. توسعه فناوری‌های ساخت انواع موشک‌های دوربرد و نقطه زن، از نکات بسیار مهم در ساختار دفاعی ایران در چهار دهه اخیر می باشد.

جمهوری اسلامی ایران در زمینه توسعه موشک‌های بالستیک خود به ساخت موشک‌های شهاب 1، 2 و 3 و قدر 1 روی آورده است. هدف از ساخت این موشک ها، کسب توان بازدارندگی در برابر قدرت‌های متخاصم یا رقیب موشکی، و توان پاسخ‌گویی به حملات دشمنان در صورت شکستِ بازدارندگی، می باشد. در این روند، افزایش کیفیت موشک در دو حوزه‌ی دقت موشک و رادارگریزی مورد توجه قرار گرفته است. پایگاه‌های موشکی زیرزمینی ایران از مصادیق قدرت دفاعی ایران است. تحول دیگر در زمینه ی توان موشکی ایران،  پدیده خشاب‌گذاری موشکی (multiple barrel long range ballistic missile system) است. طی این فرایند، به‌جای پرتاب یک فروند موشک از زیر زمین، رگباری از موشک‌های بالستیک دوربرد را می‌توان در کمترین فاصله ممکن از هم، به سمت هدف شلیک کرد. با توجه به این پیشرفت ها، و همانطوریکه بسیاری از اندیشکده های جهانی نیز اذعان کرده اند، قدرت موشکی جمهوری اسلامی ایران را می‌توان به‌عنوان پایه اصلی توان بازدارندگی و قدرت دفاعی این کشور خواند.

جالب است بدانید که افزایش توان دفاعی ایران علی الخصوص در زمینه ی قدرت موشکی، بازتابهای مغرضانه ای در سطح جهانی داشته است. اغلب رسانه های معاند غربی و برخی از رسانه های مغرض سعودی - عربی نظیر شبکه العربیه، بر تبدیل شدن ایران به تهدید تاکید می کنند. تهدید جلوه دادنِ قدرت موشکی مشروع ایران را می توان در اظهارات کارشناسان غربی و صهیونیستی به خوبی دید. اوزی رابین (Uzi Rubin) تحلیلگر صیهونیستی معتقد است: پدافند موشکی در حوزه خلیج فارس توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس و عربستان سعودی در حال شکل‌گیری است، چرا که نرخ تولید و انبار کردن موشک‌های بالستیک ایران قابل توجه است. آنها انبارهای جدیدی از موشک‌های بالستیک را به نمایش گذاشته‌اند. در واقع این تحلیلگر رژیم صهیونیستی عامدانه، هیچ اشاره ای به قراردادهای تسلیحاتی دهها میلیارد دلاری عربستان سعودی و امارات با آمریکا، انگلستان و فرانسه برای خرید تسلیحات نظامی تهاجمی نکرده است و تلاش کرده که قدرت دفاعی و بازدارندگی ایران را یک تهدید معرفی نماید.

یکی از توانایی‌های ایران در حوزه موشکی، توسعه مجتمع آزمایش موشکی در شاهرود است که شامل سکوی پرتاب، پرتاب‌گر متحرک ریلی و سایر امکانات فنی است. در همین زمینه، پایگاه تحلیلی جینز انگلستان که رویدادهای اطلاعاتی و نظامی جهان را رصد می‌کند، با انتشار مطلبی به قلم نیک هنسن (Hansen, Nick) در 5 آوریل 2016 ، نوشته است: ویژگی‌های مجتمع شاهرود گویای آن است که آرمان‌های موشکی ایران دربردارنده توسعه موشک‌های دوربرد سوخت جامد است و ایران در این زمینه به موفقیت های چشمگیری رسیده است.

تهدیدانگاری توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران در نزد کشورهای غربی مسبوق به سابقه است. اندیشکده بین‌المللی مطالعات راهبردی درسال 2010 میلادی کتابی با عنوان «برآورد جامع از توانمندی‌های موشکی بالستیک ایران» (Iran's Ballistic Missile Capabilities: A Net Assessment) منتشر کرد که حاصل فعالیت یک تیم پژوهشی 12 نفره به سرپرستی مارک فیتز پاتریک، در خصوص توانمندی‌ها و پیشرفت‌های موشکی جمهوری اسلامی ایران است. این کتاب تلاش کرده است با استفاده از منابعی که در اختیار داشته، ضمن ارزیابی توانمندی‌های موشکی ایران، آینده این روند را نیز پیش‌بینی نماید. هدف اصلی این کتاب که با رویکرد ایران هراسی منتشر شده است،  القاء تهدیدآمیز بودن توان موشکی ایران برای اروپا، آمریکا و روسیه می باشد.

نویسندگان این کتاب بدون اشاره به مسابقه تسلیحاتی که آمریکا و کشورهای غربی در غرب آسیا و حوزه خلیج فارس به راه انداخته اند، تلاش کرده‌اند به نوعی برآورد کنند که چه زمان ایران موشک‌های بالستیک قاره‌پیما با قدرت ویرانگری بالا و با برد موثر تا آمریکا خواهد ساخت. در واقع منابع غربی با رویکرد ریاکارانه و بدون اشاره به زرادخانه هسته ای رژیم صهیونیستی و فروش انواع جنگنده و موشک از سوی آمریکا و کشورهای اروپایی به عربستان سعودی و امارات که برای ارتکاب جنایات بین المللی در یمن استفاده می شوند، تلاش می کنند هرگونه فعالیت عادی و مشروع نظامی ایران را تهدیدآمیز نشان دهند.

توان موشکی، پهپادی و ماهواره‌ای ایران، نقش مهمی در افزایش قدرت ملی و بازدارندگی این کشور ایجاد کرده است. به همین دلیل نیز دشمنان و رقبای ایران در منطقه که به امریکا و رژیم صهیونیستی وابسته هستند، سعی دارند با استفاده از ابزار رسانه و القا تهدیدآمیز بودن توان دفاعی ایران، تهران را مخل امنیت و صلح بین‌المللی معرفی کنند. آنها می کوشند با امنیتی‌سازی قدرت موشکی مشروع ایران، زمینه افزایش فشارهای سیاسی و تشدید تحریم ها را فراهم سازند. این در شرایطی است که توان موشکی ایران مبتنی بر اصول و قواعد بین المللی می باشد و موشک‌های بالستیک ایرانی، برای حمل کلاهک اتمی طراحی و ساخته نشده‌اند. ضمن اینکه ایران به دلایل مختلف اسلامی و انسانی، قصدی برای ساخت سلاح اتمی و استفاده از موشک بالستیک جهت حمل آن ندارد و این موضوع توسط سازمان بین المللی انرژی اتمی نیز تائید شده است.