درباره ما
معرفی پژوهش های کاربردی معاونت برون مرزی
واحد پژوهش های کاربردی از سال 1376 و با هدف پشتیبانی محتوایی شبکه های رادیویی و تلویزیونی در معاونت برون مرزی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران شروع به کار کرده و در طول نزدیک به سه دهه فعالیت توانسته است با انجام بیش از 300 طرح پژوهشی، نیاز مدیران، سیاستگذاران و تولیدکنندگان برنامه در این معاونت را تامین نماید. رسانه ی برون مرزی رسانه ای پژوهش مدار است که در اقصی نقاط جهان مخاطب دارد و دامنه ی فعالیت و تأثیرگذاری اش از شرق آسیا تا آمریکای جنوبی و روسیه تا جنوب آفریقا گسترده است. مخاطبین دارای ویژگی های فرهنگی، مذهبی، نژادی، قومی، زبانی و سیاسی متفاوت و بالتبع سلیقه های متنوعی هستند و دقیقاً همین نکته است که ضرورت تشکیل واحد پژوهش های کاربردی و انجام پژوهش های علمی و کاربردی را مشخص می سازد. به عبارت دقیق تر پشتیبانی فکری و محتوایی این حجم برنامه برای مخاطبین متنوع و گسترده در رسانه برون مرزی، مبانی و سمت و سوی فعالیت های واحد پژوهش ها را مشخص می کند. چرا که به تعبیر برخی صاحب نظران، عصر جدید، عصر فشردگی زمان، شتاب تحولات جوامع و نظام بین الملل و سرانجام گسترش «رقابت» کشورها در همه عرصه ها به ویژه عرصه رسانه است. این سخن بدان معناست که در عصر جدید رسانه ها به بازیگران مهم و موثری در مسیر تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جوامع و نیز در رقابت های بین المللی تبدیل شده اند. به همین دلیل هر روزه به تعداد رسانه های دیداری و شنیداری و نیز رقابت آنها برای جذب مخاطب و جهت دهی به افکار عمومی دنیا افزوده می شود. در چنین شرایط پر رقابتی، گسترش کمّی شبکه ها و افزایش برنامه های تولیدی برای جذب و حفظ مخاطب دارای تنوع سلیقه و فکر و نیز ارتقای سطح کیفی تولیدات رسانه ای برای اثر بخشی بیشتر، امری ضروری است. لذا اغلب رسانه های دنیا با تأسیس واحدهای پژوهشی و راه اندازی نشست های اندیشه ورزی، در جهت سیاستگذاری و برنامه ریزی دقیق رسانه ای و پشتیبانی محتوایی برنامه سازی، تلاش می کنند بر تعداد مخاطبان و نیز دامنه تأثیرگذاری خود بر مخاطبان بیافزایند. رسانه برون مرزی نیز به عنوان قرارگاه مقدم جبهه رسانه ای محور مقاومت، با درک این تغییر و تحولات و به منظور حفظ و ارتقا جایگاه خود در این عرصه پر رقابت، واحد پژوهش های کاربردی را تأسیس کرده است تا با کمک صاحب نظران، پژوهشگران و اساتید بتواند تحولات حال و آینده منطقه و جهان را رصد نموده و برای نیل به اهداف خود به برنامه سازی های مؤثر و غنی بپردازد. بر این اساس فعالیت های واحد پژوهش های کاربردی معاونت برون مرزی طیف وسیعی از انتشار پژوهش های معطوف به برنامه سازی یا معطوف به آسیب شناسی، توسعه و تکمیل آرایش رسانه برون مرزی را شامل می شود که در قالب «پژوهش های کاربردی» و «مجموعه راهبردهای رسانه ای کاربردی و پژوهشی» تهیه می شوند. در این روند برگزاری نشست های اندیشه ورزی، انتشار پژوهشنامه رسانه بین الملل، انتشار کتاب، رصد و تلخیص مطالب اندیشکده های جهانی و نظرسنجی از جمله دیگر فعالیت های پژوهش های کاربردی معاونت برون مرزی می باشند.
رسانه برون مرزی به دلیل ماهیت آرمان ها و اهدافش در جهت مخالف اکثر جریان های سیاسی و رسانه ای حاکم بر جهان حرکت می کند. به عبارت دیگر در عرصه رقابت سیاسی و رسانه ای بین المللی، بسیاری از رسانه های قدرتمند و مسلط بر افکار عمومی جهان، با ایجاد تنگناهای سیاسی و حقوقی برای رسانه های نوظهور و به ویژه مخالف از یک طرف و بهره مندی از امکانات مالی، فنی و انسانی فوق تصور از طرف دیگر، عرصه را برای فعالیت رسانه های غیر همسو سخت کرده اند. رسانه برون مرزی جمهوری اسلامی ایران از جمله این رسانه هاست که در این عرصه پر رقابت و غیر عادلانه همواره آماج سخت ترین حملات قرار داشته است اما با اتکاء به گفتمان مقاومت که در کنه وجودی فلسفه انقلاب اسلامی قرار دارد و نیز با تکیه بر دانش صاحب نظران و پژوهشگران توانسته است جایگاه خود را در این عرصه حفظ و مخاطب خاص خود را پیدا کند. برای نیل به این اهداف، واحد پژوهش های کاربردی همواره تلاش کرده است با زمینه سازی برای ایجاد تعامل بین پژوهشگران و عوامل برنامه ساز، زمینه های پیوند پژوهش و تولید را در این رسانه فراهم نماید. با هدف تقویت این روند، از ابتدای سال 1397، پژوهش های اتمام یافته توسط کارشناسان واحد پژوهش های کاربردی، مستقیما به متون برنامه ای چندرسانه ای تبدیل شده و جهت برنامه سازی به سامانه برون مرزی ارسال می شوند.
علاوه بر برنامه سازی، یکی دیگر از موارد کاربرد پژوهش های انجام یافته ی این واحد، این واحد، استخراج و تولید مقاله های علمی – پژوهشی از آنها برای انتشار در پژوهشنامه رسانه ی بین الملل می باشد. پژوهشنامه رسانه بین الملل با هدف تقویت تعاملات با مراکز دانشگاهی و استفاده از پتانسیل های آنها در آینده پژوهشی رسانه ای، ترویج مطالعات راهبردی – رسانه ای در مطالعات منطقه ای و جهانی، تقویت تولید فکر در زمینه مباحث دیپلماسی عمومی و جنگ نرم، ترویج مطالعات راهبردی در عرصههای ارتباطات، روابط و حقوق بینالملل بویژه با محوریت دیپلماسی رسانهای منتشر می شود. تعدادی از اساتید برجسته حوزه ارتباطات، علوم سیاسی، روابط بین الملل و حقوق بین الملل در دانشگاه های تراز اول کشور و همچنین پژوهشگران و صاحبنظران برجسته رسانه عضو هیئت تحریریه و مشاوران علمی پژوهشنامه رسانه بین الملل هستند. تحلیل راهبردی موضوع، تبیین شاخص های رویکردی و رفتاری بازیگران، سناریوهای محتمل درباره موضوع و پیشنهادهای رسانه ای برای دستگاه دیپلماسی عمومی کشور با محوریت برون مرزی صدا و سیما ارکان اصلی مقاله های علمی و پژوهشی آن را تشکیل می دهند.
پژوهش های انجام یافته در واحد پژوهش های کاربردی برون مرزی، علاوه بر حفظ چارچوب های علمی و پژوهشی آثار، که ویژگی ذاتی فعالیت های تحقیقاتی است، مشتمل بر رعایت پنج ويژگی زیر هستند:
الف) کاربردی بودن: پژوهش های این واحد کاملاً صبغه کاربردی دارند چرا که می باید به صورت مستقیم یا حداکثر با واسطه نویسنده متن برنامه، در برنامه سازی شبکه های رادیویی و تلویزیونی برون مرزی مورد استفاده قرار گیرد. به این منظور اولویت های پژوهشی بر اساس نیازسنجی از واحدهای مختلف برون مرزی تعیین می شوند.
ب) قابلیت رسانه ای شدن داشته باشند: صبغه کاربردی پژوهش های این واحد با پژوهش های کاربردی سایر دستگاهای اجرایی تا حدودی متفاوت است چرا که جنس فعالیتهای رسانه ای با سایر فعالیت های اجرایی متفاوت است به عبارت دیگر پژوهش های این واحد قابلیت کاربردی رسانه ای دارند.
ج) دارای صبغه برون مرزی باشند: هم به دلیل گستره جغرافیایی مخاطبان و تنوع و تکثر فرهنگی آنها ، هم به دلیل شتاب تغییرات در سطح محیط بین المللی و لایه های فرهنگی اجتماعی و درونی جوامع و هم به دلیل ماهیت اهداف و آرمان های انقلاب اسلامی به ویژه در عرصه های منطقه ای و جهان اسلام، پژوهش های این واحد علاوه بر جنبه کاربردی رسانه ای، دارای قید برون مرزی نیز هستند. به عبارت دیگر پژوهش های این واحد دارای قابلیت استفاده برای شبکه های رادیویی و تلویزیونی معاونت برون مرزی هستند که این ویژگی، آنها را از پژوهش هایی که در دیگر بخش های رسانه ملی انجام می شود، متمایز می سازد.
د) توجه به دغدغه های اکثریت خاموش: در دنیای امروزی، اکثر رسانه های جهانی به بنگاه تبلیغاتی قدرت های بزرگ تبدیل شده اند و با مهندسی افکار عمومی از ارائه اخبار و تحلیل های متعارض با منافع قدرت های بزرگ جلوگیری می کنند. با توجه به این واقعیت، پژوهشگران این واحد به دنبال تولید محتوایی هستند که بتوانند رسانه برون مرزی را به تریبونی برای بیان حقایق و هویدا کردن ابعاد و زوایای پنهان رویدادهای جهانی تبدیل کنند تا اکثریت خاموش جهان را بیدار سازند.
ه) رعایت خطوط قرمز اخلاقی: در عرصه رقابت های نفس گیر رسانه ای، برخی رسانه ها تلاش می کنند تا با تمسک به هر ابزاری به ویژه استفاده از جاذبه های غیراخلاقی، مخاطبان خود را حفظ و پیام خود را به ایشان منتقل کنند. اما رسانه برون مرزی به دلیل رعایت چارچوب های اخلاقی و انسانی، از این گونه ابزارها استفاده نمی کند و تلاش می کند با عمق بخشیدن به محتوای برنامه ها، از خلاقیت و هوشمندی مبتنی بر علم و دانش و پژوهش برای تأثیرگذاری رسانه ای استفاده کند به همین دلیل پژوهش های تولیدی در این واحد ملاحظات اخلاقی را در نظر گرفته و برعمق بخشیدن به محتوا و مضامین پیام ها توجه دارد.
اهداف واحد:
1.پشتیبانی علمی از سیاست گذاری و برنامه ریزی های رسانه برون مرزی بارویکرد آینده پژوهی
2.پاسخگویی مناسب و به موقع به نیازهای پژوهشی شبکه های رادیویی و تلویزیونی برون مرزی از طریق انجام پژوهش های برنامه ای
3.افزایش سطح کارآیی و اثر بخشی پژوهش های رسانه ای با شعار «رسانه برون مرزی: رسانه پژوهش مدار»
4. ایجاد تعامل مثبت و تقویت پیوند بین پژوهش و تولید در معاونت برون مرزی
5. بهره گیری از توان علمی پژوهشگران داخل و خارج از سازمان در راستای اهداف رسانه برون مرزی
6. مخاطب شناسی و مطالعات ذائقه رسانه ای مخاطبان از طریق ساماندهی نظر سنجی در کشورهای هدف
7.رصد تحولات منطقه و جهان به منظور ارائه راهکارهای رسانه ای و ایده های برنامه سازی از طریق برگزاری نشست های تخصصی و اندیشه ورزی
8. برقراری ارتباط با سایر مراکز تحقیقاتی کشور و بهره مندی از نتایج پژوهش های مراکز متناسب با اهداف برون مرزی
9. انجام پژوهش های معطوف به بررسی، تکمیل و توسعه آرایش رسانه ای برون مرزی در چارچوب اسناد بالادستی و با هدف تقویت ضریب نفوذ برون مرزی
10. تقویت تولید فکر در زمینه ی مباحث دیپلماسی عمومی و ترویج مطالعات راهبردی در عرصه های ارتباطات، روابط، حقوق بین الملل با محوریت دیپلماسی رسانه ای و از طریق انتشار پژوهشنامه، کتاب و فایل الکترونیکی پژوهش ها.
فرآیند اجرایی انجام پژوهش ها در واحد پژوهش های کاربردی معاونت برون مرزی:
1.تعامل با واحد های تولیدی رسانه برون مرزی و دریافت نیازها و اولویت های پژوهشی آنها
2. جلسات کارشناسی برای تکمیل نیازهای پژوهشی متناسب با رصد تحولات منطقه و جهان
3.تعیین اولویت ها پس از طرح در شورای پژوهشی و تأیید معاون محترم برون مرزی
4.تعیین ابعاد و محورهای مورد نیاز در هر پژوهش
5.اعلام عمومی اولویت ها و محورهای مصوب و دریافت طرح های پیشنهادی
6. بررسی، اصلاح و تصویب طرح های پژوهشی دریافت شده در شورای پژوهشی
7. عقد قرارداد با پژوهشگران و انجام پژوهش زیر نظر ناظر علمی
8. دریافت متن نهایی پژوهش و ارزیابی آن از لحاظ علمی و کاربردی توسط واحد
9. ارسال پژوهش به شبکه های تلویزیونی معاونت بهمراه خلاصه طرح (سیناپس)
10. تهیه متن رادیویی از پژوهش برای شبکه های رادیویی معاونت
11.دریافت بازخورد نحوه استفاده از پژوهش در برنامه سازی
آشنایی با مجموعه راهبردهای پژوهشی رسانهای و کاربردی
مجموعه راهبردهای پژوهشی رسانهای و کاربردی، یکی از محصولات پژوهشی واحد پژوهشهای کاربردی برون مرزی است که از آبان ماه سال 93 تهیه میشود. تحلیل راهبردی تحولات با رویکرد آینده پژوهی و ارائه راهکارها و توصیههای رسانهای و ایدههای برنامهسازی برای رسانه برون مرزی محورهای اصلی این مجموعههای پژوهشی زود بازده را تشکیل میدهند. این پژوهشها برای بهرهبرداری در اختیار شبکههای مختلف رادیویی و تلویزیونی معاونت برون مرزی قرار میگیرند.
برخی از عناوین مجموعه راهبردهای پژوهشی رسانهای و کاربردی که تاکنون انجام یافته، عبارتند از:
- بررسی چشم انداز داعش؛ اهداف و پیامدهای ائتلاف بینالمللی علیه آن (مهر 93)
- بررسی تحولات یمن و چشم انداز آن (مهر 93)
- تحولات افغانستان با محوریت ارزیابی سیزده سال عملکرد ایساف و تشکیل دولت وحدت ملی (دی 93)
- ارزیابی تحرکات رژیم صهیونیستی برای یهودی سازی قدس و الزامات رویکرد رسانهای (دی 93)
- رسانه و واژگان هستهای (اسفند 93)
- ارزیابی بحران مالی یونان (اسفند 93)
- چشمانداز بحران لیبی (اسفند 93)
- بررسی وجوه اشتراک مبانی فکری، اهداف و اقدامات تروریستی رژیم صهیونیستی و داعش (تابستان 94)
- بیماری ابولا و منافع تجاری، سیاسی و نظامی آمریکا (تابستان 94)
- وجوه تمایز میان اسلام آمریکایی با محوریت داعش با اسلام ناب محمدی با محوریت انقلاب اسلامی (تابستان 94)
- بررسی تحولات مرتبط با کردها در شمال سوریه (تابستان 94)
- ارزیابی از چشم انداز و ابعاد ایران هراسی در دوران افول تدریجی قدرت و نفوذ آمریکا (تابستان 94)
- واکاوی سرچشمههای سیاسی و اجتماعی تروریسم از دیدگاه مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) (پاییز 94)
- علل و ابعاد سرکوب شیعیان در نارداران جمهوری آذربایجان (پاییز 94)
- بهاییت در جمهوری آذربایجان و پیوندهای آن با صهیونیسم (زمستان 94)
- بررسی انقلاب مردم بحرین (زمستان 94)
- رسانههای نوین و جایگاه فرستندههای رادیویی (زمستان 94)
- بررسی مدارس تکفیری – انتحاری (زمستان 94)
- بررسی نحوه سیاستگذاری در عربست (تابستان 95)
- بررسی گروه ها و تشکل های پان آذریستی ضد ایرانی در جمهوری آذربایجان (مهر 95)
- اقتصاد مقاومتی از منظر بین المللی (آبان 95)
-ویژگی های رادیو دیداری (با مطالعه ی ویژگی های رادیو دیداری کشورهای انگلیس، آمریکا و ایتالیا (اسفند 95)
-بررسی نقض حقوق روماها در اروپا (اسفند 95)
-آسیب شناسی سند آموزش 2030 از منظر حقوق بین الملل (تیر 96)
-امکان سنجی توسعه زبان های سایت اینترنتی شبکه بین المللی پرس تی وی (مرداد 96)
-تحرکات جدایی طلبانه اقلیم کردستان عراق و چشم انداز آن (مهر 96)
-نقش الحشد الشعبی در شکست تروریستها در عراق (مهر 96)
-نمایه ابزارهای پیام رسان نوین در ترکیه، کشورهای قفقاز و آسیای مرکزی (بهمن 96)
-ذائقه رسانهای مخاطبان در تانزانیا، کنیا و اوگاندا (بهمن 96)
● موضوعات پیشنهادی غیرتکراری، مربوط به تحولات مهم منطقهای و بین المللی و متناسب با نیازهای شبکه های رادیو و تلویزیونی برون مرزی باشند.
● برای آشنایی بیشتر با مجموعه راهبردهای پژوهشی رسانهای و کاربردی، بخش راهنمای نگارش مطالعه گردد.
● شماره تماس: 4-22167153